Nhạc nhẹ Việt Nam giai đoạn 1980 - 1990

•  Nhạc nhẹ Việt sau năm 1975

Chúng ta cùng dõi theo những bước phát triển của ca khúc nhạc nhẹ Việt Nam những năm  1980, 1990 của thế kỷ trước.

Thực tiễn đời sống âm nhạc của nhân dân ta trong hơn 30 năm qua cho thấy có những thời điểm công chúng yêu ca nhạc Việt Nam đã chịu sự lôi cuốn ào ạt của nhiều đợt sóng hải ngoại, nhạc rock quốc tế.

Ca khúc “Em vẫn đợi anh về” NS Hoàng Hiệp- Lời thơ: Lê Giang NS ƯT Mai Hoa trình bày

Vào những năm 80 của thế kỷ trước, đã có những “cơn sốt nhạc nhẹ” có phần quá đà với một số biểu hiện lệch lạc, nhưng điều đó cũng nói lên nhu cầu của công chúng Việt Nam, nhất là lớp trẻ đối với một loại hình âm nhạc mới mẻ theo phong cách nhạc nhẹ quốc tế.

Nhu cầu về nhạc nhẹ không chỉ xuất phát từ nhận thức nội tại, bó hẹp trong phạm vi quốc gia, dân tộc mà còn mang tính quốc tế hóa thẩm mỹ đương thời nhất là trong thời đại thông tin phát triển, giao lưu mở rộng, xu hướng hội nhập vào cộng đồng quốc tế đang trở thành một nhu cầu.

Nắm bắt được điều này, giới nhạc sĩ Việt Nam đã nhanh chóng tìm hiểu và có những bước đột phá mới trong sáng tạo nghệ thuật. Những ca khúc được viết theo phong cách nhạc nhẹ xuất hiện ngày càng nhiều và chiếm được sự yêu thích của đông đảo công chúng.  

Ca khúc “Một thoáng quê hương” NS Từ Huy – Thanh Tùng Nhóm Mắt Ngọc trình bày

Ca nhạc nhẹ mặc nhiên đã có chỗ đứng trong âm nhạc đương đại Việt Nam như một lĩnh vực, một dòng nhạc được chấp nhận. Năm 1991, Liên hoan ca nhạc nhẹ toàn quốc được chính thức tổ chức là sự kiện chứng tỏ hoạt động ca nhạc nhẹ đã có một bước trưởng thành cả về đội ngũ sáng tác lẫn người biểu diễn từ ca sĩ, nhạc công cho đến nội dung âm nhạc, phong cách biểu diễn. Những cuộc liên hoan này một mặt là sự khẳng định thành tựu, nhưng đồng thời cũng là nơi khuyến khích, cổ vũ những hướng đi đúng và uốn nắn những gì còn chưa phù hợp trong lĩnh vực này, như những yêu cầu về tính dân tộc trong sáng tác và biểu diễn hay sự nhuần nhị, duyên dáng Việt Nam cần có trong phong cách diễn xuất, chống lại sự bắt chước, lệ thuộc vào những gì của nước ngoài mà chưa hoặc không phù hợp với nước ta.

Nhiều ca khúc nhạc nhẹ Việt Nam ra đời, dần dần bổ sung cho các chương trình biểu diễn của các tốp, nhóm nhạc nhẹ, thay thế cho những ca khúc vay mượn của nước ngoài. Đó là công lao đóng góp của nhiều lớp nhạc sĩ có tài năng, tâm huyết với ca nhạc nhẹ Việt Nam như Thanh Tùng, Từ Huy, Tôn Thất Lập, Dương Thụ, Nguyễn Ngọc Thiện, Phạm Minh Tuấn. 

Ca khúc “Tiếng sóng biển” NS Dương Thụ Nhóm Phương Bắc trình bày

 Đứng trước trào lưu ca nhạc nhẹ bùng phát mạnh mẽ, nhiều nhạc sĩ có tên tuổi lớp trước như Hoàng Vân, Huy Du, Phan Huỳnh Điểu, Nguyễn Đức Toàn, Phạm Tuyên, Hoàng Dương, Tân Huyền, Hồng Đăng, Vũ Thanh, Văn Ký… cũng có những ca khúc đẹp được biểu diễn theo phong cách nhạc nhẹ rất có hiệu quả.

Nhạc sĩ Vũ Thanh nguyên là Phó ban Âm nhạc Đài TNVN. Từ một diễn viên hát trong Đoàn ca nhạc của Đài, ông đã trưởng thành thành một nhạc sĩ sáng tác và biên tập âm nhạc. Nhạc sĩ Vũ Thanh chủ yếu sáng tác ca khúc và có một số lượng tác phẩm đáng kể, đề cập đến nhiều bình diện của cuộc sống. Ca khúc của Vũ Thanh đã thể hiện rõ một hướng đo của ông: đó là sáng tác gắn liền với thực tế cuộc sống và phản ánh cuộc sống. Ông thường nghĩ rằng mỗi tác phẩm viết ra phải nói lên được một điều gì đó cho đất nước hôm nay.

Với sở trường là phong cách nhạc trữ tình. Nhạc sĩ Vũ Thanh có nhiều sáng tác mang giai điệu đẹp, trau truốt, giàu hình tượng lãng mạn. Cảm xúc âm nhạc dào dạt, trẻ trung, mang tính thời đại.  

Ca khúc Vũng Tàu biển hát NS Vũ Thanh CS Mỹ Linh trình bày

Nhạc sĩ Hoàng Dương là tác giả của ca khúc nổi tiếng Hướng về Hà Nội-cũng là sáng tác đầu tiên của ông trước khi ông viết những tác phẩm khí nhạc. Sau này, mặc dù phát triển mạnh về sáng tác khí nhạc tuy nhiên ca khúc vẫn là một thể loại sáng tác được nhạc sĩ viết rải rác trong suốt sự nghiệp sáng tạo, ghi lại những cảm xúc chân thành của mình trước thực tiễn cuộc sống, thiên nhiên và những suy tư nội tâm đa dạng, phức tạp. Ca khúc của ông đậm nét trữ tình mang âm hưởng mơ mộng, dịu dàng, man mác buồn mà chủ yếu là viết về đề tài tình yêu lãng mạn, đắm đuối nhưng vẫn giữ được vẻ tao nhã, thanh cao. 

Ca khúc “Tiếng hát anh tìm em” NS Hoàng Dương NSND Lê Dung trình bày

Ngay từ những năm 80, 90 của thế kỷ trước, khi phong trào nhạc nhẹ đang ngày càng phát triển mạnh mẽ, nhạc sĩ Hoàng Dương đã viết khá nhiều bản tình ca mang phong cách nhạc nhẹ như “Tím chiều”, “Tiếng hát anh tìm em”, “Tình ca”,  “Mai em đi rồi”, “Đôi mắt đen”.

Nghe ca khúc của ông, người ta cảm nhận được những giai điệu đẹp được xử lý chắc tay và có bản lĩnh, là thành quả sáng tạo không mệt mỏi của tác giả trong nhiều năm hoạt động nghệ thuật âm nhạc. Chính vì vậy, bên cạnh những tác phẩm khí nhạc thì những tác phẩm thanh nhạc của nhạc sĩ Hoàng Dương cũng chiếm được một vị trí xứng đáng trong thể loại tình ca của giới âm nhạc chuyên nghiệp Việt Nam./.