Cần làm rõ vấn đề tài chính của viện SENA

>> Thành phố sẽ ra quyết định thu hồi?

Vụ việc chiếm dụng rồi cho thuê trái phép nhà 35 Điện Biên Phủ, Hà Nội của Viện nghiên cứu Công nghệ & Phát triển SENA (Viện SENA) đã được Báo TNVN cùng một số báo phanh phui. Sau đó Thanh tra TP Hà Nội kết luận, kiến nghị thu hồi toàn bộ nhà đất tại 35 Điện Biên Phủ về cho nhà nước. Và UBND Thành phố đã tán thành kiến nghị này. Tuy nhiên, việc thu hồi khu nhà đất có vị trí đắc địa, có giá trị hàng chục ngàn cây vàng này là chuyện không hề đơn giản. Việc kiểm tra tài chính đối với Viện Sena càng phức tạp hơn nhiều. 

Có lỗ thật hay không?

Trong báo cáo tài chính của Viện Sena, trước năm 2007 doanh thu của Viện chỉ đạt khoảng 100 triệu đồng/năm. Nhưng từ năm 2007, khi Viện Sena cho các đơn vị nước ngoài thuê nhà thì doanh thu của Viện đạt gần 1 tỷ đồng/năm. Tính từ năm 2007 đến tháng 5/2009, Viện Sena đã thực thu 3.783.378.994VND. Viện chỉ có vài người, nhưng hàng năm vẫn báo cáo lỗ, phải chăng là để “trốn” thuế thu nhập doanh nghiệp (?!). Nguồn thu trên 3 tỷ, chủ yếu  là tiền cho thuê nhà, trong đó chỉ có vài trăm triệu đồng từ nguồn thu tổ chức hội thảo và cho thuê đám cưới…

Toà nhà 35 Điện Biên Phủ sau khi cải tạo

Viện Sena thực sự cũng chưa hề có một đề tài nào được Hội đồng nghiệm thu cấp Nhà nước công nhận, và hoạt động chủ yếu của Viện là cho thuê nhà, tổ chức một số hội thảo, cho thuê hội trường. Vậy mà chi phí hàng năm của Viện lớn đến nỗi doanh thu mỗi năm trên 1tỷ đồng mà vẫn không đủ chi?

Điều đáng nói rằng, Viện Sena không có chức năng cho thuê văn phòng, nhưng ông Nguyễn Sơn Lộ - Viện trưởng Viện Sena vẫn tự ý cho các tổ chức nước ngoài thuê nhà thuộc sở hữu Nhà nước là vi phạm tại điều 6 Luật quản lý và sử dụng tài sản Nhà nước; Đem nhà của Nhà nước cho thuê lại, thu lợi nhuận mà không đăng ký cho thuê và không được sự đồng ý của bên cho thuê nhà là vi phạm các quy định về nghĩa vụ tài chính, thuế… của Nhà nước.

Việc sai phạm về sử dụng nhà đất – vi phạm tài chính của Viện Sena đã quá rõ ràng. Các cơ quan chức năng cần vào cuộc để sớm đưa ra sự thật việc “Kinh doanh công sản” xảy ra ở Viện Sena.

Những khiếu nại không đúng!

Như Báo TNVN đã phản ánh, khu nhà 35 Điện Biên Phủ, Hà Nội  thuộc sở hữu nhà nước, Viện Sena đã thuê, sau đó chiếm dụng rồi cho thuê trái phép. Về vụ việc này ngày 13/10/2009, Thanh tra thành phố đã có Kết luận Thanh tra số: 1918/KL-TTTP (KLTT số 1918) đề nghị: “UBND thành phố giao Sở Xây dựng làm thủ tục thu hồi toàn bộ nhà, đất tại 35 Điện Biên Phủ”.

Trước sự việc trên, ông Nguyễn Sơn Lộ đã có những ý kiến làm cản trở việc thu hồi nhà đất tại 35 Điện Biên Phủ. Ngày 26/10/2009 ông Nguyễn Sơn Lộ, Viện trưởng Viện Sena có đơn khiếu nại KLTT số 1918. Thực hiện sự chỉ đạo của UBND TP Hà Nội về việc giải quyết khiếu nại của ông Nguyễn Sơn Lộ, ngày 10/5/2010 Thanh tra thành phố có văn bản số 708 (văn bản số 708), khẳng định nội dung KLTT số 1918 là đúng đắn.

Những sai phạm nghiêm trọng của Viện Sena đã được thể hiện rất rõ trong bản Kết luận của Thanh tra thành phố, nhưng Viện Sena lại cho rằng những sai phạm của Viện là không có căn cứ, rồi làm đơn khiếu nại gửi đích danh ông Nguyễn Thế Thảo – Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội với những nội dung: “1- Ngôi nhà 35 Điện Biên Phủ không phải thuộc sở hữu Nhà nước”. Nhưng trên thực tế ngày 05/7/1997 Xí nghiệp Kinh doanh nhà Ba Đình, Sở Nhà đất Hà Nội ký biên bản thỏa thuận với với Viện Sena tại điều 1 ghi rõ “Nhà nước sở hữu toàn bộ đất, toàn bộ công trình sau khi cải tạo và công trình hạ tầng kỹ thuật ngôi nhà và quản lý cho thuê lại…”; Kiến nghị thứ 2 của ông Lộ là: nói “Viện Sena tự ý cho các tổ chức nước ngoài thuê một phần diện tích nhà ở 35 Điện Biên Phủ” là không đúng sự thật.

Thực tế, Viện Sena đã tự ý cho các tổ chức nước ngoài thuê dưới hình thức ký các thỏa thuận và hợp đồng dịch vụ có thu tiền, cụ thể với: Trung tâm nghiên cứu Khoa học Quốc gia Pháp CNRS là 1.800USD/tháng; Viện nghiên cứu phát triển IRD (Pháp) 1.200USD/tháng; Công ty Jet View Vietnam (trụ sở chính tại HongKong) 700USD/tháng; Văn phòng đại diện tổ chức CIRAD (Pháp) 1.200USD/tháng; Văn phòng JICA (Nhật bản) 22.777.576VNĐ/tháng;

Ông Lộ cũng khiếu nại ý kiến kết luận: “Việc làm của Viện Sena đã gây khó khăn phức tạp cho công tác quản lý nhà đất của thành phố, gây bức xúc trong dư luận” là không có căn cứ. Nhưng thực tế từ năm 2005, Viện Sena không nộp tiền thuê nhà; không chấp hành Quyết định của Thủ tướng Chính phủ (theo yêu cầu của Xí nghiệp quản lý nhà) về việc kê khai cơ sở nhà, đất đang quản lý, sử dụng; Tự ý cho các tổ chức nước ngoài thuê sử dụng, có thu tiền và chưa được sự đồng ý của Công ty quản lý Kinh doanh nhà ở; không báo cáo - kê khai nộp thuế cho nhà nước.

Không để trở thành tiền lệ xấu

Về vụ việc “Kinh doanh công sản” tại khu nhà 35 Điện Biên Phủ, Luật sư Nguyễn Văn Kiệm (Công ty Seen-Hà Nội) có quan điểm: Viện Sena  là đơn vị hoạt động theo Luật Doanh nghiệp, trên nguyên tắc tự trang trải, nhà nước không bao cấp. Ông Nguyễn Sơn Lộ, Giám đốc Viện Sena đã nhầm lẫn khái niệm “sử dụng” và “sở hữu”. Tài sản nhà đất tại 35 Điện Biên Phủ thuộc sở hữu nhà nước, Viện Sena chỉ được quyền sử dụng trong thời hạn hợp đồng thuê nhà đã ký (hợp đồng đã hết hiệu lực từ ngày 6/5/2000). Nhưng thực tế, Viện Sena không ký tiếp hợp đồng thuê nhà, sử dụng nhà sai mục đích, cho thuê thu lời trái pháp luật.

Luật sư Nguyễn Văn Kiệm nhấn mạnh: hiện nay, Kết luận Thanh tra của TP Hà Nội đã có hiệu lực. Khiếu nại của Viện Sena đã được trả lời, vì thế UBND TP. Hà Nội nên ra ngay quyết định thu hồi nhà đất tại 35 Điện Biên Phủ. Về tài sản của Viện Sena tại đây, có thể được xem xét bồi thường phần diện tích nhà sửa chữa theo giấy phép (nếu còn khấu hao), sau khi đã hoàn thành các nghĩa vụ của nhà nước.

Cũng về vấn đề này, ông Nguyễn Văn Lai (nguyên cán bộ Ban Tài chính Trung ương) cũng đồng quan điểm: “Nhà đất 35 Điện Biên Phủ là công sản, nhà nước thu hồi thì anh phải trả. Hà Nội nên làm dứt điểm vấn đề này, đừng để thành tiền lệ xấu, sau này làm chỗ khác sẽ khó.

Chỉ đạo rõ ràng của UBND Thành phố Hà Nội

Ngày 30/6/2010, tại trụ sở UBND thành phố, đồng chí Phí Thái Bình, Phó Chủ tịch UBND Thành phố, đã kết luận chỉ đạo:

Về cơ bản, đồng ý với nội dung xác minh, kết luận, kiến nghị của Thanh tra Thành phố về việc thu hồi toàn bộ nhà đất ở 35 Điện Biên Phủ. UBND thành phố giao Thanh tra Thành phố chủ trì, phối hợp với các sở, ngành Xây dựng, Tài chính, Tài nguyên và Mội trường, Cục Thuế Hà Nội, Công ty TNHH một thành viên Quản lý và phát triển nhà Hà Nội rà soát lại toàn bộ hồ sơ vụ việc, kiểm tra các vấn đề tài chính có liên quan, để đề xuất đồng bộ các biện pháp xử lý dứt điểm những vướng mắc liên quan đến công tác quản lý, sử dụng nhà đất tại 35 Điện Biên Phủ, quận Ba Đình, Hà Nội (hoàn thành trong tháng 7/2010).

Viện SENA không có chức năng kinh doanh nhà nhưng đã lấy nhà của Nhà nước cho thuê, thu lợi nhuận mà không đăng ký việc cho thuê và không được sự đồng ý của bên cho thuê nhà, là vi phạm các quy định về nghĩa vụ tài chính, thuế… của Nhà nước… Chỉ đạo của UBND Thành phố Hà Nội cũng nêu rõ phải “Làm thủ tục thu hồi toàn bộ nhà đất ở 35 Điện Biên Phủ, lập phương án sử dụng nhà đất có hiệu quả, trình UBND thành phố phê duyệt”./.