Cần vào cuộc đồng bộ

>> Kỳ I: Truy bắt xe chở hàng lậu

>> Kỳ 2: Lá chắn mong manh

Vào cuộc cùng lực lượng chống buôn lậu, trong loạt bài “Vào tuyến lửa chống buôn lậu”, VOVNews đã phản ánh tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại đang diễn biến phức tạp, nhất là việc nhập lậu hàng giả, hàng kém chất lượng. Để bạn đọc có thêm thông tin về vấn đề “nóng” trong thời điểm nhạy cảm này, phóng viên VOV đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Phi Hùng, Phó Cục trưởng Cục Điều tra chống buôn lậu, Tổng cục Hải quan.

** Trong bối cảnh suy thoái kinh tế như năm 2009, tình hình buôn lậu ở các tỉnh phía Bắc diễn biến ra sao, thưa ông?

Ông Nguyễn Phi Hùng: Trước hết, phải thống nhất với nhận định rằng, tình hình buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hoá qua biên giới và gian lận thương mại năm 2009 diễn biến rất phức tạp. Thủ đoạn phổ biến, lợi dụng sơ hở của các chính sách ưu đãi, cơ chế quản lý để vi phạm như: Lợi dụng chính sách ưu tiên miễn thuế hàng hoá cho cư dân biên giới theo Quyết định số 254/2006/QĐ-TTg ngày 07/11/2006 của Thủ tướng Chính phủ; Lợi dụng chính sách ưu đãi với các khu kinh tế cửa khẩu để trốn thuế nhập khẩu, hoàn thuế VAT; Lợi dụng phân luồng ưu tiên miễn kiểm tra thực tế hàng hoá, khai sai tên hàng, mã hàng, chủng loại, số lượng, hay móc nối với đối tác ở nước ngoài làm giả hồ sơ để khai thấp trị giá tính thuế hàng hoá để gian lận thuế; Lợi dụng loại hình tạm nhập, tái xuất và ưu đãi đối với doanh nghiệp gia công sản xuất xuất khẩu; Lợi dụng tuyến biển, bờ biển dài, phức tạp… vận chuyển, buôn lậu than, khoáng sản sang Trung Quốc với số lượng lớn. Tính đến ngày 15/12/2009, trên toàn tuyến các tỉnh phía Bắc, chúng tôi đã phát hiện bắt giữ 5.816 vụ vi phạm pháp luật hải quan, trị giá hàng hoá vi phạm ước tính hơn 142 tỷ đồng. Đáng chú ý, hoạt động buôn lậu vận chuyển trái phép hàng hoá qua biên giới đã được ngành hải quan kiểm soát có hiệu quả, giảm 45% so với cùng kỳ.

** Mặc dù các ngành đã ký quy chế phối hợp với nhau từ cấp Trung ương, cấp tỉnh cho đến cấp cơ sở, nhưng việc cung cấp thông tin vẫn nặng tính cục bộ. Vậy theo ông, thời gian tới, chúng ta cần có những biện pháp phối hợp như thế nào để nâng cao hiệu quả?

Ông Nguyễn Phi Hùng, Phó Cục trưởng Cục Điều tra chống buôn lậu, Tổng cục Hải quan

Ông Nguyễn Phi Hùng: Để nâng cao hiệu quả công tác phối hợp, theo chúng tôi cần chú trọng: Một là, làm tốt công tác sơ kết định kỳ quy chế phối hợp giữa các lực lượng chức năng để tổng kết rút kinh nghiệm, cùng tháo gỡ những khó khăn và trực tiếp thảo luận những vấn đề mới phát sinh nhằm tăng cường hiệu quả việc thực hiện quy chế phối hợp. Hai là, tăng cường hiệu quả hoạt động Ban chỉ đạo chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại - Ban Chỉ đạo 127 các tỉnh, thành phố trong các lĩnh vực: Trao đổi thông tin giữa các lực lượng chức năng, thành lập các đoàn kiểm tra liên ngành trực tiếp kiểm tra, kiểm soát tình hình thị trường...; Ba là, thành lập các ban chỉ đạo cụm chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại giữa các tỉnh, thành phố giáp ranh nhằm tăng cường công tác phối hợp giữa các tỉnh, giữa các ngành và giữa các lực lượng chức năng của các địa phương.

Theo tôi, các quy chế phối hợp của chúng ta cần phải có các chế tài để xác định trách nhiệm và xử lý các tổ chức, cá nhân không thực hiện tốt các quy chế hoạt động phối hợp. Kinh nghiệm xử lý của Chính phủ, của Tỉnh uỷ Quảng Ninh trong năm 2007 trong đấu tranh với hoạt động khai thác và buôn lậu than trên địa bàn đã chỉ rõ điều này. Khi chúng ta xử lý nghiêm thì tình hình buôn lậu than mặc dù rất phức tạp nhưng đã được chặn đứng.

** Nhiều cán bộ hải quan phải đối mặt với những hiểm nguy, nhất là khi đấu tranh với những kẻ buôn lậu được trang bị vũ khí. Vậy ngành có những biện pháp gì để bảo vệ cán bộ hải quan?

Ông Nguyễn Phi Hùng: Thời gian qua, ngành hải quan đặc biệt quan tâm xây dựng lực lượng chuyên trách phòng chống buôn lậu vững mạnh, chuyên nghiệp, hiện đại là khâu mấu chốt. Khi đấu tranh, chúng tôi đều xây dựng các phương án, kế hoạch phòng chống tỉ mỉ, cụ thể, chu đáo… Đồng thời, trong công tác phát hiện, bắt giữ, đều tích cực phối hợp với lực lượng công an, bộ đội biên phòng để tăng cường sức mạnh, răn đe, trấn áp đối tượng vi phạm.

Mặt khác, ngành hải quan cũng đã có báo cáo Chính phủ và các bộ, ngành Trung ương áp dụng nhiều chế độ, chính sách đặc thù cho lực lượng chức năng chống buôn lậu như: Chế độ phụ cấp công việc, chế độ đối với cơ sở bí mật… Anh em cán bộ công chức hải quan luôn thăm hỏi, động viên, giúp đỡ lẫn nhau trong cuộc sống, trong công tác, chăm sóc tận tình khi có đồng nghiệp bị thương, bị trả thù...

Ngành hải quan đề nghị, chính quyền các cấp và các cơ quan chức năng cần mạnh tay xử lý kịp thời, nghiêm minh với các hành vi côn đồ, hành vi khủng bố của bọn tội phạm đối với cán bộ hải quan. Chúng tôi cũng mong muốn người dân ở các địa phương tố giác những hành vi khủng bố, trả thù cán bộ hải quan…

** Tết Nguyên đán sắp tới, hoạt động buôn lậu sẽ gia tăng, nhất là những mặt hàng nhạy cảm như pháo, gia súc, gia cầm. Ngành hải quan đã có biện pháp gì để ngăn chặn?

Ông Nguyễn Phi Hùng: Trong 6 tháng cuối năm 2009, ngành hải quan đã triển khai thực hiện thủ tục hải quan điện tử ở 10 cục hải quan tỉnh, thành phố trọng điểm như: Quảng Ninh, Lạng Sơn, Hải Phòng… Chúng tôi đã áp dụng thống nhất trên toàn quốc phương thức quản lý rủi ro, đây là phương thức hải quan hiện đại, đảm bảo việc kiểm tra, kiểm soát hàng hóa, phương tiện, hành khách xuất nhập cảnh chặt chẽ trước, sau và trong thông quan… Đối với Cục điều tra chống buôn lậu, trên tuyến này, trong tháng 12/2009, chúng tôi đã phát hiện và bắt giữ 14 vụ việc, trị giá hơn 3,2 tỷ đồng.

Mặt khác, chúng tôi đã chỉ đạo cục hải quan các tỉnh, thành phố xây dựng kế hoạch phòng chống buôn lậu dịp Tết Nguyên đán, tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát trước, trong và sau Tết Nguyên đán Canh Dần 2010; phối hợp với các cơ quan thông tin đại chúng cảnh báo những phương thức, thủ đoạn buôn lậu để người dân cảnh giác, không trực tiếp hoặc gián tiếp trở thành đối tượng tiếp tay cho buôn lậu…

Chúng tôi cũng thiết lập công khai các đường dây điện thoại nóng để tiếp nhận thông tin tố giác buôn lậu của quần chúng nhân dân. Rất mong độc giả, quần chúng nhân dân báo tin cho chúng tôi theo số đường dây nóng: 04.38722828.

Xin cảm ơn ông!./.