Giết người hay phòng vệ chính đáng?

Suốt hơn một năm qua, ông Nguyễn Văn Việt, cha nạn nhân - một thương binh nghèo liên tục gõ cửa các cơ quan công luận để tìm công lý sau cái chết uẩn khúc của đứa con trai.

Con trai ông là Nguyễn Văn Hoàng đã tử vong tại chỗ sau khi bị 3 nhát dao đâm chí mạng, trong đó có vết đâm hiểm ác trúng vào ngực trái thấu tim. Nhưng hành vi dã man này lại được cơ quan bảo vệ pháp luật tỉnh Thái Nguyên cho rằng hung thủ phòng vệ chính đáng (?)

Hung thủ vô can?

Theo kết quả điều tra, khoảng 19h ngày 20/2/2010, Phạm Duy Bình (SN 1991) và Nguyễn Tất Thành (SN 1992), đều trú tại xóm 5, đến nhà Lương Thị Bính ở xóm 6 cùng thị trấn Bắc Sơn chơi. Tại đây, cả 2 gặp một nhóm thanh niên gồm: Nguyễn Văn Hoàng (SN 1986); Vũ Xuân Hòa (SN 1991); Trần Trọng Nghĩa (SN 1989); La Mạnh Tuấn (SN 1993); Nguyễn Trung Thơ (SN 1986); Hoàng Thanh Thắng (SN 1988) và Phạm Thế Anh (SN 1991), đều trú tại Phổ Yên, Thái Nguyên.

Do có mâu thuẫn nên 2 bên xung đột. Đầu tiên là lời lẽ qua lại, sau đó lao vào xô xát. Bất ngờ, Phạm Duy Bình rút dao trong người ra đâm liên tiếp vào nhóm đối phương làm nhiều người bị thương. Riêng Nguyễn Văn Hoàng bị Bình đâm liên tiếp bằng 3 nhát dao dứt khoát, trong đó vết đâm hiểm ác nhất vào trúng ngực trái thấu tim khiến anh Nguyễn Văn Hoàng tử vong tại chỗ. Gây án mạng xong, Bình và Thành chạy vào nhà người thân ở xóm 6 để giấu hung khí.

Vụ án được Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Thái Nguyên khởi tố về tội “Gây rối trật tự công cộng”. Những tưởng hung thủ sẽ được làm rõ ngay lập tức, nào ngờ, hành trình tố tụng xuất hiện nhiều điểm đáng ngờ.

Điều khó hiểu là trong các quyết định khởi tố bị can đối với các đối tượng trong vụ án “Gây rối trật tự công cộng” này lại không thấy sự có mặt của Phạm Duy Bình và Nguyễn Tất Thành, dù đây là những kẻ đã trực tiếp gây ra cái chết cho anh Nguyễn Văn Hoàng.

Lý giải điều này, Viện KSND huyện Phổ Yên cho chúng tôi biết, hành vi giết người trong vụ án ngay từ ban đầu được Công an tỉnh Thái Nguyên thụ lý. Trong quá trình điều tra, Cơ quan CSĐT lại cho rằng hành vi của Bình là phòng vệ chính đáng nên quyết định không khởi tố vụ án hình sự về tội giết người. Ông Hoàng Văn Lập, Viện trưởng VKSND huyện Phổ Yên nhấn mạnh: “Đó là quyết định của Công an và Viện kiểm sát cấp trên nên cấp dưới chỉ biết thực hiện!”.(?)

Có lọt người, lọt tội?

Tìm hiểu vụ việc này, chúng tôi được biết, sỡ dĩ xảy ra vụ ẩu đả là do trước đó một ngày (19/2), nhóm của Bình đã có nhiều hành động ngỗ ngược khi đến nhà bà Bính. Bà Bính đã bức xúc đến mức phải nói chuyện với cháu ruột mình là Nguyễn Văn Hoàng. Rồi hôm sau, khi nghe tin nhóm Bình lại tới nhà bà Bính để quậy phá, Hoàng đã rủ thêm một vài anh em đến nói chuyện với Bình. Kết cục là Bình đã vung tay đâm trọn 3 nhát dao hiểm ác vào Hoàng.

Phía gia đình nạn nhân cho rằng, CQĐT đã không khách quan trong quá trình điều tra vì đã không dựng lại hiện trường của vụ án? Bên cạnh đó, còn có nhiều tình tiết, chứng cứ quan trọng của vụ án đã không được CQĐT xem xét và đánh giá đầy đủ?

Chúng tôi đã có buổi làm việc trực tiếp với ông Nguyễn Bá Sơn, người trực tiếp thụ lý vụ án của VKSND tỉnh Thái Nguyên. Chúng tôi nêu các câu hỏi: Bình có chủ động từ nhà bà Bính ra gặp nhóm đối tượng kia không? Mục đích của Bình mượn con dao (của Trịnh Văn Thuận từ ngày 18/2) trước khi đến nhà bà Bính hôm xảy ra vụ việc là gì? Tuy nhiên, ông Nguyễn Bá Sơn đã không đưa ra được một giải thích nào hợp lý. Ông Sơn cho rằng: “Sau khi so sánh đối chiếu hồ sơ với những lời khai thấy trùng khớp nên Viện kiểm sát cơ bản đồng tình với quan điểm của cơ quan điều tra”.

Có đúng như vậy không? Thực tế là lời khai của các đối tượng đã có mâu thuẫn từ đầu đến cuối. Thêm nữa, khái niệm về "phòng vệ chính đáng" được các cơ quan chức năng nơi đây hiểu hết sức đơn giản khi so sánh quân số giữa hai nhóm mà quên mất rằng, Bình đã có mục đích khi mang dao trong người từ trước, trong khi nhóm của Hoàng hoàn toàn không có hung khí. Thực tế, Bình đã chủ động lao vào nhà bà Bính với một con dao mượn của bạn từ trước để đáp trả nhóm thanh niên xóm 5, chứ các đối tượng này chưa đưa Bình vào tình trạng nguy hiểm để có thể lý giải Bình dùng dao đâm chết người để bảo toàn mạng sống của mình.

Thế nào là hành vi được xem là "phòng vệ chính đáng"? Theo Bộ luật Hình sự, hành vi được xem là phòng vệ chính đáng là khi hành vi của người vì bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng của mình hoặc của người khác, mà chống trả lại một cách cần thiết người đang có hành vi xâm phạm. Phòng vệ chính đáng không phải là hành vi phạm tội nhưng nếu vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng lại là phạm tội, phải chịu trách nhiệm hình sự… Vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng là những hành vi chống trả rõ ràng quá mức cần thiết, không phù hợp với tính chất và mức độ nguy hiểm gây ra cho xã hội của hành vi xâm hại.

Trao đổi với chúng tôi về vụ án này, ông Dương Quang Hợp, Phó Viện trưởng VKSND tỉnh Thái Nguyên, cũng trăn trở: “Ai chịu trách nhiệm trước cái chết của anh Nguyễn Văn Hoàng thực sự vẫn còn đang bỏ trống”.

Cho đến nay, trăn trở của Phó Viện trưởng VKSND tỉnh Thái Nguyên Dương Quang Hợp đã “tồn tại” hơn một năm. Cũng hơn một năm qua, ông Nguyễn Văn Việt, cha nạn nhân, một thương binh nghèo đã mang theo nỗi đau mất con, cùng nỗi hoài nghi về diễn biến điều tra vụ án, liên tục gõ cửa các cơ quan công luận để tìm công lý. Ông Việt nghẹn ngào: “Chúng tôi đã tin tưởng và trông chờ vào sự công minh của pháp luật. Nhưng đáp lại nguyện vọng của gia đình tôi, chỉ là sự im lặng”./.