Hành trình 18 năm tìm công lý

Nhìn ông với vẻ mặt khắc khổ, chịu đựng, đăm chiêu, tôi thầm nghĩ với cái tên Nhàn, nhưng cuộc đời ông lại đầy những chông gai. Phải chăng cái số đã vận vào ông, để rồi nhẽ ra ông đã đuợc nghỉ chế độ hưu trí một cách thanh thản trong những năm cuối đời ở tuổi 62, nhưng đã 18 năm qua ông vẫn phải lặn lội vác đơn từ hết đến cơ quan này tới cơ quan khác để đòi quyền lợi chính đáng cho mình. Vì sao ông lại lâm vào cái cảnh bất công đau lòng này?

Không sai phạm vẫn bị kỷ luật

Ông Nguyễn Thanh Nhàn nguyên là Trạm trưởng Trạm bán buôn kho vận thuộc Công ty Thương nghiệp thành phố Nam Định từ năm 1992. Tốt nghiệp đại học chính quy ngành thương mại, là đảng viên và là con gia đình liệt sĩ. Nếu kể từ ngày ông làm bí thư đoàn xã, rồi thường trực UBND xã ở địa phương cho đến khi tốt nghiệp đại học về làm cán bộ thương nghiệp, rồi được đề bạt làm Trưởng Trạm bán buôn kho vận thuộc Công ty Thương nghiệp thành phố Nam Định, thì ông đã có 22 năm công tác liên tục.

Ông Nhàn bên chồng đơn đi đòi quyền lợi

Trong quá trình công tác, ông không bị kỷ luật, luôn được đánh giá là một cán bộ tận tụy, có năng lực chuyên môn, liêm khiết thẳng thắn, dám đấu tranh, dám chịu trách nhiệm và được Hội đồng Khen thưởng công ty đề nghị Nhà nước xét tặng thưởng Huân chương kháng chiến chống Mỹ hạng III. Thế nhưng, đã 18 năm qua, từ năm 1992 đến nay ông không hề được hưởng bất cứ một chế độ ưu đãi nào, trở thành người ngoài biên chế, không công ăn việc làm, bơ vơ và không cả sinh hoạt Đảng.

Ông Nhàn kể lại: Từ trước năm 1990, Trạm bán buôn do ông Phạm Ngọc Cừ làm trạm trưởng, nhưng làm ăn thua lỗ. Đang là phó phòng kinh doanh của công ty, ông được cử về thay. Những tưởng ông Phạm Ngọc Cừ sẽ phải chịu kỷ luật vì để trạm kinh doanh thua lỗ, nhưng ngược lại ông Cừ lại được đề bạt lên làm giám đốc công ty để rồi tự tung tự tác bán chác tài sản của công ty thu vén quyền lợi cho mình.

Ông Nhàn đã nhiều lần góp ý, phê bình và thậm chí cùng một số cán bộ đảng viên tâm huyết trong công ty đứng ra viết đơn tố cáo những hành vi tham nhũng của giám đốc Phạm Ngọc Cừ. Như việc ông Cừ bán hơn 400m² đất của Trạm bán buôn, Trạm sản xuất, cửa hàng 128 Hoàng Văn Thụ, nhà 223B Trần Hưng Đạo, cửa hàng Viềng, cổng cửa hàng máy tơ và đặc biệt là cả cửa hàng máy tơ được xây dựng do vốn đóng góp của CBCNV qua nhiều thế hệ, nhưng ông Cừ đã bán với giá bèo bọt 1,6 tỷ đồng. Theo thời giá lúc bấy giờ phải tới 16 tỷ đồng. Những việc làm phi pháp này đã bị Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Nam Định kháng nghị vi phạm pháp luật (công văn số 131/KN-KSC ngày 1/3/1993).

Ngoài ra, giám đốc Cừ còn bị CBCNV trong công ty tố cáo những vụ làm ăn thua lỗ dẫn đến việc công ty đứng bên bờ vực phá sản. Nhưng rồi sự việc cũng lại chìm trong im lặng. Để rồi có một ngày, ông Nguyễn Thanh Nhàn cùng một số cán bộ trong công ty nhận được quyết định số 06/TC-HC ngày 1/2/1992 do giám đốc Phạm Ngọc Cừ ký ghi rõ: “Giải thể Trạm bán buôn kho vận, bàn giao lao động hiện có của trạm cho phòng tổ chức hành chính công ty quản lý, bố trí sắp xếp công việc, 15/34 người lao động được giải quyết nghỉ theo chế độ 176”.

Song điều đáng nói ở đây là trong danh sách 15 người nghỉ theo quyết định 176 này không có tên ông Nguyễn Thanh Nhàn - Trạm trưởng và ông cũng không hề làm đơn tự nguyện xin nghỉ. Nhưng lạ thay, sau đó ông vẫn được giám đốc Phạm Ngọc Cừ mời lên phòng kế toán để nhận số tiền nghỉ chế độ… Thế là từ ngày đó, ông Nguyễn Thanh Nhàn bắt đầu bước vào cuộc đấu tranh với bất công.

Niềm tin vào công lý

Tôi hỏi ông Nguyễn Thanh Nhàn: ông có lên nhận tiền nghỉ chế độ 176 không?

- Tôi có lên, nhưng là lên để hỏi vì sao, tôi bị kỷ luật gì và có viết đơn xin nghỉ chế độ 176 đâu mà bảo tôi nhận tiền? Nhưng phòng kế toán lúc đó trống trơ không có ai tiếp cả, còn giám đốc Phạm Ngọc Cừ thì tránh mặt.

- Sau đó sự việc thế nào?

- Là cả những chuỗi ngày tôi lâm vào cuộc đấu tranh đi tìm công lý. Thoạt đầu ông Phạm Ngọc Cừ vu cáo tôi kinh doanh thua lỗ trong vụ kinh doanh chè phải bồi thường 1.800.000đ (thời giá năm 1992). Sau đó ông yêu cầu UBND thành phố lập đoàn thanh tra liên ngành mang tên 240, để kiểm tra toàn bộ quá trình kinh doanh của tôi ở Trạm bán buôn. Sau gần một năm không tìm ra được chứng cứ gì, ngoài việc công ty chi hơn 1 triệu đồng, tiền bồi dưỡng cho đoàn thanh tra, nhưng đoàn 240 vẫn ra công văn số 24/LN gửi các cơ quan chức năng đề nghị xem xét xử lý kỷ luật cách chức Trạm trưởng Trạm bán buôn của tôi và yêu cầu công ty thu hồi số tiền 1.543.000 đồng vay nợ ngân hàng để kinh doanh chè.

Do cách làm việc thiếu trách nhiệm của đoàn thanh tra 240, không đưa ra đuợc chứng cứ gì, cũng không có cơ quan nào đứng ra kỷ luật ông Nhàn, nên ngày 2/10/2000 UBND thành phố Nam Định đã ra quyết định số 1051/QĐ/UB đình chỉ thanh tra giải quyết đơn tố cáo ông Nguyễn Thanh Nhàn.  Sự việc như vậy kéo dài vừa đúng 8 năm, cũng là 8 năm ông Nhàn chạy đi gõ cửa các cơ quan yêu cầu làm rõ hình thức kỷ luật mình.

Sau khi sự việc đã sáng tỏ, tiếp đến là những ngày ông Nhàn đi đòi quyền lợi cán bộ trong biên chế cho mình. Ông chạy vạy khắp nơi, như con bệnh nặng, ai giới thiệu có liều thuốc nào hiệu nghiệm ở đâu ông cũng tìm đến. Lúc thì ở Uỷ ban Kiểm tra Tỉnh uỷ để đòi quyền lợi sinh hoạt đảng, khi thì ở trụ sở tiếp công dân của Văn phòng TƯ Đảng và Nhà nước. Còn chủ yếu là ở UBND tỉnh, UBND thành phố Nam Định và Công ty Cổ phần thương mại thành phố Nam Định.

Nơi nào ông cũng đến hàng chục lần và đều nhận được những lời hứa “hết sức giúp đỡ”. Riêng UBND tỉnh Nam định đã có tới hàng chục công văn gửi UBND thành phố Nam Định và công ty thương mại đề nghị giải quyết truờng hợp của ông. Như công văn số 41/TB-UB đề ngày 14/3/2005 ghi rõ: “UBND tỉnh không nhất trí số nợ 1.543.000 đồng của ông Nhàn mà Công ty Thương mại thành phố báo cáo. Việc đề nghị của ông Nhàn thuộc trách nhiệm của Công ty Thương mại thành phố. UBND tỉnh yêu cầu Công ty Thương mại thành phố Nam Định xem xét, báo cáo quá trình thanh toán nợ và giải quyết chế độ của ông Nhàn về UBND tỉnh trước ngày 5/4/2005”.

Nhưng điều trớ trêu, Công ty Thương nghiệp thành phố nay đã chuyển thành Công ty Cổ phần thương mại, không có tên ông Nguyễn Thanh Nhàn trong danh sách. Còn Giám đốc cũ Phạm Ngọc Cừ thì đã… "hạ cánh" an toàn.

Để trả lời công văn số 41 của UBND thành phố Nam Định và các công văn sau này của UBND tỉnh về trường hợp ông Nguyễn Thanh Nhàn, trong công văn số 03/TC-CTCP đề ngày 15/1/2010 do Giám đốc Nguyễn Châu Phương ký có ghi: “Trong hồ sơ CBCNVcòn lưu giữ tại công ty không có biên bản hoặc ghi nhận có tính pháp lý về kỉ luật ông Nguyễn Thanh Nhàn. Còn việc chi trả trợ cấp theo quyết định 176, theo hồ sơ lưu trữ cũng không thấy có biên nhận tiền của ông Nguyễn Thanh Nhàn. Còn số tiền này ai nhận, ai thu, chứng từ thu như thế nào, hiện tại công ty không thấy có thể hiện ở hồ sơ.

Cuối cùng công văn ghi rõ: Để đảm bảo chế độ chính sách cho ông Nguyễn Thanh Nhàn, Công ty Cổ phần thương mại thành phố Nam Định đề nghị UBND thành phố Nam Định, phòng nội vụ, bảo hiểm xã hội các cấp xem xét giúp đỡ cho ông Nhàn được hưởng các quyền lợi về bảo hiểm xã hội, đảm bảo quyền lợi cho người lao động theo Bộ luật Lao động đã ban hành”.

Chánh thanh tra tỉnh Nam Định, ông Nguyễn Khắc Chanh cho biết: “Về trường hợp của ông Nguyễn Thanh Nhàn, chúng tôi đã báo cáo với đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh, đồng chí đã cho ý kiến chỉ đạo bằng bất kỳ giá nào cũng phải trả lại quyền lợi cho ông Nhàn, thậm chí nếu cần thì trích ngân sách của tỉnh ra mà bồi thường. Nam Định quyết không để người dân nào bị oan sai”. Vậy chúng ta hãy chờ xem kết quả giải quyết của UBND tỉnh Nam Định với trường hợp của ông Nguyễn Thanh Nhàn như thế nào.

Có thể nói trường hợp của ông Nguyễn Thanh Nhàn là một ví dụ điển hình của lề lối làm việc quan liêu, trù dập những người thẳng thắn dám đấu tranh chống tham nhũng còn khá phổ biến hiện nay. Khi họ dám đấu tranh, thì ai là người bảo vệ họ? Câu chuyện xảy ra đã 18 năm nay, nhưng vẫn còn nguyên giá trị thời sự./.