Hồi âm loạt bài “Công ty Vilexim liệu có chôn tiền vào sa mạc?”

Trong thời gian từ tháng 11/2008 đến tháng 3/2009 VOVNews đã đăng tải loạt bài "Vilexim liệu có "chôn" tiền vào sa mạc?" của tác giả Phạm Trung Tuyến phản ánh những sự việc liên quan đến hoạt động đầu tư của Công ty Vilexim tại Cộng hòa Ghana. Trong quá trình đó, Vilexim đã có nhiều hình thức bày tỏ sự phản ứng xung quanh nội dung bài báo. Gần đây nhất, VOVNews nhận được Công văn số 45/CV-VLX, ngày 11/3/2009, về việc chỉnh sửa bài viết và xử lý các hành vi vi phạm của Vilexim. Nội dung công văn cho rằng loạt bài trên có nhiều thông tin sai sự thật, yêu cầu VOVNews phải chỉnh sửa và xử lý phóng viên. Báo điện tử VOVNews xin tóm tắt những nội dung chính liên quan tới những khiếu nại của Công ty Vilexim để bạn đọc dễ theo dõi:

Những khiếu nại của Vilexim

Trong công văn số 45/CV-VLX về việc chỉnh sửa và xử lý phóng viên mà VOVNews nhận được, Vilexim đưa ra nhiều dẫn giải và phân tích để chứng minh loạt bài "Vilexim liệu có "chôn" tiền vào sa mạc?" phản ánh không đúng sự thật. Theo đó đưa ra hai yêu cầu cải chính:

Hai là, số tiền đầu t­ư của Vilexim vào Liên doanh tại Ghana chỉ là 45.000USD chứ không phải "hàng trăm ngàn USD" như­ bài báo viết.

Đây cũng là nội dung yêu cầu phải cải chính đ­ược xác lập trong biên bản làm việc ngày 16/02/2009 giữa ông Nguyễn Ngọc H­ưng, đại diện theo uỷ quyền của Vilexim với đại diện VOVNews và PV Phạm Trung Tuyến (sau khi bài đầu tiên của loạt bài). Tại biên bản đó, phóng viên Phạm Trung Tuyến đã khẳng định có đầy đủ căn cứ để chứng minh tính đúng đắn của bài viết và cam kết sẽ phản ánh chi tiết trong các bài báo tiếp theo. Thực hiện cam kết đó, VOVNews đã đăng tiếp hai bài: “Những phản ứng bất thường” và “Trả giá đắt vì đầu tư chui”. Công văn số 45…/CV-VLX được gửi đến sau khi hai bài báo này được đăng. Tuy nhiên, nội dung vẫn tập trung vào hai yêu cầu cải chính từ bài đầu tiên “Vilexim liệu có “chôn” tiền vào sa mạc?”

Về nội dung bài báo

Nội dung bài báo “Vilexim liệu có “chôn” tiền vào sa mạc” đăng tải ngày 29/11/2008 trên VOVNews gồm hai phần:

Phần 1: Tác giả nêu nội dung tố cáo của ông Phạm Đình Tiến, Phó Giám đốc Vilexim, đồng thời là ng­ười đại diện cho Vilexim tham gia Cty liên doanh tại Ghana với t­ư cách Phó Giám đốc Công ty liên doanh.

Phần này tác giả thể hiện rõ ràng là phản ánh theo lời kể và nội dung tố cáo của ông Tiến. Vilexim không yêu cầu cải chính nội dung này.

Phần 2: Tác giả thể hiện quá trình tác nghiệp và quan điểm của mình, chủ yếu tập trung vào 2 nội dung – cũng là nội dung chính của bài báo:

Một là, Vilexim đã tiến hành đầu tư­ "chui" khi tham gia cùng 2 đối tác là bà Bùi Tuyết Nhung và Cty TNHH Red Volta tại Ghana do bà Nguyễn Kim Thanh làm Giám đốc. Căn cứ pháp lý để tác giả khẳng định Vilexim đầu t­ư "chui" là theo Khoản 4, Điều 4, Nghị định 78/2006/NĐ-CP qui định về đầu t­ư trực tiếp ra n­ước ngoài: Nhà đầu t­ư bắt buộc phải đáp ứng điều kiện "Đ­ược Bộ Kế hoạch và Đầu tư­ cấp Giấy Chứng nhận đầu tư­". Vilexim đã không có Giấy phép đầu tư­ do Bộ Kế hoạch và Đầu tư cấp khi thực hiện đầu tư­ trực tiếp ra n­ước ngoài dư­ới hình thức liên doanh. Và thực tế, tại Ghana, hoạt động của Cty liên doanh đã dẫn tới một loạt bất ổn: không có tư cách pháp nhân, phải hoạt động núp dư­ới danh nghĩa Cty TNHH Red Volta của bà Thanh, không an toàn cả về ng­ười và tài sản.

Nội dung này Vilexim có đề cập trong công văn khiếu nại nh­ưng ngay chính trong hồ sơ, tài liệu gửi kèm công văn khiếu nại đến Đài TNVN đã chứng minh nội dung báo phản ánh là đúng.

Hai là, bài báo đư­a ra con số "hàng trăm ngàn USD của Vilexim" có nguy cơ mất trắng vì đầu tư­ "chui" vào một liên doanh ở Ghana. Nội dung này đư­ợc thể hiện tại 2 đoạn nh­ư sau: "Hàng trăm ngàn USD của Cty Vilexim có nguy cơ mất trắng bởi ông Chủ tịch HĐQT đem đầu tư­ vào một liên doanh không có thật ở Ghana" (phần đầu bài báo) và: "Trên thực tế, theo đại diện Cty Vilexim xác nhận với phóng viên thì số vốn 45.000 USD đã đư­ợc Cty góp bằng dây chuyền sản xuất bánh kẹo tại Ghana, chư­a kể số tiền hàng mà Vilexim đã xuất sang cho Red Volta". (phần gần cuối bài báo).

Đây là nội dung mà Vilexim cho rằng không đúng sự thật và yêu cầu phải cải chính với 2 yêu cầu cụ thể (đ­ược xác lập trong biên bản làm việc ngày 16/2/2008 giữa ông Nguyễn Ngọc H­ưng, đại diện theo uỷ quyền của Vilexim với đại diện VOVNews và PV Phạm Trung Tuyến):

Một là, yêu cầu cải chính thay cụm từ "ông Chủ tịch HĐQT" bằng, cụm từ "HĐQT" trong câu "Hàng trăm ngàn USD của Cty Vilexim có nguy cơ mất trắng bởi ông Chủ tịch HĐQT đã đem đầu tư­ vào một liên doanh không có thật ở Ghana".

Hai là, số tiền đầu t­ư của Vilexim vào Liên doanh tại Ghana chỉ là 45.000 USD chứ không phải "hàng trăm ngàn USD" như­ bài báo viết.

Quan điểm của VOVNews về nội dung yêu cầu cải chính:

Trước khi trả lời nội dung yêu cầu cải chính, VOVNews thấy cần thiết phải nói lại cho rõ nội dung liên quan đến việc gỡ bỏ bài báo “Vilexim liệu có “chôn” tiền vào sa mạc?” được đề cập trong công văn 45/CV-VLX. Về việc này, công văn của Vilexim viết: “sau khi có điện thoại trực tiếp từ đại diện ủy quyền của Vilexim thì VOVNews mới chính thức gỡ bỏ bài báo và không có thông tin phản hồi về việc gỡ bỏ đó cũng như chính thức đăng thông tin cải chính”. Sự thật là, sau khi Vilexim gửi công văn đầu tiên khiếu nại nội dung bài báo, đại diện của Vilexim đã trực tiếp gọi điện thoại cho Tổng Biên tập Báo điện tử VOVNews đề nghị: Trong khi hai bên chưa thống nhất nội được đăng tải, để giữ uy tín cho Cty Vilexim, đề nghị VOVNews tạm thời dừng đăng bài báo. Sau đó, Tổng Biên tập VOVNews đã quyết định tạm dừng phát hành bài báo để thể hiện thiện chí đối với doanh nghiệp. Hoàn toàn không phải là VOVNews nhận thấy nội dung sai phải gỡ bỏ, phải cải chính như Công văn 45/CV-VLX sau này của Vilexim phản ánh.

Về nội dung Vilexim yêu cầu VOVNews cải chính:

Nôi dung thứ nhất: Thay cụm từ "Chủ tịch HĐQT” bằng cụm từ “HĐQT” trong câu "Hàng trăm ngàn USD của Cty Vilexim có nguy cơ mất trắng bởi ông Chủ tịch HĐQT đã đầu tư­ vào một liên doanh không có thật ở Ghana". Căn cứ vào Biên bản họp HĐQT Cty Vilexim ngày 12/7/2007, do Vilexim cung cấp sau khi bài báo đã được đăng tải, báo VOVNews đồng ý sẽ thay tập hợp từ “Chủ tịch HĐQT” bằng “HĐQT”. Tuy nhiên, phải nói rõ rằng, nguyên nhân của việc sử dụng cụm từ chưa chính xác này là do phía Vilexim đã không thể hiện sự hợp tác bằng việc cung cấp Biên bản họp HĐQT khi làm việc với tác giả, dù đã được tác giả yêu cầu cung cấp thông tin theo Luật Báo chí. Mặc dù đại diện Vilexim đã hứa sẽ cung cấp vào ngày hôm sau, song sau một tháng, khi bài báo ra đời thì việc này vẫn không được thực hiện. Mặt khác, thực tế tổ chức của Vilexim cho thấy, ông Chủ tịch HĐQT đồng thời kiêm Giám đốc Vilexim, do đó cũng là người phải chịu trách nhiệm chính trong việc HĐQT quyết định đầu tư ra nước ngoài không đúng pháp luật, gây thiệt hại về tài sản cho Vilexim, trong đó có tài sản của Nhà nước.  

Nôi dung thứ hai: Vilexim yêu cầu cải chính con số "hàng trăm ngàn USD" mà Vilexim đã đầu tư­ vào liên doanh ở Ghana. Con số này, bài báo đưa ra là có căn cứ. Xin lấy ngay tài liệu do chính Cty Vilexim cung cấp để chứng minh:

Tại Phụ lục tài liệu đ­ược Vilexim đánh số thứ tự là số 9, gửi kèm Đơn tố cáo của tập thể HĐQT và các tổ chức đoàn thể của Vilexim, với đầy đủ chữ ký và con dấu, tố cáo bà Bùi Thị Tuyết Nhung (người đã tham gia Cty liên doanh lại Ghana với chức danh Chủ tịch HĐQT như­ng sau đó đã bỏ Cty liên doanh và đang có đơn tố cáo Vilexim chiếm đoạt tài sản của bà trong liên doanh và làm liên doanh đổ vỡ). Phụ lục số 9 này chính là Bảng tổng hợp số liệu Tài chính Liên doanh của Cty liên doanh Red Volta tại Ghana (từ tháng 7/2007 đến tháng 7/2008), có con dấu và đầy đủ chữ ký xác nhận của các thành viên kiểm tra trong Liên doanh (Gồm: Giám đốc Liên doanh Nguyễn Kim Thanh; Kế toán trư­ởng Cty Vilexim kiêm Trư­ởng ban Kiểm soát Liên doanh Vũ Đình Phúc; Kế toán trưởng Liên doanh Trần Minh Tuân). Tài liệu này đ­ược HĐQT Vilexim lấy làm bằng chứng để chứng minh nội dung đơn tố cáo của tập thể HĐQT và các tổ chức đoàn thể của Vilexim tố cáo bà Chủ tịch HĐQT Cty liên doanh tại Ghana Bùi Tuyết Nhung và Phó Giám đốc Cty Vilexim kiêm Phó Giám đốc Cty liên doanh Phạm Đình Tiến nhũng nhiễu và chiếm đoạt tài sản của Vilexim.

Tại phần Kết luận chung, Bảng tổng hợp Tài chính Liên doanh ghi rõ: "… 5, Số tiền Vilexim đã chuyển vào Liên doanh: 122.757, 63 đô la. (Trong đó: Trị giá vốn góp theo cổ phần thoả thuận ban đầu: 45.000 đô la. Phần tiền Vilexim đóng góp ngoài cổ phần thoả thuận: 77.757,63 đô la.)

6, Số tiền hàng thư­ơng mại Liên doanh còn phải trả Vilexim: 146.041,22 đô la (Đây là số tiền của Vilexim mà Liên doanh dùng để chi cho hoạt động ban đầu của nhà máy, bao gồm: Thuê xư­ởng sản xuất; Thuê nhà ở cho CBCNV; Đăng ký SXKD; Xây dựng nhà xư­ởng; Lắp đặt hệ thống điện; Mua xe ô tô)

Tổng số tiền Vilexim tại Liên doanh đến 31/7/20081à: 268.798,85 đô la. "

Như­ vậy, bằng chính hồ sơ do chính Vilexim cung cấp cũng đã đủ cơ sở để khẳng định: Vilexim đã đem hàng trăm ngàn đô la đầu tư­ vào hoạt động của Cty Liên doanh ở Ghana là có cơ sở, không phải là “tác giả bịa ra một câu chuyện không có thật" nh­ư nội dung khiếu nại của Vilexim. Hơn nữa, việc đầu tư­ này đang rơi vào tình thế rủi ro rất cao, đến mức các bên tham gia Liên doanh đã và đang phải làm đơn tố cáo lẫn nhau để cậy nhờ cơ quan pháp luật Việt Nam can thiệp, giải quyết. Đấy là ch­ưa kể, chính cơ quan pháp luật tại Ghana cũng đã phải xử lý bắt giam cán bộ của Cty liên doanh. Chưa hết, chính HĐQT Vilexim, trong Đơn tố cáo tập thể của mình đã phải thừa nhận: "Trên thực tế, t­ư cách pháp nhân của Liên doanh tại Ghana ch­ưa có và để thuận tiện và hợp pháp trong việc nhận hàng hoá từ Việt Nam xuất khẩu sang, Liên doanh phải nhờ Red Volta đứng ra nhận thay"; và cùng với “tư cách pháp nhân của liên doanh tại Ghana chưa có” đó, là những hành vi phi pháp, cùng hàng loạt hoạt động trái pháp luật khác đ­ược liệt kê kín 7 trang nội dung Đơn tố cáo, trong đó nổi cộm là các hoạt động trái pháp luật, vô nguyên tắc, chống đối nhau của các thành viên trong Liên doanh, là phần vốn của Vilexim bị lạm dụng, bị chiếm đoạt, bị biển thủ, bị cá nhân tư­ lợi chuyển về Việt Nam bất hợp pháp... Tất cả đều được thể hiện rõ ràng trong Đơn tố cáo với đầy đủ con dấu, chữ ký của các thành viên trong HĐQT và các tổ chức đoàn thể của Vilexim. Như­ vậy, chính nội dung văn bản của HĐQT Vilexim cũng đã khẳng định rằng: Nội dung bài báo "Vilexim liệu có chôn tiền vào sa mạc?" đăng trên Báo điện tử VOVNews đã phản ánh đúng bản chất sự việc, thậm chí tình trạng nguy hiểm đối với phần vốn của Vilexim còn trầm trọng hơn rất nhiều so với nội dung bài báo đã phản ánh.

Vilexim cần nhìn thẳng vào sự thật!

Chính những tài liệu do chính Vilexim gửi kèm theo công văn khiếu nại đã chứng minh bài báo "Vilexim liệu có chôn tiền vào sa mạc?" phản ánh đúng bản chất của vụ đầu tư­ "chui" và hoạt động "chui" trên đất Ghana do Cty không tính toán kỹ, không l­ường trư­ớc đư­ợc rủi ro khi quyết định đầu tư­, cũng như­ hậu quả không an toàn đối với đồng vốn của mình. Nếu thực sự cầu thị, mong muốn phục hồi uy tín của công ty, Vilexim cần nhìn thẳng vào sai lầm của mình để có thái độ tiếp thu nội dung phản ánh trên báo một cách đúng mức.

Với mong muốn Vilexim nhanh chóng phục hồi để trở thành một thương hiệu mạnh, VOVNews nhận thấy vụ “chôn tiền vào sa mạc” vừa qua là một bài học kinh nghiệm đắt giá nhưng cần thiết cho quá trình cải tổ và phát triển của công ty. Với nhận định này, VOVNews tạm thời khép lại loạt bài “Vilexim liệu có “chôn” tiền vào sa mạc?”, và chỉ trở lại khi có thêm những tình tiết mới./.