Khuất tất từ vụ án tai nạn giao thông

Ngày 28/4/2010, Tòa án Nhân dân (TAND) huyện Can Lộc, Hà Tĩnh mở phiên toà xét xử một vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng gây hậu quả chêt người. Bị cáo là người đã thoát chết. Còn kẻ gây ra tai nạn, theo kết luận của cơ quan điều tra, lại nhởn nhơ ngoài vòng pháp luật.

Theo Cáo trạng số 07 ngày 1/2/2010 của Viện kiểm sát Nhân dân (VKSND) huyện Can Lộc, nội dung vụ án được tóm tắt như sau: Ngày 2/9/2009 tại km 382 Quốc lộ 15A, thuộc địa phận xã Thượng Lộc, huyện Can Lộc, Trần Mong Ước điều khiển xe mô tô chở Nguyễn Anh Triều va quyệt với xe môtô của Phan Khắc Hùng điều khiển, đang lưu thông cùng chiều đột ngột rẽ trái, khiến cho xe của Ước bị ngã xuống lề đường bên trái.

Ước và Triều bị văng ra xa. Tai nạn xảy ra, Phan Khác Hùng (điều khiển mô tô khi không có giấy phép lái xe, lại chở 3 người lớn) đã bỏ chạy và đưa xe đi cất giấu. Hậu quả vụ tai nạn làm anh Nguyễn Anh Triều bị chết vì vết thương quá nặng.

Tại kết luận điều tra 07/KLĐT ngày 18/1/2010 của Công an huyện Can Lộc và Cáo trạng ngày 01/02/2010 của Viện trưởng VKSND huyện Can Lộc khẳng định “... do không chấp hành đầy đủ các qui định về điều khiển giao thông đường bộ trong lúc vượt và rẽ sang trái chiều, đi không quan sát đã tạo ra lỗi hỗn hợp gây ra tai nạn giao thông…”, Trần Mong Ước và Phan Khắc Hùng đã  “vi phạm Khoản 2 Điều 15 Luật Giao thông đường bộ”.

Quang cảnh phiên tòa xét xử Trần Mong Ước ngày 28/4/2010

Bản Cáo trạng nhận định: Phạn Khắc Hùng không có giấy phép lái xe và sau khi gây tai nạn bỏ chạy để trốn tránh nhiệm, nên quyết định truy tố Pham Khác Hùng về tội “Vi phạm các quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ gây hậu quả nghiêm trọng” theo Khoản 2 Điều 202 Bộ Luật Hình sự. Truy tố Trần Mong Ước về tội “Vi phạm các quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ gây hậu quả nghiêm trọng” theo Khoản 1 Điều 202 Bộ Luật Hình sự.

Hành vi phạm tội và mức độ lỗi của các bị can Trần Mong Ước và Phan Khắc Hùng đã được cơ quan điều tra và VKS xác định rõ ràng như vậy. Những tưởng Phan Khắc Hùng và Trần Mong Ước sẽ phải hầu tòa và cùng chịu trách nhiệm đối với cái chết của Nguyễn Anh Triều. Vậy nhưng bất ngờ, ngày 15/3/2010, Viện trưởng VKSND huyện Can Lộc lại ký ban hành Quyết định số 01/QĐ-VKS-HS với nội dung: Rút Quyết định truy tố Phan Khắc Hùng, đề nghị TAND huyện Can Lộc đình chỉ xét xử đối với bị can Phan Khắc Hùng để yêu cầu cơ quan điều tra tiến hành điều tra  bổ sung”.

Theo Quyết định này thì người có nhiều hành vi vi phạm ở mức độ nặng hơn thì được thoát tội, còn người có ít hành vi vi phạm và ở mức độ thấp hơn lại bị tòa đưa ra xét xử? Đây là một nghịch lý không thể chấp nhận được. Tất cả các tài liệu hồ sơ vụ án cũng như lời khai của các bị can, các nhân chứng đều khẳng định: Hành vi vi vi phạm các quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ của Phan Khắc Hùng và Trần Mong Ước là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến cái chết của Nguyễn Anh Triều.

Tại kết luận và Cáo trạng đã chứng minh rõ rằng, lỗi của Phan Khắc Hùng là “điều khiển phương tiện giao thông không có giấy phép lái xe, chở quá số người quy định, không quan sát, chuyển hướng đột ngột, gây tai nạn rồi bỏ chạy”... Đối với Trần Mong Ước có vi phạm là “thiếu quan sát khi cho xe vượt xe cùng chiều”...

Vụ án xảy ra do lỗi hỗn hợp, mức độ lỗi cũng đã được phân tích rõ, vì vậy mà Trần Mong ước chỉ bị truy tố ở Khoản 1 Điều 202 Bộ Luật Hình sự, còn Phan Khắc Hùng phải bị truy tố và xét xử theo Khoản 2 Điều 202 Bộ Luật Hình sự mới chính xác.

Đây là một vụ án được xác định là lỗi hỗn hợp thì việc đình chỉ xét xử đối với bị can này sẽ có ảnh hưởng rất lớn đến việc xét xử bị can khác. Trong khi Bộ luật Tố tụng Hình sự quy định, trong vụ án có nhiều bị can thỉ chỉ được đình chỉ hay tạm đình chỉ vụ án đối với từng bị can mà căn cứ đó không liên quan đến các bị can khác.

Ở đây VKSND huyện Can Lộc ra quyết định đình chỉ xét xử đối với Phan Khắc Hùng sẽ có ảnh hưởng trực tiếp đến việc giải quyết toàn diện đối với vụ án, ảnh hưởng đến việc xem xét trách nhiệm hình sự và cả trách nhiệm dân sự đối với bị can Trần Mong Ước.

Hơn nữa, Quyết định rút truy tố số 01 của VKSND huyện Can Lộc là một quyết định không phù hợp với Bộ luật Tố tụng Hình sự. Theo quy định của Điều 181 Bộ Luật Tố tụng Hình sự thì VKS chỉ được rút quyết định truy tố các trường hợp sau: “Không có sự kiện phạm tội; hành vi không cấu thành tội phạm; người thực hiện hành vi phạm tội chưa đến tuổi chịu trách nhiệm hình sự...”. Ở đây VKSND huyện Can Lộc lại ban hành quyết định rút quyết định truy tố đối với Phan Khắc Hùng không nêu rõ rút vì lý do gì mà lại ghi: “Rút Quyết định truy tố... đề nghị Tòa án đình chỉ xét xử đối với bị can để Phan Khắc Hùng để yêu cầu cơ quan điều tra điều tra bổ sung”. Đây là một loại quyết định không thuân theo một quy định pháp luật nào cả và chưa từng xảy ra trong hoạt động tố tụng ở Việt Nam.

Mặt khác, sau khi có quyết định của VNKND huyện Can Lộc về việc rút truy tố, đề nghị Tòa án đình chỉ xét xử đối với bị can Phan Khắc Hùng để yêu cầu cơ quan điều tra điều tra bổ sung, ông Nguyễn Sỹ Trung - bố đẻ của nạn nhân Nguyễn Anh Triều đã liên tục có đơn khiếu nại gửi cho các cơ quan tố tụng, từ huyện đến tỉnh, nhưng chưa được cơ quan chức năng trả lời. Trong khi đó, ngày 28/4/2010 TAND huyện Can Lộc vẫn mở phiên tòa xét xử đối với một mình bị cáo Trần Mong Ước về tội vi phạm các quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ, và buộc Trần Mong Ước phải chịu hoàn toàn trách nhiệm về cái chết của Nguyễn Anh Triều ?

Điều đáng nói ở đây là, nhờ có quyết định rút truy tố không đúng luật Viện trưởng VKSND huyện Can Lộc và việc xét xử vụ án thiếu khách quan toàn diện của TAND huyện Can Lộc mà Phan Khắc Hùng không những thoát tội một cách ngoạn mục; mà bản thân Hùng và gia đình Hùng, cũng như chủ phương tiện (người đã giao xe cho Hùng điều khiển khi biết rõ Hùng không có giấy phép lái xe) thoát luôn cả trách nhiệm bồi thường dân sự cho gia đình nạn nhân.

Hành vi như nhau, người có nhiều lỗi nghiêm trọng được tha bổng, người lỗi ít và nhẹ hơn thì bị truy tố và xét xử. Vậy công lý ở đâu? Đó là  câu hỏi lớn của nhân dân Can Lộc đặt ra từ vụ án này, đang chờ lời đáp cụ thể của các cơ quan bảo vệ pháp luật ở huyện Can Lộc và tỉnh Hà Tĩnh./.