Kỳ 2: Lá chắn mong manh

>> Kỳ I: Truy bắt xe chở hàng lậu

Với tuyến đường biên trải dài trên 70km, địa hình chủ yếu là sông suối, đồi núi nên công tác chống buôn lậu của thành phố Móng Cái (Quảng Ninh) đang có nhiều diễn biến phức tạp.

Xuất hiện nhiều thủ đoạn mới

Trung tá Đào Đình Chi, Đồn phó Đồn Biên phòng 11 (TP. Móng Cái, Quảng Ninh) cho biết: Đồn quản lý trên 26km đường biên - nơi tỉnh lộ 341 và nhiều tuyến đường mòn, dân sinh chạy qua với địa hình núi cao, rừng rậm - yếu tố thuận lợi cho hoạt động vận chuyển hàng hóa qua biên giới. Lợi dụng đêm tối, các đối tượng buôn lậu xé lẻ hàng hóa rồi thuê cửu vạn đưa qua biên giới.

Mặc dù đã được lực lượng biên phòng tập trung ngăn chặn, bắt giữ nhưng do đường dài, hoạt động buôn lậu tinh vi, liều lĩnh nên hiệu quả chưa cao. “Nhiều đối tượng hoạt động cửu vạn đông, có trang bị vũ khí sẵn sàng chống trả lại khi bị phát hiện. Có hôm đồn bố trí lực lượng chặn đường, phát hiện xe Minsk chở gia cầm nên bấm đèn pin ra lệnh tạm dừng thì đối tượng đã lao xe tốc độ cao vào anh em. Dù có mang gậy nhưng các chiến sỹ không dám vạng vì nếu vạng thì mất mạng người như chơi trong khi giá trị hàng hóa chở lậu không cao” - ông Chi bức xúc nói.

Hàng lậu được che giấu kỹ càng

Theo Ban Chỉ đạo 127 TP. Móng Cái, nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng buôn lậu diễn biến phức tạp trên địa bàn là do: Một số mặt hàng có thuế suất nhập khẩu ở mức cao; Chênh lệch giá cả dẫn đến lợi nhuận cao đối với một số hàng cấm nhập, hạn chế nhập, nhập có hạn ngạch… Trong khi đó, các đối tượng buôn lậu hoạt động với nhiều thủ đoạn mới, đa dạng, có sự cấu kết chặt chẽ giữa các đối tượng trong và ngoài khu vực biên giới, giữa các đối tượng buôn lậu và người làm thuê; sẵn sàng chống trả khi bị phát hiện, bắt giữ gây khó khăn cho các lực lượng chức năng khi kiểm tra, kiểm soát. Hơn nữa, đời sống của một bộ phận dân cư biên giới còn thấp, thiếu công ăn việc làm nên bị các đối tượng buôn lậu lợi dụng để mang vác hàng thuê. Các đối tượng đầu nậu thường khoán gọn cho người làm thuê và ràng buộc trách nhiệm của họ bằng cách đặt cọc tương ứng với giá trị hàng hóa vận chuyển. Do đó, khi bị phát hiện, những người này sẽ chống trả rất quyết liệt.

Ông Trần Quang Trung, Phó Chi cục trưởng Hải quan cửa khẩu Móng Cái cho hay: “Các đối tượng thường sử dụng dao kiếm, gậy để chống trả khi lực lượng phòng chống buôn lậu bắt giữ, đồng thời có thể kêu gọi nhiều người quây vây lực lượng kiểm tra, kiểm soát lại để tẩu tán, phân tán hàng hóa nhằm phi tang”.

Trong năm 2009, lực lượng Hải quan Cửa khẩu Móng Cái đã bắt được 39 vụ buôn lậu, gian lận thương mại với trị giá 1,73 tỷ đồng, nhưng cũng có tới 3 - 4 vụ lực lượng hải quan phát hiện nhưng “không giữ được hàng hóa vì những đối tượng này cướp hết”. Đến nay, trong lực lượng hải quan Quảng Ninh đã có 3 người được Nhà nước công nhận thương binh hạng nặng, đó là Đặng Văn Thuấn, Nguyễn Biên Hòa, Đào Xuân Đức.

“Ngoài việc đối mặt với những nguy hiểm rình rập hàng ngày, lực lượng chống buôn lậu còn bị đối tượng buôn lậu đe dọa, dùng tin nhắn điện thoại hay thông qua dọa dẫm gia đình, các cháu nhỏ. Tuy nhiên, chúng tôi cũng làm tốt công tác tư tưởng, giữ vững niềm tin và vì công việc Nhà nước giao cho, anh em vẫn yên tâm công tác” - ông Vũ Văn Sỹ, Đội trưởng Đội Kiểm soát Hải quan số 2 cho biết.

Trong năm 2009, các lực lượng chống buôn lậu trên địa bàn TP. Móng Cái đã bắt giữ và xử lý 952 vụ với số tiền xử phạt vi phạm hành chính và bán hàng phát mại trên 25 tỷ đồng; xử lý 33 vụ buôn bán, vận chuyển hàng cấm, 36 vụ hàng giả; bắt giữ và tổ chức tiêu hủy 109 vụ động vật, sản phẩm động vật nhập lậu trên địa bàn thành phố… Ban Chỉ đạo 127 TP. Móng Cái

Mặc dù mỗi lực lượng đều tích cực đấu tranh phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại, nhưng điều đáng tiếc là việc phối hợp giữa các lực lượng chức năng lại chưa được như mong muốn. Theo Cục Hải quan tỉnh Quảng Ninh, mặc dù các ngành đã ký quy chế phối hợp với nhau từ cấp Trung ương, cấp tỉnh cho đến cấp cơ sở, nhưng việc cung cấp thông tin vẫn nặng tính cục bộ, mang tính quyền lợi của ngành, địa phương mình là chính. Hệ quả tất yếu là hiệu quả công tác đấu tranh chống buôn lậu chưa cao. Việc buôn lậu một số mặt hàng có tính chất diễn biến phức tạp nhưng kết quả bắt giữ còn ở mức độ “khiêm tốn” như: thuốc lá, gia súc, gia cầm và các sản phẩm từ gia súc, gia cầm, đồ chơi bạo lực.

Hiện tượng buôn lậu qua các đường mòn, lối mở khu vực biên giới (khu vực biên giới thuộc phường Hải Yên, đường mòn bến Z2, khu Bến đá phường Ninh Dương, khu vực Vàng Lầy - Trần Phú; Khu vực biên giới khu 9 Hải Hòa; Khu vực hai bên cánh gà Trạm Km15 - Bến tàu Dân Tiến…) vẫn xảy ra.

Nguy cơ nhập lậu hàng chất lượng thấp, giá rẻ

Theo đánh giá của Cục Hải quan tỉnh Quảng Ninh, hàng hóa nhập lậu vào nước ta qua khu vực TP. Móng Cái nói riêng và Quảng Ninh nói chung chủ yếu là những mặt hàng cấm, hàng giả, kém chất lượng như: gà thải loại, trứng gia cầm, thuốc lá, rượu ngoại, ma túy, mỳ chính, các mặt hàng tiêu dùng… Do có nhu cầu lớn trong thị trường nội địa nên tình trạng gia cầm, trứng gia cầm Trung Quốc với giá rẻ được các đối tượng lén lút nhập lậu gia tăng mạnh tại các lối mòn trên đường biên và khu vực ven biển phường Trà Cổ, TP. Móng Cái. Các đối tượng dùng mảng, đò nhỏ vận chuyển nhỏ lẻ vào nước ta rồi nhanh chóng cất giấu, phân tán vào nhà dân chờ cơ hội đem đi tiêu thụ. Trong năm 2009, các lực lượng chức năng tỉnh Quảng Ninh đã bắt giữ được 34 vụ, thu tiêu hủy hơn 46 tấn gà và hơn 180.000 quả trứng gia cầm nhập lậu. Có ngày cao điểm, Đội kiểm soát Hải quan số 2 (Quảng Ninh) bắt được 5 xe ô tô, mỗi xe chở 3 tấn gà Trung Quốc nhập lậu.

Tình trạng các đối tượng sử dụng xe máy không biển số, biển số giả chở thuốc lá, pháo nổ, rượu ngoại đi từng tốp 4-8 xe trốn tránh sự kiểm tra, kiểm soát của các lực lượng chức năng vẫn không giảm và đang có chiều hướng diễn biến phức tạp. Trong khi đó, Trung Quốc tiếp tục đẩy mạnh xuất khẩu hàng hóa rẻ tiền, nhưng phù hợp với sức mua của đa số người có mức thu nhập thấp.

Theo nhận định của các lực lượng chức năng, trong thời gian tới, một số đối tượng đầu nậu sẽ chuyển từ buôn lậu mặt hàng tiêu dùng sang buôn hàng giả, hàng cấm và nguyên liệu thô sang Trung Quốc rồi nhập lậu hàng giả, hàng nhái sản xuất từ Trung Quốc về Việt Nam. Các hàng hóa buôn lậu sẽ là hàng tiêu dùng chất lượng thấp, giá rẻ; hàng giả tập trung vào hàng điện tử, viễn thông, hàng đã qua sử dụng từ các nước phát triển như Nhật Bản, Hàn Quốc, Mỹ…

Hàng nhập lậu chất lượng thấp, giá rẻ

Để ngăn chặn tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại trong dịp Tết Nguyên đán cũng như năm 2010, ông Dương Văn Cơ, Phó Chủ tịch UBND TP. Móng Cái, Phó trưởng Ban Chỉ đạo 127 cho biết: “Chúng tôi tăng cường công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại ở các khu vực hai bên cánh gà của khu vực cửa khẩu, các khu vực thông quan và các trạm kiểm soát, đặc biệt là tập trung tăng cường phối hợp lực lượng giữa chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng như biên phòng, hải quan, quản lý thị trường ở ngay địa bàn biên giới nhằm tạo một hệ thống sức mạnh của cả xã hội trong công tác chống buôn lậu và gian lận thương mại ở khu vực cửa khẩu, biên giới”./.

(còn nữa)