Tòa nhà của ai?
Vụ “Viện Nghiên cứu Công nghệ và Phát triển SENA (Viện SENA) kinh doanh công sản” tại số nhà 35 Điện Biên Phủ, quận Ba Đình, Hà Nội đang gây sự chú ý của dư luận và cơ quan công quyền.
Sau khi Sở Xây dựng Hà Nội có văn bản kiến nghị UBND TP. Hà Nội ra quyết định thu hồi toàn bộ nhà, đất tại số nhà kể trên; Viện SENA đã lập tức có công văn gửi UBND TP. Hà Nội nhằm bảo vệ “chủ quyền” của mình. Thận trọng và khách quan, UBND TP. Hà Nội đã quyết định giao Thanh tra TP. Hà Nội chủ trì lập Tổ Công tác liên ngành kiểm tra làm rõ việc quản lý, sử dụng nhà số 35 Điện Biên Phủ, báo cáo UBND TP trước ngày 15/4/2009.
Trong buổi làm việc với phóng viên Báo TNVN, ông Nguyễn Sơn Lộ, Viện trưởng Viện SENA cho rằng, Trụ sở SENA gồm 2 tòa nhà 7 tầng và 5 tầng là sở hữu của Viện SENA, được xây dựng bằng sức lao động của lãnh đạo và anh em trong đơn vị, cũng như sự hỗ trợ bằng các nguồn lực chủ yếu không từ sở hữu Nhà nước. Do đó, 2 tòa nhà không thuộc sở hữu Nhà nước nên Nhà nước không có quyền thu hồi. Cái lý của ông Viện trưởng thoạt nghe thấy có lý, nhưng nhìn lại toàn bộ các yếu tố liên quan đến việc hình thành 2 tòa nhà thì lại thấy vô lý.
Thứ nhất, tòa nhà đương nhiên không thể xây trên không trung, mà phải gắn liền với đất. Bằng văn bản, Sở Xây dựng Hà Nội xác định: Nhà đất tại 35 Điện Biên Phủ thuộc sở hữu Nhà nước do Công ty Quản lý và Phát triển nhà Hà Nội quản lý, cho thuê. Viện SENA được Công ty ký hợp đồng cho thuê với diện tích nhà 164m2 trên khuôn viên 538m2, thời gian thuê từ 6/5/1997 đến 6/5/2000, mục đích thuê: để làm việc. Trong quá trình thuê, Viện SENA đã bỏ tiền xây dựng trên đất được thuê 2 tòa nhà kể trên.
Thứ hai, ai đứng tên chủ sở hữu 2 tòa nhà? Đương nhiên phải đặt câu hỏi này, vì quyền sở hữu nhà chỉ được xác lập khi được pháp luật thừa nhận. Và câu trả lời là: Không phải Viện SENA đứng tên. Theo hồ sơ, ngày 28/10/1997, Kiến trúc sư trưởng TP Hà Nội đã cấp Giấy phép xây dựng 2 tòa nhà cho Công ty Quản lý và Phát triển nhà Hà Nội xây dựng lại nhà 35 Điện Biên Phủ thành 2 ngôi nhà làm việc 4 tầng và 7 tầng (thực tế SENA đã xây quá phép nhà 4 tầng thành 5 tầng).
Thứ ba, pháp luật qui định, ai tiếp tục quản lý tòa nhà? Văn bản Sở Xây dựng khẳng định: Diện tích nhà sau khi xây xong thuộc về Công ty Quản lý và Phát triển nhà Hà Nội và Viện SENA thực hiện ký lại hợp đồng thuê nhà theo qui định hiện hành. Công ty Quản lý và Phát triển nhà Hà Nội ủy quyền cho Viện SENA đầu tư vốn và thực hiện xây dựng.
Và như bạn đọc đã biết, sau khi xây dựng xong, gần 10 năm trôi qua, Viện SENA đã không ký lại hợp đồng thuê nhà với Nhà nước, đồng thời lại ký hợp đồng cho người nước ngoài sử dụng Tòa nhà để thu tiền tỷ (!?) ./.