Tổn thất 25% GDP
Đó chính là nhận định của chuyên gia tư vấn quốc tế Scott Jacobs, thành viên Đề án 30 về cải cách thủ tục hành chính của Chính phủ, nếu Việt Nam tiếp tục cách xây dựng và ban hành văn bản quy phạm pháp luật như hiện nay.
Quả thực, từ lâu nay, tình trạng xây dựng và ban hành văn bản quy phạm pháp luật như hiện nay. Quả thực, từ lâu nay, tình trạng xây dựng và ban hành văn bản quy phạm pháp luật chồng chéo, thậm chí mâu thuẫn, vẫn lặp đi lặp lại. Nhiều văn bản khiến những người thực thi không biết xoay sở như thế nào, rồi tình trạng luật có hiệu lực nhưng không thể thi hành do chậm có văn bản hướng dẫn. Đến giờ đã và vẫn tồn tại nhiều thực tế “dở khóc, dở cười”, theo kiểu “luật thì mở, hướng dẫn thì khép” hay “luật mở he hé, còn hướng dẫn lại mở toang”.
Bà Dương Thu Hương, Tổng thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, từng kinh qua nhiều vị trí liên quan đến việc soạn thảo, thẩm định văn bản pháp luật và thi hành, cho biết, nhiều khi không biết phải hiểu thế nào đối với một số văn bản pháp luật của Việt Nam. Còn theo ông Nguyễn Đình Cung, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế T.Ư, tình trạng “8 không” (không cụ thể, không rõ ràng, không nhất quán, không minh bạch, không tiên liệu trước được, không hợp lý, không hiệu quả và không hiệu lực) đang tồn tại khá phổ biến ở hệ thống văn bản quy phạm pháp luật nước ta hiện nay…
Thứ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thế Liên cho rằng, khi Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật sửa đổi sẽ theo hướng: Một bộ luật chỉ có một nghị định hướng dẫn. Như vậy sẽ không còn tình trạng, luật liên quan đến bộ, ngành nào thì bộ, ngành đó lại tham gia hướng dẫn.
Ông Scott cũng cho rằng, cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu hiện nay là một cơ hội tốt giúp các quốc gia, trong đó có Việt Nam, tăng đà cho cải cách pháp lý như một phần của nỗ lực đối phó với cuộc khủng hoảng chung. Dẫn lại câu chuyện cải cách diễn ra rất thành công ở Hàn Quốc cách đây 10 năm, chuyên gia này cho rằng, đây là mô hình mà Việt Nam có thể tham khảo. Năm 1997, Hàn Quốc đã sụt giảm tới 13% GDP do cuộc khủng hoảng kinh tế châu Á, sự kiện được đánh giá là bước lùi lớn nhất trong lịch sử của đất nước này. Tuy nhiên, Hàn Quốc đã có những phản ứng hết sức tích cực. HỌ tận dụng ngay cơ hội này để thay đổi môi trường kinh tế, tạo động lực cho sự phát triển cũng như động lực cho sáng tạo cất cánh. Chỉ trong 1 năm, Hàn Quốc đã mạnh tay bỏ hơn 6.000 quy định rườm rà, làm thông thoáng hệ thống các quy định pháp lý.
Một cuộc cải cách mạnh mẽ và khoa học về xây dựng và ban hành văn bản quy phạm pháp luật là điều hết sức quan trọng lúc này./.