Nga biến tên lửa Vikhr thành “thợ săn” UAV cho Ka-52

VOV.VN - Nga đã cải tiến tên lửa chống tăng Vikhr, bổ sung ngòi nổ tiệm cận để Ka-52 có thể sử dụng vũ khí này đánh chặn UAV trong thực chiến, tạo thêm vai trò mới.

Nga cải tiến tên lửa Vikhr để Ka-52 đánh chặn UAV

Ngày 10/8/2026, Tập đoàn Kalashnikov của Nga cho biết đã cải tiến tên lửa dẫn đường Vikhr để trang bị cho trực thăng tấn công Ka-52 Alligator, qua đó cho phép loại vũ khí vốn được phát triển để chống xe bọc thép được sử dụng cho nhiệm vụ đánh chặn máy bay không người lái (UAV).

nga bien ten lua diet tang vikhr thanh tho san uav cho ka-52 hinh anh 1 — Trực thăng tấn công Ka-52 Alligator. Ảnh: Wikimedia

Động thái này mang lại cho Nga thêm một phương án cơ động nhằm đối phó với các mối đe dọa trên không, qua đó giảm sự phụ thuộc vào các hệ thống phòng không mặt đất trong một số tình huống.

Vikhr ban đầu được phát triển dưới dạng tên lửa chống tăng phóng từ trực thăng Ka-52, với nhiệm vụ chủ yếu là tấn công xe bọc thép. Theo ông Lushnikov, đại diện Kalashnikov, loại tên lửa này từng được sử dụng rộng rãi để tấn công các mục tiêu bọc thép trong cuộc phản công của Ukraine năm 2023.

Tuy nhiên, sự phổ biến ngày càng nhanh của UAV trên chiến trường đã làm thay đổi đáng kể loại mục tiêu mà các đơn vị không quân lục quân phải đối mặt. Trước thực tế đó, Kalashnikov đã cải tiến Vikhr bằng cách bổ sung cảm biến kích nổ không tiếp xúc hay ngòi nổ tiệm cận, cho phép tên lửa được sử dụng để tấn công các mục tiêu trên không.

Ông Lushnikov cho biết phiên bản này đã được triển khai thực chiến trong cấu hình không đối không để tiêu diệt UAV.

Về nguyên lý dẫn đường, Vikhr có tầm bắn tới 10 km và sau khi cải tiến vẫn sử dụng cơ chế dẫn đường bám chùm tia laser. Phương thức này yêu cầu trực thăng phóng duy trì đường ngắm laser, trong khi kíp điều khiển duy trì việc bám bắt mục tiêu trong suốt quá trình tên lửa tiếp cận mục tiêu.

Việc bổ sung ngòi nổ tiệm cận được cho là giúp tên lửa tăng khả năng tiêu diệt các mục tiêu trên không mà không cần thay đổi hoàn toàn hệ thống dẫn đường hiện có. Khi được sử dụng chống UAV, cơ chế này có thể cho phép đầu đạn phát nổ khi tên lửa tiếp cận mục tiêu, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào khả năng đánh trúng trực tiếp.

Kalashnikov chưa công bố các thông số kỹ thuật chi tiết của cảm biến mới, bao gồm phạm vi phát hiện và cơ chế hoạt động cụ thể. Do đó, chưa thể xác định chính xác mức độ cải thiện về hiệu quả đánh chặn của phiên bản Vikhr này.

Việc cải tiến Vikhr từ một tên lửa chống thiết giáp sang vũ khí đánh chặn UAV phản ánh xu hướng tận dụng và cải tiến các nền tảng, vũ khí hiện có để đáp ứng yêu cầu mới trên chiến trường. Khi UAV ngày càng được sử dụng phổ biến, các phương tiện có người lái, trong đó có trực thăng tấn công, đang được nghiên cứu và điều chỉnh để đảm nhiệm thêm nhiệm vụ chống UAV trong mạng lưới phòng không nhiều lớp.

Vikhr-1 mở rộng vai trò sau thực chiến

Việc cải tiến để đánh chặn máy bay không người lái (UAV) là bước phát triển mới nhất của tên lửa Vikhr-1 dựa trên những kinh nghiệm thu được từ thực chiến. Tháng 11/2025, Army Recognition đưa tin Tập đoàn Kalashnikov đã hoàn tất bàn giao các tên lửa Vikhr-1 nâng cấp theo hợp đồng nhà nước năm 2025. Quá trình hiện đại hóa được cho là đã tích hợp kinh nghiệm từ hoạt động tác chiến quy mô lớn cũng như phản hồi của các kíp lái trực thăng.

Vikhr đã được mở rộng phạm vi sử dụng vượt ngoài nhiệm vụ chống tăng ban đầu, với khả năng tấn công các công sự kiên cố và một số loại mục tiêu khác trên chiến trường. Nguồn tin này cũng ghi nhận ít nhất một trường hợp Vikhr được cho là đã bắn hạ thành công UAV.

Bổ sung thêm một lớp phòng không cơ động

Đối với trực thăng Ka-52, việc tích hợp tên lửa Vikhr cải tiến giúp phương tiện này đảm nhận nhiệm vụ mới bên cạnh các chức năng truyền thống như chống thiết giáp và tấn công mục tiêu mặt đất. Ông Lushnikov cho rằng, trực thăng có lợi thế về tính cơ động, đồng thời có điều kiện thuận lợi để phát hiện, bám bắt, ngắm bắn và phóng tên lửa vào các mục tiêu trên không.

Theo ông Lushnikov, một trong những mục tiêu mà tên lửa Vikhr cải tiến hướng tới là UAV cánh cố định có khả năng tấn công các mục tiêu ở sâu trong hậu phương. Ông cũng cho rằng Vikhr có chi phí thấp hơn đáng kể so với các tên lửa phòng không thông thường.

Nếu được triển khai theo cách trên, Ka-52 trang bị Vikhr có thể đóng vai trò như một lớp đánh chặn UAV cơ động bổ sung cho mạng lưới phòng không, thay vì thay thế các hệ thống tên lửa đất đối không chuyên dụng. Trực thăng có thể cơ động tới những khu vực được dự báo có UAV hoạt động, kết hợp cảm biến trên máy bay với dữ liệu chỉ thị mục tiêu từ bên ngoài để thực hiện đánh chặn.

Cách tiếp cận này có thể đặc biệt hữu ích trước các UAV cánh cố định tương đối lớn, có tốc độ không quá cao và hoạt động ở khoảng cách xa.

Tuy nhiên, Vikhr vẫn có những hạn chế nhất định. Cơ chế dẫn đường bằng laser đòi hỏi duy trì bám bắt mục tiêu liên tục, trong khi việc tổ chức xuất kích và duy trì hoạt động của trực thăng thường phức tạp hơn so với việc duy trì trạng thái sẵn sàng của các hệ thống phòng không mặt đất.

Những UAV cánh cố định có kích thước lớn hoặc mang tải trọng đáng kể có thể là mục tiêu phù hợp hơn cho tên lửa Vikhr, trong khi các UAV nhỏ, giá thành thấp có thể được xử lý bằng pháo phòng không, tác chiến điện tử hoặc các hệ thống chống UAV tầm ngắn.

Đáng chú ý, việc ông Lushnikov nhấn mạnh đến UAV cánh cố định cho thấy tên lửa Vikhr cải tiến có thể đang được định hướng vào một phân khúc cụ thể của mối đe dọa trên không. Giá trị của giải pháp này vì thế không nhất thiết nằm ở khả năng thay thế các hệ thống phòng không truyền thống, mà ở việc bổ sung thêm một phương án đánh chặn cơ động, giúp lực lượng phòng thủ lựa chọn nền tảng và vũ khí phù hợp với từng loại mục tiêu.