Củ sắn bổ dưỡng nhưng cần cẩn trọng vì nguy cơ ngộ độc
VOV.VN - Củ sắn là thực phẩm quen thuộc trong nhiều gia đình Việt, không chỉ thơm ngon, dễ chế biến mà còn chứa nhiều dưỡng chất có lợi cho sức khỏe. Tuy nhiên, để tận dụng tối đa giá trị dinh dưỡng và tránh những rủi ro không mong muốn, người dùng cần hiểu rõ lợi ích cũng như cách sử dụng loại củ này đúng cách.
Ăn củ sắn có tốt không? Những lợi ích đối với sức khỏe
Củ sắn chứa nhiều chất xơ, giúp hỗ trợ tiêu hóa, hạn chế táo bón và đầy hơi, đồng thời cung cấp năng lượng cho cơ thể nhờ hàm lượng tinh bột tự nhiên. Bên cạnh đó, loại củ này còn giàu kali, vitamin C và vitamin B6, góp phần hỗ trợ kiểm soát huyết áp, tăng cường miễn dịch, bảo vệ tim mạch, làm đẹp da và duy trì hoạt động của hệ thần kinh. Tuy nhiên, người mắc đái tháo đường cần sử dụng với lượng phù hợp do củ sắn có chỉ số đường huyết tương đối cao.
Cách ăn củ sắn tốt cho sức khỏe
Cách chọn và sơ chế củ sắn
Khi chọn mua củ sắn, nên ưu tiên những củ còn tươi, vỏ nguyên vẹn, bề mặt sáng màu và không có dấu hiệu dập nát, sâu bệnh hay xuất hiện các đốm đen. Theo các chuyên gia, trong củ sắn có chứa hợp chất cyanogenic glycosides, tập trung nhiều ở phần vỏ và lõi, có thể chuyển hóa thành axit hydrocyanic (HCN) gây độc nếu tiêu thụ với lượng lớn. Vì vậy, trước khi chế biến, cần gọt sạch vỏ, ngâm sắn trong nước từ 30 - 60 phút và nấu chín kỹ để giảm hàm lượng độc tố. Đối với những loại sắn có vị đắng, việc sơ chế càng cần được thực hiện cẩn thận hơn do thường chứa hàm lượng chất độc tự nhiên cao hơn.
Cách chế biến củ sắn
Luộc hoặc hấp là những phương pháp đơn giản giúp giữ được phần lớn giá trị dinh dưỡng của củ sắn. Sau khi làm sạch, người dùng có thể cắt khúc vừa ăn rồi đem hấp hoặc luộc chín. Ngoài ra, sắn nướng cũng là món ăn được nhiều người yêu thích nhờ hương vị thơm bùi đặc trưng. Củ sắn còn có thể dùng để nấu chè, làm bánh, nấu canh hoặc hầm cùng xương.
Tuy nhiên, những món ăn được chế biến cùng nhiều đường, sữa hoặc nước cốt dừa thường có lượng calo khá cao. Vì vậy, những người đang kiểm soát cân nặng nên ưu tiên các cách chế biến đơn giản để hạn chế năng lượng nạp vào cơ thể.
Ăn củ sắn đúng cách
Củ sắn chỉ mang lại lợi ích cho sức khỏe khi được chế biến và sử dụng đúng cách. Ăn sắn sống hoặc chưa nấu chín kỹ có thể làm tăng nguy cơ ngộ độc do các hợp chất tự nhiên còn tồn tại trong củ. Ngoài ra, ăn quá nhiều sắn trong một lần dễ gây đầy bụng, khó tiêu, đặc biệt ở những người có hệ tiêu hóa nhạy cảm. Để đảm bảo cân bằng dinh dưỡng, nên kết hợp củ sắn với các thực phẩm giàu đạm như thịt, cá, trứng cùng các loại rau xanh trong khẩu phần ăn hàng ngày.
Nguy cơ ngộ độc sắn và cách phòng tránh
Triệu chứng ngộ độc sắn
Ngộ độc sắn thường xảy ra khi ăn sắn chưa được sơ chế, chế biến kỹ hoặc sử dụng quá nhiều. Người bị ngộ độc có thể gặp các triệu chứng như đau bụng, buồn nôn, tiêu chảy, đau đầu, chóng mặt. Trường hợp nặng có thể xuất hiện khó thở, tim đập nhanh, tụt huyết áp, co giật, tím tái và hôn mê nếu không được cấp cứu kịp thời.
Cần làm gì khi bị ngộ độc sắn?
Ngộ độc sắn cần được xử trí sớm để hạn chế biến chứng nguy hiểm. Khi nghi ngờ ngộ độc, cần nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất, đồng thời có thể cho uống nước ấm, nước muối loãng hoặc oresol để hỗ trợ bù nước và điện giải. Nếu còn thức ăn thừa, nên mang theo để phục vụ việc chẩn đoán. Tùy mức độ ngộ độc, bác sĩ có thể chỉ định rửa dạ dày, sử dụng thuốc giải độc và điều trị triệu chứng. Củ sắn là thực phẩm giàu dinh dưỡng, nhưng để đảm bảo an toàn, người dùng cần lựa chọn, sơ chế và chế biến đúng cách, đồng thời sử dụng với lượng hợp lý.