Không bị ảnh hưởng bởi Vaccine ActHIB và Prevenar

• Nên dừng sử dụng vaccine Rotarix tại Việt Nam
• 1,4 triệu trẻ em sẽ được tiêm chủng miễn phí vaccine “5 trong1”
• Nhật Bản cấm vaccine Prevenar ActHIB

Vaccine có hiệu quả rất cao trong các chương trình tiêm chủng trên thế giới cũng như tại Việt Nam. Việc tiêm chủng đã làm thay đổi mô hình bệnh tật, giảm đáng kể tỷ lệ mắc bệnh và tử vong các bệnh có thể dự phòng bằng vaccine ở trẻ em, góp phần làm giảm tỷ lệ tử vong ở trẻ dưới 1 tuổi. Chương trình tiêm chủng tại Việt Nam từ năm 1985 đến nay đã đạt được những thành tích to lớn, được Tổ chức Y tế thế giới (WHO) ghi nhận và đánh giá cao.

Tuy nhiên tại Nhật Bản, vừa qua đã có 4 trường hợp trẻ em tử vong sau khi tiêm 2 loại vaccine ActHIB (của hãng Sanofi) và Prevenar (của hãng Pfizer). Quá trình kiểm nghiệm và điều tra nguyên nhân tử vong này hiện chưa có kết luận chính thức.

Để làm rõ về 2 loại vaccine này và ảnh hưởng của nó với chương trình tiêm chủng tại Việt Nam. Phóng viên VOVNews đã có cuộc trao đổi với PGS.TS Nguyễn Trần Hiển, Viện trưởng Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương.

PV: Xin Viện trưởng cho biết đặc điểm cơ bản và tác dụng của 2 loại vaccine ActHIB và Prevenar?

PGS.TS Nguyễn Trần Hiển Viện trưởng Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương

PGS.TS Nguyễn Trần Hiển: ActHIB và Prevenar là hai loại vaccine phòng bệnh viêm phổi và viêm màng não. Hai loại vaccine  này đã và đang được dùng phổ biến trên thế giới trong nhiều năm nay. Đặc biệt là ở Hoa Kỳ, ActHIB và Prevenar đã được sử dụng từ 20 năm qua. Qua quá trình sử dụng, 2 loại vaccine này đã được chứng minh là an toàn và hiệu quả cao.

Thông tin từ các công ty vaccine cho thấy, vaccine Prevenar được dùng trên 100 quốc gia trên thế giới, với 360 triệu liều đã được sử dụng, và vaccine ActHIB cũng đã được phân phối trên 100 nước với 200 triệu liều sử dụng. Cho đến giờ phút này, với những thông tin phản hồi từ các quốc gia khác đều công nhận đây là 2 loại vaccine an toàn và có hiệu quả cao trong phòng chống bệnh viêm phổi và viêm màng não ở trẻ em.

PV: Vừa qua tại Nhật Bản, đã có 4 trường hợp trẻ em tử vong sau khi tiêm hai loại vaccine ActHIB và Prevenar. Viện trưởng nhận định như thế nào về sự việc này?

PGS.TS Nguyễn Trần Hiển: Đầu tháng 3/2011 tại Nhật Bản, người ta đã quan sát được 4 trường hợp trẻ em tử vong có liên quan đến 2 loại vaccine ActHIB (của hãng Sanofi) và Prevenar (của hãng Pfizer). Việc tạm dừng sử dụng 2 loại vaccine này trong thời điểm hiện tại là phản ứng thông thường của các quan chức y tế Nhật Bản để điều tra căn nguyên của các tai biến này.

Hiện nay, Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương vẫn chưa có thông tin hoặc kết luận chính thức từ Tổ chức Y tế thế giới cũng như các quan chức y tế Nhật Bản. Sau cuộc họp đầu tiên của các chuyên gia của Bộ Y tế Nhật Bản, vẫn chưa tìm ra được mối liên quan trực tiếp nào giữa việc tử vong của 4 trẻ em với 2 loại vaccine kể trên. Tuy nhiên, họ vẫn tiếp tục tạm dừng sử dụng 2 vaccine này và việc điều tra, xem xét nguyên nhân tử vong vẫn đang được tiếp tục.

Phản ứng của Hoa Kỳ trước thông tin trên là sẽ không dừng việc dùng 2 loại vaccine trên, bởi vì các vaccine này đã được sử dụng hơn 10 năm ở Hòa Kỳ (vaccine ActHIB  từ năm 1993 và vaccine Prevenar từ năm 2000) đã cho thấy rất an toàn, và hiện không ghi nhận tai biến nào liên quan đến 2 vaccine này. Cơ quan Quản lý thuốc và thực phẩm (FDA) và CDC Hoa Kỳ sẽ tiếp tục giám sát các vaccine này đang được sử dụng ở Hoa Kỳ.

PV: Việt Nam có sử dụng hai loại vaccine ActHIB và Prevenar trong chương trình tiêm chủng quốc gia không thưa Viện trưởng?

PGS.TS Nguyễn Trần Hiển: Ở Việt Nam hiện nay đang có 2 hình thức tiêm chủng phòng bệnh cho trẻ em. Hình thức tiêm chủng miễn phí thông qua Chương trình tiêm chủng mở rộng quốc gia và tiêm chủng dịch vụ do người tiêm phải trả tiền tại các cơ sở y tế.

Việt Nam đang sử dụng 11 loại vaccine để tiêm chủng miễn phí cho trẻ em dưới 5 tuổi trong Chương trình tiêm chủng mở rộng quốc gia. Với trẻ em dưới 1 tuổi, chúng ta đang sử dụng các loại vaccine phòng lao, bại liệt, bạch hầu, ho gà, uốn ván, viêm gan B, Hib, và sởi. 

Hai loại vaccine ActHIB và Prevenar không dùng trong Chương trình tiêm chủng mở rộng tại Việt Nam. Tuy nhiên, loại vaccine ActHIB của hãng Sanofi đã được nhập vào Việt Nam từ năm 1999, được Bộ Y tế cấp phép lưu hành, đã cung cấp cho hình thức tiêm chủng dịch vụ.

Theo thời gian, loại vaccine ActHIB của hãng Sanofi vẫn được thường xuyên kiểm tra, rà soát và cấp phép sử dụng lại. Lần cấp phép gần đây nhất là tháng 10/2009. Số lượng phân phối loại vaccine này từ trước đến nay khoảng 600.000 liều. Hiện nay chưa có thông tin nào về phản ứng hay tai biến sau tiêm với loại vaccine này ở Việt nam.

PV: Như vậy, trong việc phòng bệnh viêm phổi và viêm màng não, Việt Nam đang sử dụng loại vaccine nào và chất lượng của nó được đảm bảo ra sao, thưa ông?

PGS.TS Nguyễn Trần Hiển: Để phòng bệnh viêm phổi và viêm màng não, hiện nay Việt Nam đang sử dụng vaccine Hib là thành phần của loại vaccine 5 trong 1 (bạch hầu, ho gà, uốn ván, viêm gan B, và Hib) của hãng Berna Biotech (Hàn Quốc). Vaccine này đã được WHO công nhận về chất lượng, và đã được thử nghiệm lâm sàng về tính an toàn ở Việt Nam trước khi đưa vào sử dụng đại trà.

Nước ta nhận nguồn vaccine 5 trong 1 của công ty Berna Biotech từ sự hỗ trợ của Liên minh toàn cầu vaccine và tiêm chủng vaccine (GAVI). Loại này được triển khai chính thức tại Việt Nam trong chương trình tiêm chủng mở rộng từ ngày 1/6/2010.

Trước sự việc xảy ra tại Nhật Bản, cộng đồng, đặc biệt là các bà mẹ không nên quá lo lắng. Hãy tiếp tục đưa con cháu của mình đến các điểm tiêm chủng. Các loại vaccine đang được sử dụng trong Chương trình tiêm chủng quốc gia đều là các loại vaccine an toàn và có hiệu quả cao./.

Xin cảm ơn Viện trưởng!