Mở rộng cơ hội cho bệnh nhân phổi

Tại hội thảo khoa học chủ đề “Kỷ nguyên mới trong điều trị ung thư phổi: Hiện thực hóa mục tiêu triệt căn cùng liệu pháp nhắm trúng đích và miễn dịch” do AstraZeneca Việt Nam phối hợp với Hội Ung thư Việt Nam tổ chức, các chuyên gia trong và ngoài nước đã cập nhật nhiều bước tiến quan trọng trong điều trị căn bệnh này.

Theo số liệu Globocan 2022, mỗi năm Việt Nam ghi nhận hơn 24.000 ca mắc mới ung thư phổi và hơn 22.000 ca tử vong. Đây là một trong những loại ung thư có tỷ lệ tử vong cao nhất, phản ánh thực tế phần lớn bệnh nhân được phát hiện ở giai đoạn muộn, khi cơ hội điều trị hiệu quả đã giảm đáng kể.

TS.BS Phạm Xuân Dũng, Chủ tịch Hội Ung thư TP.HCM cho rằng, dù y học đã có nhiều bước tiến lớn trong chẩn đoán và điều trị, ung thư vẫn là gánh nặng lớn đối với hệ thống y tế, đặc biệt tại các quốc gia đang phát triển. Tuy nhiên, những thay đổi trong hơn hai thập kỷ qua, đặc biệt với sự xuất hiện của liệu pháp nhắm trúng đích và miễn dịch, đã làm thay đổi căn bản cách tiếp cận điều trị.

Nếu trước đây bệnh nhân ung thư phổi giai đoạn di căn thường chỉ sống dưới một năm, thì hiện nay nhiều người có thể sống thêm 2 - 5 năm, thậm chí lâu hơn. Đây được xem là bước chuyển quan trọng hướng tới y học chính xác - nơi mỗi bệnh nhân được lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp nhất với đặc điểm sinh học của khối u.

TS.BS Lê Tuấn Anh, Giám đốc Trung tâm Ung bướu, Bệnh viện Chợ Rẫy cho biết, ung thư phổi tại Việt Nam đứng trong nhóm các ung thư phổ biến nhất, song tỷ lệ phát hiện sớm vẫn còn rất thấp.

Theo thống kê, chỉ khoảng 10 - 14% bệnh nhân được chẩn đoán ở giai đoạn sớm, trong khi phần lớn phát hiện ở giai đoạn III và IV. Sự khác biệt về tiên lượng giữa các giai đoạn là rất lớn: nếu phát hiện ở giai đoạn 1A, tỷ lệ sống sau 5 năm có thể lên tới hơn 90%, nhưng ở giai đoạn muộn, con số này giảm xuống dưới 1%.

Trong bối cảnh đó, các chuyên gia nhấn mạnh ba trụ cột quan trọng trong kiểm soát ung thư phổi gồm sàng lọc - chẩn đoán sớm, phối hợp đa chuyên khoa và ứng dụng các phương pháp điều trị tiên tiến.

Những tiến bộ gần đây trong điều trị, đặc biệt là liệu pháp miễn dịch và nhắm trúng đích, đang mở ra hướng đi mới cho bệnh nhân, nhất là nhóm không còn khả năng phẫu thuật. Các nghiên cứu quốc tế cho thấy việc sử dụng các liệu pháp này sau hóa xạ trị có thể giúp kéo dài thời gian kiểm soát bệnh và cải thiện đáng kể tiên lượng.

Tầm soát sớm - chìa khóa điều trị

Nhấn mạnh rõ hơn về ý nghĩa của những bước tiến này, TS.BS Diệp Bảo Tuấn, Giám đốc Bệnh viện Ung bướu TP.HCM cho biết, sự ra đời của liệu pháp nhắm trúng đích và miễn dịch đã tạo ra thay đổi mang tính bước ngoặt trong chiến lược điều trị ung thư phổi.

Theo ông, với các trường hợp phát hiện ở giai đoạn sớm, hoàn toàn có thể hướng tới mục tiêu điều trị triệt căn. Trong đó, liệu pháp nhắm trúng đích giúp kiểm soát bệnh tốt hơn, còn liệu pháp miễn dịch làm tăng tỷ lệ đáp ứng điều trị.

Không chỉ dừng lại ở giai đoạn sớm, ngay cả với bệnh nhân ở giai đoạn muộn, những tiến bộ này cũng mang lại hiệu quả rõ rệt. Nếu trước đây điều trị bằng hóa trị đơn thuần chỉ giúp kéo dài thời gian sống trung bình khoảng 8 - 9 tháng, thì với liệu pháp miễn dịch, thời gian này có thể tăng lên hơn 30 tháng. Điều này cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của các phương pháp điều trị mới trong cải thiện tiên lượng sống cho người bệnh.

Tuy nhiên, theo TS.BS Diệp Bảo Tuấn, thách thức lớn nhất hiện nay vẫn là phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm. Thống kê tại Việt Nam cho thấy có tới 84% bệnh nhân ung thư phổi đến bệnh viện khi bệnh đã ở giai đoạn muộn, trong khi chỉ khoảng 16% được chẩn đoán sớm.

Chính vì vậy, việc triển khai các chương trình tầm soát có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Theo khuyến cáo, những người thuộc nhóm nguy cơ cao như nam giới trên 50 tuổi, người hút thuốc lá lâu năm, người làm việc trong môi trường ô nhiễm hoặc mắc bệnh phổi mạn tính cần được tầm soát định kỳ.

Phương pháp tầm soát hiệu quả nhất hiện nay là chụp CT liều thấp, đây là kỹ thuật đã được chứng minh có thể giúp giảm tỷ lệ tử vong do ung thư phổi. Bên cạnh đó, việc tư vấn thay đổi lối sống, đặc biệt là bỏ thuốc lá, cũng đóng vai trò then chốt trong phòng ngừa bệnh.

TS.BS Diệp Bảo Tuấn cũng nhấn mạnh, tầm soát cần được thực hiện một cách khoa học, tránh tình trạng lạm dụng xét nghiệm không cần thiết gây hoang mang cho người dân. Việc lựa chọn phương pháp phù hợp nên dựa trên tư vấn của bác sĩ và các khuyến cáo chuyên môn quốc tế.

Các chuyên gia cũng cho rằng để tận dụng hiệu quả các tiến bộ trong điều trị, cần có sự phối hợp đồng bộ từ phát hiện sớm, chẩn đoán chính xác đến điều trị và theo dõi lâu dài. Đồng thời, việc mở rộng khả năng tiếp cận các liệu pháp mới cũng là yếu tố then chốt.

Ông Atul Tandon, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc AstraZeneca Việt Nam cho biết, tương lai của điều trị ung thư nằm ở y học chính xác, nơi mỗi quyết định điều trị được cá thể hóa theo từng bệnh nhân. Tuy nhiên, để các tiến bộ khoa học thực sự mang lại lợi ích, cần có sự hợp tác chặt chẽ giữa các nhà khoa học, cơ sở y tế và hệ thống quản lý, nhằm đưa các phương pháp điều trị tiên tiến đến gần hơn với người bệnh.

Trong bối cảnh Việt Nam đang từng bước nâng cao năng lực điều trị ung thư. Các liệu pháp nhắm trúng đích và miễn dịch được kỳ vọng sẽ cải thiện rõ rệt kết quả điều trị ung thư phổi, giúp kiểm soát bệnh lâu dài, thậm chí có thể điều trị khỏi ở một số trường hợp.

Đang bình thường bỗng đau vai kiểu này, cẩn thận ung thư gan

VOV.VN - Một cơn đau dai dẳng ở vai phải đôi khi có thể là dấu hiệu cảnh báo ít được biết đến của ung thư gan, ngay cả khi cánh tay vẫn cảm thấy hoàn toàn bình thường.