Quả cau tươi mang lại lợi ích gì? Những điều cần biết trước khi sử dụng
VOV.VN - Quả cau không chỉ gắn với tục ăn trầu mà còn được dùng trong y học cổ truyền. Tuy nhiên, bên cạnh một số tác dụng tiềm năng, cau tươi cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ sức khỏe, đặc biệt khi sử dụng thường xuyên. Vậy loại quả này có gì đáng lưu ý?
Cau tươi có tác dụng gì đối với sức khỏe?
Quả cau chứa alkaloid, tannin, polyphenol và một số hợp chất chống oxy hóa, từng được dùng trong y học cổ truyền để hỗ trợ tiêu hóa. Tuy nhiên, arecoline - alkaloid chính có hoạt tính mạnh - khiến việc sử dụng cau tươi thường xuyên hoặc kéo dài tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe và không được khuyến khích.
Hỗ trợ hoạt động của hệ tiêu hóa
Một số hoạt chất trong quả cau có thể kích thích nhu động ruột, tăng tiết dịch tiêu hóa, từ đó hỗ trợ giảm đầy bụng, khó tiêu và cảm giác khó chịu sau ăn. Tuy nhiên, những tác dụng này chủ yếu dựa trên kinh nghiệm truyền thống, chưa đủ bằng chứng lâm sàng để dùng cau điều trị bệnh tiêu hóa. Nếu triệu chứng kéo dài, nên đi khám thay vì tự sử dụng.
Chứa một số hợp chất có khả năng chống oxy hóa
Quả cau chứa polyphenol và tannin có đặc tính chống oxy hóa, có thể góp phần trung hòa gốc tự do và bảo vệ tế bào. Tuy nhiên, hàm lượng các chất này phụ thuộc vào giống, độ chín và cách chế biến. Dù một số nghiên cứu ghi nhận hoạt tính chống oxy hóa, chưa đủ bằng chứng lâm sàng để khẳng định cau tươi có tác dụng phòng ngừa hoặc điều trị bệnh ở người.
Thành phần dinh dưỡng và hoạt chất trong quả cau
Quả cau chứa nhiều hợp chất có hoạt tính sinh học, trong đó đáng chú ý là alkaloid, đặc biệt là arecoline, cùng tannin và polyphenol. Những thành phần này tạo nên nhiều tác động sinh học của quả cau.
Alkaloid trong quả cau ảnh hưởng đến cơ thể như thế nào?
Arecoline là alkaloid chính trong quả cau, có thể kích thích hệ thần kinh phó giao cảm, tăng nhu động ruột và tiết nước bọt, dịch tiêu hóa. Dùng lượng lớn có thể ảnh hưởng nhịp tim, huyết áp, gây buồn nôn, chóng mặt hoặc ngộ độc. Vì vậy, không nên tự dùng cau hoặc nước cau để hỗ trợ điều trị bệnh.
Tannin và polyphenol trong quả cau có vai trò gì?
Quả cau chứa tannin và polyphenol có đặc tính chống oxy hóa, nhưng các lợi ích này mới chủ yếu được ghi nhận trong nghiên cứu tiền lâm sàng, chưa đủ bằng chứng trên người. Dùng nhiều tannin kéo dài còn có thể ảnh hưởng hấp thu sắt. Vì vậy, không nên xem cau là nguồn chống oxy hóa thay thế rau xanh, trái cây.
Những lưu ý quan trọng khi sử dụng cau tươi
Dù được dùng trong y học cổ truyền, cau tươi không nên sử dụng thường xuyên hoặc với lượng lớn. Arecoline và các hợp chất hoạt tính trong cau có thể gây buồn nôn, đau bụng, tăng tiết nước bọt, tim đập nhanh, chóng mặt và rối loạn tiêu hóa. Đặc biệt, nhai cau thường xuyên làm tăng nguy cơ xơ hóa dưới niêm mạc, bạch sản và ung thư khoang miệng; IARC xếp cau vào nhóm 1 - tác nhân gây ung thư ở người.
Phụ nữ mang thai, cho con bú, trẻ em, người mắc bệnh tim mạch, gan, thận, tiêu hóa hoặc tổn thương răng miệng không nên tự sử dụng cau khi chưa hỏi ý kiến bác sĩ. Cau tươi cũng không có đủ bằng chứng để thay thế thuốc hay phương pháp điều trị.