Ai Cập - Mỹ “sưởi ấm” quan hệ đồng minh

Tổng thống Ai Cập Hosni Mubarak sẽ có chuyến thăm chính thức tới Mỹ lần đầu tiên từ ngày 15-18/8 và có cuộc hội đàm với Tổng thống Mỹ Barack kể từ hơn 5 năm qua. Do đó, chuyến thăm này được kỳ vọng là mở ra một trang mới trong quan hệ Ai Cập và Mỹ vốn bị giảm sút trong thời Tổng thống Bush. Ngoài việc thúc đẩy quan hệ giữa hai nước trên các lĩnh vực, hai bên còn thảo luận về các vấn đề khu vực Trung Đông.

Ai Cập và Mỹ có mối quan hệ truyền thống. Ai Cập là đồng minh chiến lược của Mỹ ở Trung Đông. Hàng năm, Mỹ viện trợ kinh tế và quân sực cho Ai Cập hàng tỉ USD. Tuy nhiên quan hệ giữa hai nước trong hơn 5 năm qua, dưới thời Tổng thống G.Bush đã giảm sút. Mỹ thường xuyên gây sức ép cho chính quyền Ai Cập, trong đó có vấn đề cải cách dân chủ.

Chuyến thăm chính thức Ai Cập của Tổng thống Obama cho thấy Mỹ coi trọng vai trò của đồng minh này tại Trung Đông.

Dù quan hệ không được thuận buồm xuôi gió, nhưng Mỹ không thể bỏ đồng minh Ai Cập ở khu vực Trung Đông. Muốn giải quyết các vấn đề của khu vực này như đàm phán hoà bình Israel - Palestine, tình hình Iraq, Iran hay Sudan, Mỹ vẫn cần tiếng nói của Ai Cập với các nước anh em trong khu vực.

Mối quan hệ Ai Cập - Mỹ còn đảm bảo cho Mỹ thực hiện chính sách đối ngoại ở Trung Đông, cũng như tăng cường ảnh hưởng và lợi ích kinh tế từ dầu mỏ.

Khác với chính quyền trước, ngay từ khi lên nhậm chức, Tổng thống Obama đã phục hồi lại mối quan hệ đối tác chiến lược với Ai Cập, cũng như cải thiện quan hệ, hình ảnh của Mỹ với khu vực Trung Đông và thế giới Hồi giáo. Ông Obama nhận thấy rõ vai trò và vị trí của Ai Cập ở khu vực Trung Đông và Châu Phi. Ngoài việc cử các quan chức cấp cao, trong đó có Ngoại trưởng Cliton, Bộ trưởng quốc phòng Robert Gates, Đặc phái viên George Mitchell, đầu tháng 6 vừa qua, ông Obama đã có chuyến thăm chính thức Ai Cập và có bài phát biểu quan trọng gửi tới thế giới Hồi giáo và A-rập.

Ông Obama lựa chọn Cairo để đọc thông điệp này bởi Ai Cập là trung tâm của Hồi giáo, của các nước A-rập. Điều này cũng cho thấy, chính quyền Obama vẫn chọn Ai Cập là đối tác chính ở khu vực Trung Đông, Châu Phi trong giai đoạn mới, trong việc giải quyết các vấn đề của khu vực. Mỹ vẫn đánh giá cao vai trò và ảnh hưởng của Ai Cập ở khu vực này.

Vài ngày trước cuộc gặp cấp cao Ai Cập - Mỹ, Quốc hội Mỹ đã đưa ra một báo cáo đặc biệt. Báo cáo khẳng định chuyến thăm của Tổng thống Mubarak mở ra một trang mới trong quan hệ chiến lược giữa hai nước. Đây là một chuyến thăm quan trọng nằm trong khuôn khổ đối thoại song phương giữa hai nước trong các lĩnh vực, góp phần thúc đẩy quan hệ giữa Mỹ và Ai Cập, cũng như hợp tác phục hồi tiến trình hoà bình Trung Đông và giải pháp hai nhà nước Israel- Palestine.

Báo cáo cho rằng, một điểm quan trọng nữa trong chuyến thăm này là cân bằng quan hệ chiến lược song phương, cũng như phục hồi lại mối quan hệ giảm sút của chính quyền Mỹ trước đó.

Chuyến thăm Mỹ của Tổng thống Mubarak lần này cho thấy rõ, quan hệ giữa hai nước đã được cải thiện. Mỹ có vai trò và ảnh hưởng lớn trên thế giới và khu vực Trung Đông. Do đó, tăng cường quan hệ với Mỹ giúp Ai Cập nâng cao ảnh hưởng của mình ở khu vực Trung Đông vốn đang dần yếu. Ngoài ra, duy trì mối quan hệ này đảm bảo cho Ai Cập có một khoản viện trợ tài chính hàng tỉ USD.

Về kinh tế, Mỹ là một trong các nước đầu tư lớn vào Ai Cập trong những năm qua, đặc biệt là lĩnh vực dầu mỏ và vận tải. Mỹ cũng là thị trường xuất nhập khẩu lớn của Ai Cập. Kim ngạch thương mại hai chiều giữa trong năm 2008 đạt 8,3 tỉ USD. Các nhà kinh tế cho rằng, chuyến thăm Mỹ lần này của Tổng thống Mubarak sẽ thúc đẩy quan hệ kinh tế thương mại và mở ra các triển vọng hợp tác kinh tế phi truyền thống giữa hai nước./.