Bán đảo Triều Tiên: Từ hạ nhiệt đến thế răn đe mới

Diễn biến này tiếp tục thu hút sự chú ý trong bối cảnh bán đảo Triều Tiên vẫn chưa tìm được một cơ chế đối thoại ổn định. Đáng chú ý, trong khi Seoul thời gian qua có một số động thái nhằm mở lại kênh đối thoại với Bình Nhưỡng, nhưng các vấn đề an ninh và răn đe trên bán đảo vẫn chưa thực sự có nhiều chuyển biến. Hàn Quốc và Mỹ tiếp tục duy trì hợp tác quân sự, còn Triều Tiên vẫn phản ứng mạnh trước các hoạt động này. Điều này đặt ra câu hỏi về khả năng cân bằng giữa đối thoại và răn đe trên bán đảo trong thời gian tới.

Thông điệp từ Bình Nhưỡng

Trong những năm qua, Triều Tiên thường đáp trả các cuộc tập trận quy mô lớn giữa Mỹ và Hàn Quốc bằng các vụ thử vũ khí và những chỉ trích gay gắt, trong khi Washington và Seoul vẫn khẳng định đây là hoạt động mang tính phòng thủ. Với việc phóng tên lửa ngay trước thềm cuộc tập trận năm nay, Triều Tiên muốn gửi đi nhiều thông điệp. Thứ nhất là để khẳng định lại thái độ không khoan nhượng trước liên minh quân sự giữa Hàn Quốc và Mỹ và quan hệ liên Triều.

Có thể thấy, mỗi lần Hàn - Mỹ và Hàn - Nhật - Mỹ tổ chức các hoạt động quân sự chung tại các khu vực trên hoặc xung quanh bán đảo Triều Tiên, là tình hình khu vực lại nóng lên rõ rệt với những lời lẽ chỉ trích gay gắt qua lại, hoặc các động thái quân sự mang tính răn đe. Thái độ cứng rắn này, thậm chí, còn được thể chế hóa trong Hiến pháp của Triều Tiên vừa được sửa đổi tháng 3 vừa qua. Trong Hiến pháp mới, Triều Tiên đã xóa bỏ điều khoản liên quan quan hệ hòa bình, thống nhất với Hàn Quốc, thay vào đó là quy định về “quan hệ giữa hai quốc gia”.

Thông điệp thứ 2 là sự lãnh đạm đối với chính sách hòa giải 2 miền Triều Tiên mà Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung đang theo đuổi. Các vụ thử vũ khí của Bình Nhưỡng được giới phân tích coi là “màn múa phụ họa” cho việc nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un chỉ trích “chính sách bề ngoài của Hàn Quốc đối với Triều Tiên chỉ là màn kịch tự lừa dối mình”.

Thông điệp thứ 3 là việc khẳng định Triều Tiên không bao giờ từ bỏ việc nâng cao sức mạnh quân sự, đặc biệt là chương trình phát triển hạt nhân - tên lửa, trong đó, các vụ phóng thử các loại tên lửa chỉ là “phần nổi của tảng băng trôi”. Vào cuối tháng 12/2025, Triều Tiên lần đầu công bố chiếc tàu ngầm chiến lược chạy bằng năng lượng hạt nhân nội địa có lượng giãn nước khoảng 8.700 tấn. Sự kiện này đánh dấu bước tiến lớn trong công nghệ quân sự và năng lực răn đe chiến lược của nước này, đồng thời khiến Hàn Quốc vô cùng lo ngại và coi là “một mối đe dọa có hình thái mới đối với Hàn Quốc và cần có các biện pháp đối phó kịp thời, thích đáng”, như lời ông Wi Sung-lac - Thủ trưởng Cơ quan an ninh quốc gia Hàn Quốc.

Một thông điệp nữa là sự phô diễn sức mạnh để khẳng định lại việc Bình Nhưỡng có đủ mọi khả năng, bao gồm răn đe, phòng thủ, trả đũa và phủ đầu để đối phó với mọi hành vi thù địch, xâm lược.

“Hòn bấc ném đi, hòn chì ném lại”

Trong bối cảnh đó, Hàn Quốc một mặt chủ động thúc đẩy đối thoại và hạ nhiệt căng thẳng với Triều Tiên, nhưng mặt khác vẫn tăng cường quan hệ đồng minh quân sự với Mỹ và không ngừng nâng cao sức mạnh quốc phòng. Thực tế cho thấy Hàn Quốc luôn giữ một thái độ với vẻ bề ngoài mềm dẻo, nhưng bề trong không hề khoan nhượng, đặc biệt là đối với vấn đề hạt nhân - tên lửa của Triều Tiên. Mặc dù vẫn đang theo đuổi chính sách hòa giải với Bình Nhưỡng, nhưng Tổng thống Lee Jae Myung vẫn nhiều lần khẳng định sẽ không từ bỏ mục tiêu về “một Bán đảo Triều Tiên không có vũ khí hạt nhân” và sẽ tiếp tục thúc đẩy thực hiện theo lộ trình 3 bước, gồm “đóng băng, thu hẹp quy mô và phi hạt nhân hóa” Triều Tiên.

Bên cạnh đó, bất chấp sự phản đối gay gắt từ Bình Nhưỡng và những ảnh hưởng trực diện đối với nỗ lực hòa giải liên Triều, Hàn Quốc vẫn kiên định các hoạt động quân sự chung với Mỹ và Nhật Bản, nổi bật là cuộc tập trận “Lá chắn tự do” vào tháng 3 và “Lá chắn tự do Ulchi” vào tháng 8 hàng năm. Các hoạt động này được coi là có tác dụng răn đe. Song song với đó, Hàn Quốc cũng không ngừng nâng cao sức mạnh quân sự với nhiều khí tài chiến lược, gần đây nhất là dự án tàu ngầm hạt nhân đang được triển khai… Đến đây, có thể thấy thái độ của Seoul không thực sự mềm mỏng, mà vẫn có sự quyết liệt nhất định.

Ở phía bên kia, Bình Nhưỡng luôn khẳng định “việc phi hạt nhân hóa Triều Tiên là tuyệt đối và vĩnh viễn không bao giờ có thể”. Không chỉ dừng ở lời nói, Bình Nhưỡng còn có những hành động thực tế để cả thế giới thấy được sức mạnh của mình như chế tạo và hạ thủy các tàu khu trục thế hệ, hiện đại hóa vũ khí chiến thuật, phát triển vũ khí chiến lược… Mới đây xuất hiện một động thái rất đáng chú ý là việc Hàn Quốc khẳng định Triều Tiên đang sản xuất hàng loạt các thiết bị bay không người lái (UAV) cảm tử dành riêng chống lại xe tăng K2 của Hàn Quốc và để đối phó, Hàn Quốc phải đầu tư khoảng 2,5 tỷ USD để nâng cấp hàng trăm xe tăng K2 đang được triển khai thực chiến trên toàn quốc.

Cứ thế, “hòn bấc ném đi, hòn chì ném lại” và chỉ cần nhìn từ góc độ các lực vật lý tác động qua lại giữa hai vật thể rắn sẽ dẫn tới điều gì, ai ai cũng có thể hình dung ra cục diện hiện nay tại bán đảo Triều Tiên. Cũng vì vậy, giới quan sát cho rằng mục tiêu giữ thế cân bằng giữa việc cải thiện quan hệ liên Triều và yêu cầu duy trì năng lực răn đe là nhiệm vụ bất khả thi đối với Seoul. Đặc biệt, nếu cục diện “răn đe và đáp trả” trên bán đảo Triều Tiên tiếp tục diễn ra, sẽ tác động mạnh tới cấu trúc an ninh khu vực, cũng như những tính toán chiến lược của các đồng minh Mỹ, Hàn Quốc và Nhật Bản.

Bán đảo Triều Tiên sẽ lại trở thành điểm nóng?

Giới chuyên môn cho rằng cán cân chiến lược và cấu trúc, cũng như trật tự an ninh khu vực đã, đang và sẽ có những biến động rất lớn, khi Nhật Bản và Hàn Quốc đồng thời thúc đẩy công nghiệp quốc phòng và xuất khẩu vũ khí - khí tài quân sự, nâng cao năng lực quân sự, với khả năng phòng thủ, răn đe, tấn công trả đũa, thậm chí là cả tấn công phủ đầu đối với trường hợp của Hàn Quốc, còn Mỹ không ngừng tăng cường sự hiện diện, can dự và sức ảnh hưởng tại bán đảo Triều Tiên nói riêng và khu vực Đông Bắc Á nói chung, trong khi vẫn thúc ép các đồng minh phải tự chủ về quân sự.

Dự án tàu ngầm hạt nhân của Hàn Quốc nêu trên là một ví dụ mang nhiều ý nghĩa. Hiện nay, Chính phủ Hàn Quốc đang xúc tiến dự án này với mục tiêu sẽ hạ thủy chiếc đầu tiên vào giữa năm 2030 và tiếp theo, Hàn Quốc sẽ có 3 tàu ngầm hạt nhân thuộc lớp 8.000 tấn. Liên quan dự án này, hôm 12/8, Thứ trưởng thứ nhất Bộ Ngoại giao Triều Tiên Chang Kom-chol đã nhận định “động thái này sẽ gây hiệu ứng domino hạt nhân tại khu vực Châu Á - Thái Bình Dương”.

Ông Chang cũng chỉ trích việc Mỹ tiếp tục hỗ trợ các nước đồng minh hạt nhân hóa và coi đây là “động thái khiêu khích đối với an ninh quốc gia, chủ quyền trên biển của Triều Tiên” và là “mối đe dọa an ninh nghiêm trọng không thể không đối phó”. Thứ trưởng Chang Kom-chol nhấn mạnh “việc sở hữu một sức mạnh riêng có thể đối phó với mọi âm mưu quân sự của các quốc gia thù địch thông qua các đòn tấn công trả đũa để vô hiệu hóa đối phương là sự lựa chọn có trách nhiệm nhất hiện nay đối với việc ngăn ngừa chiến tranh”.

Câu nói này được coi là để khẳng định việc Bình Nhưỡng sẽ tiếp tục theo đuổi chương trình hạt nhân. Một động thái nhưng nói lên nhiều điều. Các nhà phân tích chính trị - quân sự cũng cho rằng “bán đảo Triều Tiên chưa bao giờ thực sự yên ả. Kể cả sau khi chiến tranh Triều Tiên kết thúc, vẫn tồn tại những đợt sóng ngầm, thậm chí cả những núi lửa ngầm chỉ chờ cơ hội phun trào”. Vì vậy, sẽ không có gì đáng ngạc nhiên khi bán đảo Triểu Tiên lại trở thành một điểm nóng nữa của thế giới, không kém gì chiến trường Trung Đông hoặc Ukraine hiện nay.

Trong bối cảnh các kênh đối thoại liên Triều vẫn đình trệ, những động thái quân sự và yêu cầu duy trì năng lực răn đe của các bên tiếp tục đan xen, việc kiểm soát rủi ro, tránh những tính toán sai lầm và duy trì các cơ chế hạn chế căng thẳng… vẫn là yêu cầu quan trọng đối với các bên liên quan, nhằm duy trì hòa bình và ổn định trên bán đảo Triều Tiên cũng như khu vực Đông Bắc Á.

Hàn Quốc đáp trả chỉ trích của Triều Tiên về tàu ngầm hạt nhân

VOV.VN - Liên quan đến những chỉ trích gay gắt của Triều Tiên về dự án chế tạo tàu ngầm hạt nhân Hàn Quốc đang xúc tiến, Seoul đã chính thức phản hồi.