Bạo lực gây thiệt hại nặng tại Kyrgyzstan

Theo số liệu mới nhất của Bộ Y tế Kyrgyzstan  công bố sáng 15/6, con số thiệt mạng trong các vụ xung đột ở nước này đã lên tới 170 người, và hơn 1.760 người bị thương. Thiệt hại về tài sản cũng rất lớn.

Trên khu vực biên giới Kyrgyzstan và Uzebekistan người ta đã phải thiết lập nhiều lều trại dành cho người tị nạn.

Chính phủ Uzebekistan ước tính có khoảng gần 100.000 người Kyrgyzstan, chủ yếu là người thiểu số gốc Uzebek và Tatgic, chạy sang Uzebekistan sau khi xảy ra các vụ xung đột sắc tộc đẫm máu tại khu vực miền Nam Kyrgyzstan.

Khu vực áp dụng tình trạng khẩn cấp vẫn căng thẳng

Đêm 14 rạng sáng 15/6, tình hình tại thành phố Osh ở miền Nam Kyrgyzstan  có phần yên tĩnh hơn. Chính quyền tiếp tục thực hiện chế độ “tình trạng khẩn cấp”. Tuy nhiên, vấn đề cung ứng lương thực thực phẩm cho người dân gặp nhiều khó khăn. Tình trạng thiếu lương thực thực thực phẩm, mất vệ sinh và bệnh tật bắt đầu xuất hiện tại các khu trại dành cho người tị nạn. Vận tải hàng không tại thành phố Osh bị huỷ bỏ đến 20/6. Hiện chỉ có một số tuyến bay địa phương còn hoạt động cung cấp lương thực thực phẩm, thuốc men và di tản những người bị thương.

Cơ quan Báo chí Bộ Nội vụ Kyrgyzstan cho biết, tại các khu vực áp dụng tình trạng khẩn cấp (thành phố Osh và tỉnh Jalalabad) vẫn còn căng thẳng. Thành phố Osh đêm 14/6 có phần yên tĩnh hơn, trong khi tại Jalalabad đêm 14/6 vẫn diễn ra những xung đột nhỏ. Lực lượng an ninh, quân dã chiến Bộ Nội vụ và binh lính đã được tăng cường. Cơ quan bảo vệ pháp luật triển khác các chiến dịch ngăn chặn âm mưu bạo loạn.

Quyền Bộ trưởng Quốc phòng, đại diện đặc biệt của Chính phủ lâm thời về các vấn đền miền Nam Kyrgyzstan, ông Isakov, cho biết chính quyền địa phương đã bắt giữ một số kẻ khiêu khích giả dạng bác sĩ và nhân viên cứu trợ và một số kẻ tình nghi tổ chức bạo loạn tại thành phố Osh.

Trong khi đó, Chủ tịch Uỷ ban quân quản tỉnh Jalalabad Baibolov tuyên bố, một trong số những kẻ tình nghi tổ chức bạo loạn sắc tộc vừa bị bắt là một nhân vật có liên hệ với một số đảng phái chính trị. Người này khai rằng mục đích khuấy động các cuộc bạo loạn là để ngăn cản cuộc trưng cầu ý dân của chính phủ lâm thời. Danh tính của kẻ bị bắt chưa được công bố để phục vụ công tác điều tra mở rộng.

Chính quyền Kyrgyzstan vẫn đang tiếp tục mọi nỗ lực ổn định tình hình. Chính phủ lâm thời Kyrgyzstan đã thành lập Cơ quan cứu trợ nhân đạo dành cho người dân khu vực miền Nam. Thuốc men, nhu yếu phẩm cần thiết và lương thực thực thực phẩm được Cơ quan cứu trợ nhân đạo tập hợp chuyển đến người dân khu vực Osh và Jalalabad. Tại thủ đô Bishkek cơ quan này đã tổ chức hiến máu hỗ trợ người bị thương trong các cuộc xung đột ở miền Nam. Chính quyền sẽ thành lập những trại dành cho người tị nạn do xung đột tại thành phố Osh và Jaalalabad trên khu vực biên giới Kyrgyzstan và Uzebekistan và có biện pháp hỗ trợ chôn cất người chết.

Phản ứng mạnh mẽ của các tổ chức quốc tế

HĐBA LHQ đã thảo luận tình hình Kyrgyzstan và kêu gọi chấm dứt đổ máu. LHQ cho rằng cần lập ngay hành lang vận chuyển nhân đạo đến miền Nam Kyrgyzstan. Dự định trong tuần này, LHQ sẽ tuyên bố cấp tốc quyên góp dành cho những nạn nhân ở nước này.

Tổng Thư ký LHQ Ban Ki Moon cũng trao đổi với lãnh đạo Tổ chức an ninh và hợp tác châu Âu (OSCE) về các biện pháp ổn định tình hình Kyrgyzstan. Cao ủy LHQ về nhân quyền, bà Navi Pillay ngày 14/6 cũng kêu gọi chính quyền Kyrgyzstan  hành động kiên quyết để chấm dứt đụng độ ở miền Nam, mà bà cho rằng dường như "được sắp đặt, có mục tiêu và lên kế hoạch" từ trước. Bà Pillay cũng cho rằng chính sách cho phép sử dụng vũ lực của Chính phủ lâm thời Kyrgyzstan  không phải là giải pháp cho tình hình hiện nay; đồng thời kêu gọi các nước láng giềng Uzebekistan và Tajikistan tiếp tục mở cửa biên giới đón nhận những người dân Kyrgyzstan lánh nạn.

Tổ chức Hội nghị Hồi giáo (OIC) ngày 15/6 cũng cử đại diện đến Kyrgyzstan  tìm biện pháp ổn định tình hình.Cộng đồng các quốc gia độc lập (SNG) có thể họp khẩn cấp thảo luận tình hình căng thẳng ở nước thành viên Kyrgyzstan.

Trước đó Tổ chức Hiệp ước An ninh Tập thể cũng họp khẩn cấp thảo luận vấn đề này.

Khẳng định tình hình tại Kyrgyzstan là không thể chấp nhận được, Tổng thống Nga Medvedev cho biết, cần phải chấm dứt diễn biến hiện nay theo khuôn khổ luật pháp. Theo Tổng thống Nga, các bộ trưởng an ninh Tổ chức Hiệp ước An ninh Tập thể (gồm Kyrgyzstan, Nga, Belarus, Armenia, Kazakhstan, Tajikistan và Uzebeistan) đã có những biện pháp phản ứng trước tình trạng lộn xộn tại Kyrgyzstan , và những quyết định tiếp theo phụ thuộc vào lãnh đạo các nước Tổ chức Hiệp ước An ninh Tập thể .

Xung đột bạo lực giữa các nhóm sắc tộc tại thành phố Osh và Jalalabad ở miền Nam Kyrgyzstan xảy ra từ đêm 11/6. Các bên tham chiến buộc tội lẫn nhau gây ra bạo loạn và xung đột./.