Bất đồng liên quan đến thoả thuận trao đổi nhiên liệu hạt nhân của Iran

>> Syria, Lebanon và Iraq ủng hộ Iran phát triển hạt nhân dân sự

Ngày 28/5, Hạ viện Mỹ bỏ phiếu cấm các công ty làm ăn với Iran trong lĩnh vực năng lượng hoặc cung cấp cho Iran công nghệ vũ khí nhạy cảm từ các hợp đồng quân sự của Mỹ. Cùng ngày, Ủy ban Quân lực của Thượng viện Mỹ cũng bỏ phiếu thông qua một lệnh cấm tương tự.

Trong khi đó, Mỹ vẫn tiếp tục bất đồng với Brazil và Thổ Nhĩ Kỳ về các bước tiếp theo trong giải quyết vấn đề hạt nhân của Iran. Giới chức Mỹ cùng ngày khẳng định, thỏa thuận trao đổi năng lượng hạt nhân mới đây là "không thể chấp nhận được" và nhấn mạnh rằng Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc phải tiến tới thông qua các biện pháp trừng phạt mới với Iran.

Trong phiên khai mạc Diễn đàn Liên minh các nền văn minh lần III tại Rio de Janeiro (Brazil), Tổng thống nước chủ nhà Lula da Silva và Thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan cùng chỉ trích các cường quốc hạt nhân và kêu gọi hủy bỏ các loại vũ khí hủy diệt hàng loạt.

Thủ tướng Erdogan nêu bật một thực tế là những nước kêu gọi ngăn chặn Iran có vũ khí hạt nhân lại chính là những nước đang sở hữu vũ khí hạt nhân. Ông cho rằng họ cần phải hủy bỏ vũ khí hạt nhân tại chính nước mình. Trong khi đó, Tổng thống Silva khẳng định, thỏa thuận trao đổi năng lượng hạt nhân với Iran, do Brazil và Thổ Nhĩ Kỳ làm trung gian, chính là khởi đầu một giải pháp thương lượng và cũng chỉ trích việc các cường quốc tiếp tục sở hữu vũ khí hạt nhân.

Phát biểu tại buổi họp báo chung bên lề Diễn đàn với Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Ahmet Davutoglu và Ngoại trưởng Tây Ban Miguel Moratinos, nước đang giữ chức Chủ tịch luân phiên Liên minh châu Âu, Ngoại trưởng Brazil Celso Amorim khẳng định, Brazil và Thổ Nhĩ Kỳ đã thực thi hành động đúng, hướng tới một giải pháp hoà bình cho vấn đề hạt nhân Iran.

Về phần mình, Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Davutoglu nói: “Chúng tôi nhất trí rằng có một cơ hội rất lớn đã mở ra phía trước. Đây là một sự thành công của Thổ Nhĩ Kỳ và Brazil, nhưng cũng là một sự thành công cho chính sách can dự và chủ nghĩa đa phương của Tổng thống Mỹ Obama .”

Ngoại trưởng Tây Ban Nha Moratinos bày tỏ sự ủng hộ đối với quan điểm của hai nước và nhận định “điều mà Brazil và Thổ Nhĩ Kỳ mở ra là con đường để tiếp tục các cuộc thương lượng. Ông kêu gọi các cường quốc phương Tây nên ủng hộ một giải pháp ngoại giao: “Tôi nghĩ, ngoại giao là cách thức duy nhất để giải quyết vấn đề quan trọng như hồ sơ hạt nhân Iran. Cộng đồng quốc tế đã cố gắng thuyết phục Iran thực hiện các nghị quyết của Hội đồng Bảo an, các bổn phận của nước này, cũng như những đề xuất của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế. Brazil và Thổ Nhĩ kỳ cũng đang có gắng giải quyết vấn đề này một cách hoà bình và thông qua các công cụ ngoại giao”, ông Moratinos

Trong khi đó, theo các nguồn tin ngoại giao từ Liên Hợp Quốc, dự kiến, trong tuần thứ hai của tháng 6 tới, Hội đồng Bảo an thông qua một nghị quyết áp đặt trừng phạt bổ sung đối với Iran./.