Bỉ nỗ lực giải quyết cuộc khủng hoảng lớn thứ 3 trong một năm qua

Trong nỗ lực nhằm chấm dứt cuộc khủng hoảng chính trị thứ ba trong vòng một năm qua ở Bỉ, hôm qua, Nhà vua Bỉ Albert II đã chỉ định Chủ tịch Hạ viện Hezman Van Rompuy đứng ra thành lập chính phủ mới. Giới phân tích nhận định ông Rompuy là nhân vật có khả năng lớn nhất trong việc giải quyết cuộc khủng hoảng “kép” cả về chính trị và kinh tế ở Bỉ, song nhiệm vụ trước mắt ông là rất nặng nề.

Vương quốc Bỉ rơi vào khủng hoảng chính trị kéo dài từ cuộc tổng tuyển cử tháng 6/2007, mà nguyên nhân chính là mâu thuẫn về chia sẻ quyền lực giữa 3 cộng đồng người nói tiếng Anh, tiếng Pháp và tiếng Flamang. Từ đó đến nay, Bỉ đã ba lần thay chính phủ.

Chính phủ của Thủ tướng Yves Leterme, lên cầm quyền vào tháng 3 năm nay tưởng là có thể giúp chấm dứt khủng hoảng chính trị ở Bỉ, nhưng cũng đã phải từ chức ngày 22/12 vừa qua. Nguyên nhân là do chính phủ của ông Leterme bị cáo buộc can thiệp vào quyết định của Tòa án tối cao về việc bán ngân hàng Fortis, một trong những ngân hàng lớn nhất của Bỉ.

Ngân hàng Fortis là một trong những ngân hàng của Châu Âu bị ảnh hưởng nặng nề nhất của cuộc khủng hoảng tín dụng. Hồi tháng 10, chính phủ của ông Leterme đã đứng ra thu xếp một thoả thuận bán 75% các hoạt động của Fortis ở Bỉ cho ngân hàng BNP Paribas nhằm giải cứu tập đoàn đang gặp khủng hoảng.

Tuy nhiên, theo phán quyết hồi đầu tháng của toà án Bỉ, việc bán một phần Fortis cho ngân hàng BNP Paribas của Pháp sẽ không được xúc tiến trước khi các cổ đông của tập đoàn tài chính này được tham vấn. Chính phủ của ông Leterme đã kháng cáo lại phán quyết này và vì thế, bị cáo buộc can thiệp chính trị vào quyết định của tòa án. Tại Bỉ, luật pháp quy định phân tách độc lập vai trò và quyền hạn giữa tòa án và chính phủ và chính phủ của ông Leterme buộc phải từ chức do vi phạm nguyên tắc này. Sự kiện đó đã khiến vương quốc Bỉ lâm vào tình trạng khủng hoảng “kép” cả về chính trị lẫn tài chính.

Trong bối cảnh như vậy, giới phân tích đánh giá cao quyết định của Nhà vua Bỉ bổ nhiệm ông Rompuy đứng ra thành lập chính phủ mới. Ông Rompuy, 61 tuổi, thành viên đảng Dân chủ Cơ đốc giáo của cộng đồng nói tiếng Hà Lan. Nhân vật này hội tụ được 2 yêu cầu cần thiết nhất đó là có uy tín lớn và được tất cả các đảng phái chính trị của Bỉ chấp nhận; thứ hai, đây là một nhà kinh tế nổi tiếng và có quan điểm khá cứng rắn trong vấn đề ngân sách. Ông từng giữ chức Bộ trưởng Ngân sách từ năm 1993 đến 1999 và đã giúp giảm mạnh số nợ kỷ lục của Bỉ trong năm đầu tiên đảm nhận chức vụ đó. Chính vì vậy, có thể nói ông Rompuy được đặt nhiều kỳ vọng sẽ giúp vương quốc Bỉ vượt qua cuộc khủng hoảng trầm trọng hiện nay.

Tuy nhiên, nhiệm vụ của ông Rompuy là rất nặng nề và không ai thực sự lạc quan về khả năng ông sớm tạo ra một đột phá giúp bình ổn tình hình tại Bỉ. Được chỉ định đứng ra thành lập chính phủ, ông Rompuy có thể trở thành Thủ tướng mới của Bỉ và phải đối mặt với hai khó khăn cùng lúc là thu hẹp bất đồng giữa các đảng nói tiếng Hà Lan ở miền Bắc và các đảng nói tiếng Pháp ở miền Nam, đồng thời tìm biện pháp khôi phục nền kinh tế đang bị ảnh hưởng nặng nề do khủng hoảng tài chính toàn cầu.

Năm đảng trong liên minh cầm quyền hiện nay ở Bỉ ngày 26/12 đã nhất trí giữ nguyên nội các hiện tại, chỉ thay Thủ tướng Yves Leterme và Bộ trưởng Tư pháp Jo Vandeurzen (đã từ chức do bị cáo buộc liên quan tới vụ bán ngân hàng Fortis đang gặp khó khăn.

Nhà phân tích chính trị Carl Devos của Bỉ nhấn mạnh: “Ông Rompuy là người được tất cả các đảng phái tôn trọng, là người có nhiều kinh nghiệm. Nhưng sức ép đối với ông Rompuy là rất lớn, bởi bây giờ là thời điểm rất khó khăn và ông chưa từng có kinh nghiệm lãnh đạo chính phủ”.

Hiện chưa rõ ông Van Rompuy sẽ đảm nhận nhiệm vụ lãnh đạo chính phủ mới trong vòng bao lâu. Rất có thể là tới khi cuộc tổng tuyển cử được tiến hành vào năm 2011, nhưng cũng có thể chỉ trong vòng vài tháng nếu Thủ tướng vừa từ chức Leterme được Ủy ban điều tra của Hạ viện xóa bỏ cáo buộc liên quan đến ngân hàng Fortis. Sự không chắc chắn về thời hạn cầm quyền cũng là một bất lợi cho ông Rompuy nếu muốn tạo ra một kết quả cụ thể cho cuộc khủng hoảng hiện nay tại Bỉ./.