Bulgaria trước cuộc bầu cử Tổng thống

Kết thúc thời hạn đăng ký, tối 19/9, Ủy ban bầu cử Trung ương (SIK) Bulgaria ra thông báo chính thức xác nhận có tổng cộng 18 ứng cử viên sẽ ra tranh chức Tổng thống mới của nước này và ngày bỏ phiếu được ấn định vào 23/10 tới.

Bối cảnh hiện nay của Liên minh châu Âu cũng đang tác động không nhỏ tới tình hình chính trị, kinh tế Bulgaria. Cuộc bầu cử Tổng thống lần này, bởi vậy tuy không phức tạp nhưng nó cũng thu hút sự chú ý không nhỏ của dư luận trong và ngoài nước.

Ông Rosen Plevneliev đang là ứng cử viên sáng giá cho chức Tổng thống Bulgaria (Ảnh: AP)

Theo Hiến pháp Bulgaria, nhiệm kỳ Tổng thống là 5 năm, và mỗi người không được tại nhiệm quá 2 nhiệm kỳ. Chính bởi vậy, trong cuộc đua lần này không có mặt đương kim Tổng thống George Pyrvanov - người đã giữ trọng trách này 2 nhiệm kỳ liên tiếp. 18 ứng cử viên cho nhiệm kỳ mới đã nộp đủ cho Uỷ ban bầu cử Trung ương tối thiểu 7.000 chữ ký ủng hộ của cử tri theo quy định và cuộc bầu cử đang diễn tiến đúng thủ tục.

Nhìn vào những gương mặt ứng cử viên mới, các nhà phân tích chính trị đánh giá chính khách kiêm doanh nghiệp Rosen Plevneliev, người của Đảng Công dân vì phát triển châu Âu (thuộc Liên minh GERB đang cầm quyền), người từng giữ chức Bộ trưởng Phát triển khu vực có nhiều khả năng nhất để đắc cử. Đầu tháng 9 này, ông Rosen Plevneliev đã xin từ chức Bộ trưởng để ra tranh cử Tổng thống mới và ông được Liên minh cầm quyền ủng hộ. Đối thủ chính của ông Rosen Plevneliev là ứng cử viên độc lập, bà Meglena Kuneva, cựu Ủy viên Ủy ban châu Âu về bảo vệ quyền của người tiêu dùng.

Ngoài hai ứng cử viên sáng giá vừa nêu, dư luận cũng đánh giá cao khả năng đắc cử của hai ứng cử viên khác là ông Volen Siderov thuộc đảng ATAKA và cựu Ngoại trưởng Ivailo Kalfin thuộc đảng Xã hội Bulgaria. Như vậy, cuộc bầu cử Tổng thống vào ngày 23/10 sẽ diễn ra quyết liệt giữa 4 đối thủ gồm 2 người thuộc Liên minh cầm quyền GERB, 1 người thuộc đảng Xã hội Bungari (BSP) và 1 người là ứng cử viên độc lập nhưng lại được Phong trào Simeon đệ Nhị hậu thuẫn.

Người ta cũng đánh giá rằng, tuy các ứng cử viên sáng giá đã có bề dày hoạt động trong lĩnh vực chính trị và kinh tế. Tuy nhiên, sẽ không ai trong các ứng cử viên thắng tuyệt đối ngay tại vòng 1 và sẽ phải tiến hành bỏ phiếu vòng 2.

Cuộc bầu cử Tổng thống Bulgaria diễn ra trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế, tài chính toàn cầu đang tác động mạnh tới mọi tầng lớp xã hội ở Bulgaria. Hàng nghìn người dân Bulgaria đã từng biểu tình ở Thủ đô Sofia phản đối Chính phủ để xảy ra tình trạng thất nghiệp cao và tham nhũng lan rộng. Họ cũng yêu cầu Chính phủ có biện pháp kịp thời ngăn chặn suy thoái kinh tế, cải thiện mức sống người dân. EU cũng đã nhiều lần chỉ trích Chính phủ Bulgaria cải cách không đủ mạnh trong hệ thống luật pháp cũng như thất bại trong việc chống tham nhũng và tội phạm có tổ chức.

Hiện nay, Bulgaria vẫn là nước nghèo nhất trong EU. Chính phủ nước này cũng nhiều lần cải tổ về quản lý và chống tham nhũng theo yêu cầu của EU. Tuy nhiên, cho đến nay, những bước cải thiện chưa đủ mạnh để cử tri đồng tình với một chính phủ vốn liên tục phải trải qua các cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm ở Quốc hội.

Giới phân tích cho rằng mặc dù vượt qua các cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm, song cuộc bầu cử Tổng thống, cùng với đó là các cuộc bầu cử địa phương diễn ra vào tháng 10 tới sẽ được xem là phép thử đối với Thủ tướng Borisov và Chính phủ Bulgaria trong bối cảnh khó khăn kinh tế và cải cách trì trệ. Cuộc bầu cử Tổng thống diễn ra vào năm 2005 có số cử tri tham gia bỏ phiếu dưới 50% khiến Bulgaria phải tổ chức vòng 2 đã cho thấy, chính sách kinh tế và cải cách xã hội của phe cầm quyền không được nhiều cử tri ủng hộ.

Theo Hiến pháp mới của Bulgaria, mặc dù Tổng thống là nguyên thủ quốc gia, nhưng quyền lực tập trung nhiều trong tay Thủ tướng. Chính bởi vậy, mặc dù không mang tính quyết định đối với chính trường Bulgaria, nhưng với ý nghĩa tượng trưng cho sự đoàn kết quốc gia và vì sự phát triển của đất nước, cuộc bầu cử Tổng thống đang đến gần vẫn đang thu hút sự quan tâm chung của cử tri Bulgaria./.