Căng thẳng quan hệ Thổ Nhĩ Kỳ - Mỹ

Ngày 4/3, Chính quyền Mỹ cho biết, việc Nghị quyết của Quốc hội nước này lên án vụ thảm sát hàng loạt người Armenia dưới thời đế chế Ottoman của Thổ Nhĩ Kỳ trong và sau Chiến tranh thế giới thứ nhất là tội ác diệt chủng có thể gây ảnh hưởng đến mối quan hệ giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Armenia.

Trước đó, Ngoại trưởng Mỹ Clinton nói rằng, hành động này của Quốc hội có thể cản trở những bước tiến về quá trình bình thường hóa quan hệ Thổ Nhĩ Kỳ và Armenia.

Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Mỹ bắt đầu thảo luận Nghị quyết này và sẽ bỏ phiếu để thông qua. Tuy nhiên, Thổ Nhĩ Kỳ vừa cảnh báo rằng quan hệ giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Mỹ sẽ bị rạn nứt nếu Hạ viện Mỹ thông qua nghị quyết này.

Chính quyền Armenia nói, các vụ thảm sát khoảng 1,5 triệu người dân Armenia giữa năm 1915 đến 1923 là kết quả của một chiến dịch đã được sắp đặt của chế độ Ottoman. Tuy nhiên, Thổ Nhĩ Kỳ phản đối mạnh mẽ chiêu bài tội diệt chủng, và cho rằng nhiều người Armenia đã bị giết trong cuộc nội chiến của nước này cộng với bệnh dịch và nạn đói.

** Thổ Nhĩ Kỳ ngày 4/3, triệu hồi Đại sứ của nước này ở Mỹ về nước sau khi Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Mỹ thông qua Nghị quyết không ràng buộc quy kết các vụ sát hại người Armenia trong thời gian Chiến tranh Thế giới thứ nhất của đế quốc Ottoman là "diệt chủng".

Trước đó, với 23 phiếu thuận và 22 phiếu chống, Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Mỹ đã thông qua Nghị quyết mang tính hình thức vừa nêu, mở đường cho khả năng nghị quyết này được đưa ra bỏ phiếu tại Hạ viện bất chấp phản ứng gay gắt của Thổ Nhĩ Kỳ. Thông cáo của Chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ cho rằng, kết quả bỏ phiếu này cho thấy các nghị sĩ Mỹ "không có tầm nhìn chiến lược" vào thời điểm Thổ Nhĩ Kỳ và Mỹ, các đồng minh lâu nay trong NATO, "đang hợp tác trong một chương trình chung rộng lớn".

Thổ Nhĩ Kỳ cũng nhắc lại quan điểm rằng các vụ sát hại người Armenia trong thời gian Chiến tranh Thế giới thứ nhất của đế quốc Ottoman, ngày nay là nước Thổ Nhĩ Kỳ, cần được các nhà sử học nghiên cứu trên cơ sở những tài liệu lưu trữ chứ không phải công việc của các chính trị gia. Năm 2007, Thổ Nhĩ Kỳ đã triệu hồi đại sứ tại Mỹ về nước khi Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Mỹ thông qua một văn bản tương tự./.