Chính trường Nhật Bản và kỳ vọng của người dân

Tỷ lệ ủng hộ Nội các của Thủ tướng Taro Aso giảm xuống dưới 20%, theo kết quả điều tra dư luận của hầu hết các hãng truyền thông lớn của Nhật Bản như: Yodo, Asahi, Yomiuri, Japantimes và NHK.

Trong khi đó, tỷ lệ không ủng hộ tăng lên trên 70%. Kết quả điều tra dư luận của tờ Asahi Shimbun cho thấy tỷ lệ ủng hộ Nội các Aso giảm xuống thấp nhất từ 19% xuống còn 14%, trong khi tỷ lệ không ủng hộ tăng từ 67% lên 73%.

Theo điều tra của tờ Yomiuri, tỷ lệ ủng hộ Đảng cầm quyền Tự do Dân chủ (LDP) giảm từ 29,3% xuống 26,8%, trong khi tỷ lệ ủng hộ Đảng Dân chủ đối lập lớn nhất (DPJ) tăng từ 26,2% lên 28,3%. Đây là lần đầu tiên kể từ tháng 12/2001, DPJ vượt qua LDP.

40% cho biết họ sẽ bỏ phiếu cho DPJ, trong khi chỉ có 26% nói sẽ bỏ phiếu cho LDP trong cuộc bầu cử Hạ viện sắp tới. 44% cho biết sẽ dùng tiền hỗ trợ trong kế hoạch của chính phủ để chi tiêu cho cuộc sống, trong khi 18% sẽ tiết kiệm.

53% tin rằng tăng thuế tiêu thụ là không tránh khỏi để đảm vảo hệ thống an sinh xã hội nhưng 62% không ủng hộ kế hoạch này của Aso bắt đầu từ năm 2011 nếu kinh tế phục hồi.

Nguyên nhân là do kinh tế thế giới suy giảm mạnh thời gian qua khiến Thủ tướng Aso liên tục chịu sức ép của suy thoái kinh tế Nhật Bản kể từ khi lên nắm quyền. Mặc dù đặt ưu tiên cho các biện pháp khôi phục kinh tế nhưng kế hoạch hỗ trợ kinh tế của chính phủ không giành được sự ủng hộ của người dân. Việc thông qua ngân sách bổ sung lần thứ 2 năm tài khóa 2008, trong đó có kế hoạch hỗ trợ kinh tế trị giá 22 tỷ USD đã không làm tăng tỷ lệ ủng hộ cho Nội các của ông Aso.

Hơn nữa, vụ từ chức của Bộ trưởng Tài chính vì “gà gật” trong cuộc họp báo sau Hội nghị bộ trưởng Tài chính G7 tại Mỹ tháng 2 vừa qua càng làm mất uy tín của chính phủ. Kết quả của các cuộc điều tra đều cho thấy chính phủ của ông Aso đã bị mất uy tín trầm trọng.

Các chuyên gia dự báo một số khả năng có thể xảy ra sau cuộc bầu cử Hạ viện sắp tới. Thứ nhất, nếu LDP vẫn giành thắng lợi, sẽ không có thay đổi lớn trên chính trường Nhật Bản, hai phe cầm quyền và đối lập tiếp tục kiểm soát hai viện của quốc hội cho đến kỳ bầu cử Thượng viện tiếp theo vào năm 2010. Nếu tỷ lệ ủng hộ Nội các của ông Aso tiếp tục giảm, khả năng cải tổ Nội các sẽ xảy ra và có thể một đại liên minh chính phủ nhiều đảng hơn sẽ được thành lập với LDP đóng vai trò chính.

Thứ hai, trường hợp LDP thất bại và phe đối lập do DPJ đứng đầu giành thắng lợi, chính phủ liên minh mới sẽ được thành lập với trung tâm quyền lực thuộc về DPJ. Cũng có khả năng DPJ sẽ thành lập chính phủ Đại liên minh với sự tham gia của nhiều đảng phái kể cả đảng cầm quyền hiện nay LDP.

Trong tình hình bế tắc hiện nay, mọi khả năng đều có thể xảy ra đối với chính trường Nhật Bản. Tuy nhiên, cho dù bất kỳ đảng phái nào lên nắm quyền điều hành đất nước thì mọi thách thức hiện nay đều rất khó được giải quyết, nhất là sự suy thoái kinh tế trầm trọng.

Dư luận người dân Nhật Bản đang khát khao một sự thay đổi lớn, một thay đổi thực chất trong giới lãnh đạo nước này để giúp điều hành chính phủ thoát khỏi tình trạng khó khăn hiện nay./.