Chuyến đi không mang lại kết quả của Ngoại trưởng Mỹ

Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton vừa kết thúc chuyến thăm Trung Đông và một số nước Bắc Phi trong một nỗ lực làm sống lại tiến trình hoà bình giữa Israel và Palestine vốn lâm vào bế tắc nhiều tháng qua.

Trước sự phản ứng mạnh mẽ của dư luận Palestine và các nước Arab, bà Clinton đã phải thay đổi lịch trình trở về và ghé lại Ai Cập, nước có tiếng nói quan trọng trong tiến trình hoà bình Trung Đông.

Ngay khi tới Cairo, bà Clinton có các cuộc hội đàm với Ngoại trưởng Ai Cập Abu Gheit và Giám đốc Cơ quan tình báo quốc gia Omar Sulayman. Trong cuộc gặp Tổng thống Mubarak ngày 4/11, bà Clinton kêu gọi Palestine và các nước Arab ưu tiên ngồi vào bàn đàm phán hơn là yêu cầu Israel đình chỉ hoạt động xây dựng khu định cư như là một điều kiện tiên quyết cho các cuộc đàm phán. Và dường như để lấy lòng Ai Cập, một đồng minh chủ chốt của Mỹ trong khu vực, bà Clinton tuyên bố: “Mỹ không chấp nhận tính hợp pháp trong hoạt động xây dựng khu định cư của Israel. Chúng tôi tin tưởng chắc chắn rằng, việc đình chỉ hoàn toàn hoạt động mở rộng khu định cư cả ở hiện tại và tương lai sẽ là điều thích hợp hơn.”

Liệu tuyên bố này có lấy lại được lòng tin của thế giới Arab? Ngày 31/10, ngay sau tuyên bố của bà Clinton, Tổng thống Palestine Mamoud Abbas khẳng định, các cuộc đàm phán hoà bình sẽ chỉ được nối lại chừng nào Israel đình chỉ hoàn toàn các hoạt động xây dựng khu định cư Do Thái. Tổng thống Abbas nhấn mạnh: “Việc nối lại các cuộc đàm phán hoà bình đòi hỏi phía Israel phải thực hiện một số điều kiện cụ thể đó là, đình chỉ hoàn toàn việc xây dựng các khu định cư và quay trở lại những nền tảng căn bản của tiến trình hoà bình Trung Đông.”

Tổng Thư ký Liên đoàn Arab, ông Arm Musa cho rằng, việc Israel muốn nối lại đàm phán vô điều kiện, không chấp nhận ngừng xây dựng các khu định cư Do Thái trên các phần đất chiếm đóng đã "đẩy các nỗ lực ngoại giao của Mỹ trở lại điểm xuất phát". Hai nước Arab đã ký hiệp ước hòa bình với Israel là Jordan và Ai Cập cũng bày tỏ bất bình về sự thay đổi lập trường của Mỹ.

Trong cuộc gặp tại Cairo, Quốc vương Jordan Abdullah Đệ nhị và Tổng thống Ai Cập Hosni Mubarak nhấn mạnh "Israel phải ngừng ngay lập tức và toàn bộ các hành động đơn phương, đặc biệt là việc xây dựng các khu định cư Do Thái, đang phá hoại các cơ hội đạt được hòa bình".

Chuyến đi nhằm thúc đẩy tiến trình hoà bình Trung Đông lần này của bà Clinton đã không mang lại kết quả như mong đợi. Dự luận đang chờ xem thái độ của Tổng thống Mỹ Obama trước việc vị Ngoại trưởng của mình dường như đã nói ngược hẳn tuyên bố của ông suốt thời gian qua là: các khu định cư Do Thái mà Israel đang xây dựng trên phần đất chiếm đóng của người Palestine “là bất hợp pháp”./.