Chuyến thăm giành ảnh hưởng

Phó Tổng thống Mỹ Joe Biden tới Ukraine ngày 20/7, sau đó sẽ tới Gruzia tối 22/7 trong chuyến thăm một ngày và sẽ trở về Mỹ tối 23/7. Chuyến thăm trở nên nhạy cảm bởi ngoài sứ mệnh tái khẳng định mối liên hệ chặt chẽ cũng như sự ủng hộ của Washington đối với hai nước láng giềng của Nga và cũng là đồng minh của Mỹ, nó còn nhằm giải toả các mối quan ngại của Tbilisi và Kiev về sự xích lại gần nhau giữa Washington và Moscow được thể hiện trong chuyến thăm Moscow từ 6 - 8/7 vừa qua của Tổng thống Mỹ Barack Obama.

Ngay trước chuyến công du của ông Joe Biden, cố vấn an ninh của Phó Tổng thống Mỹ là ông Tony Blinken cũng đã trấn an rằng, Washington không tìm cách cải thiện quan hệ với Moscow bất chấp lợi ích của các nước khác. Nhưng xem ra trong chuyến công du này, ông Joe Binden khó có thể đạt được cả hai mục đích, bởi lợi ích chiến lược của các bên là khó dung hoà.

Phó Tổng thống Mỹ Joe Biden tới Ukraine ngày 20/7

Thời gian qua, quan hệ láng giềng giữa Nga với Ukraine và Gruzia không hề êm ả. Giữa Nga và Ukraine thường xuyên xảy ra tranh cãi về giá khí đốt và cuộc khủng hoảng khí đốt giữa hai nước làm giảm nguồn cung ứng nhiên liệu của Nga cho nhiều nước Châu Âu.

Trong khi đó, quan hệ giữa Nga và Gruzia đã trở nên căng thẳng do cuộc chiến giữa hai nước tại khu vực li khai Nam Ossétia hồi tháng 8 năm ngoái, dẫn đến việc Moscow công nhận nền độc lập của Nam Ossétia và Abkhazia. Cuộc chiến này cũng gây bất đồng nghiêm trọng giữa Nga và Mỹ. Bởi vậy, Tbilisi mong muốn qua chuyến thăm của ông Joe Biden, nhận được sự tái đảm bảo rằng Washington ủng hộ sự toàn vẹn lãnh thổ của Gruzia - điều mà Tổng thống Mỹ đã nhắc đến trong chuyến thăm Moscow vừa qua, cũng như ủng hộ nước này gia nhập Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), đặc biệt sau khi LHQ cùng Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu (OSCE) rút binh lính gìn giữ hòa bình và quan sát viên khỏi Abkhazia và Gruzia, sau 17 năm thực hiện sứ mệnh tại khu vực này. Về phần mình, Ukraine còn trông đợi một sự cam kết cụ thể của Mỹ, đó là hai nước sẽ ký một thoả thuận mang tính ràng buộc liên quan đến những đảm bảo an ninh quốc gia mà Mỹ dành cho Ukraine.

Những mâu thuẫn trên giữa Nga với Ukraine và Gruzia đều có một mẫu số chung, đó là sự cạnh tranh ảnh hưởng giữa một bên là Mỹ và NATO, một bên là Nga, tại khu vực Kavkaz. Từ lâu nay, Mỹ ủng hộ kế hoạch “NATO tiến” của Ukraine và Gruzia bởi hai quốc gia này nằm ở vị trí cửa ngõ vào Trung Á và Trung Đông, và cũng bởi hai quốc gia này nằm sát biên giới với Nga.

Trong khi đó, Nga với sự phục hồi kinh tế và vị thế trên trường quốc tế, không muốn Mỹ và NATO lấn sân vào khu vực lợi ích truyền thống của mình. Cuộc chiến tại Nam Ossétia tháng 8 năm ngoái cũng không nằm ngoài sự tranh giành ảnh hưởng này. Ngay cả việc Nga tổ chức một cuộc diễn tập quân sự tại bắc Kavkaz tháng trước, chỉ một tháng sau khi NATO tổ chức diễn tập tại Gruzia cũng không chỉ nhằm phô diễn lực lượng.

Có thể nói, những động thái trên cho thấy vẫn đang âm thầm diễn ra một cuộc tranh giành ảnh hưởng giữa Nga và Mỹ. Mặc dù Tổng thống Mỹ Barack Obama có cách tiếp cận mềm mỏng hơn so với người tiền nhiệm G.Bush trong quan hệ với Nga bởi Washington cần tranh thủ sự hợp tác của Moscow trong việc giải quyết các vấn đề quốc tế và khu vực, nhưng cũng không từ bỏ các lợi ích chiến lược cũng như chính sách kiềm chế Nga. Điều này thể hiện rõ trong chuyến thăm Gruzia và Ukraine lần này của Phó Tổng thống Mỹ Joe Biden./.