Mạng lưới trạm sạc xe điện lớn nhất thế giới

Để hiểu đúng “bí quyết” của Trung Quốc thì cần làm rõ con số hơn 20 triệu ở đây là chỉ tổng số đầu sạc/điểm sạc, bao gồm cả công cộng và tư nhân tại nhà riêng/khu dân cư. Tính đến cuối tháng 12/2025, tổng số trạm sạc tại Trung Quốc đạt gần 20,1 triệu, trong đó có 4,717 triệu trạm sạc công cộng và 15,375 triệu trụ sạc tư nhân, và mạng lưới này được cơ quan quản lý nước này đánh giá là có thể đáp ứng nhu cầu sạc cho hơn 40 triệu xe năng lượng mới.

Có 4 yếu tố khiến mạng lưới trạm sạc điện của Trung Quốc  “phủ” nhanh, và đặc biệt bứt tốc mạnh trong năm 2025: Đầu tiên, họ phát triển hệ thống trạm sạc theo tư duy “hạ tầng đi trước – thị trường theo sau” và coi trạm sạc là hạ tầng thiết yếu. Ở Trung Quốc, trạm sạc xe điện được nhìn nhận như một hạ tầng năng lượng – giao thông cần quy hoạch đồng bộ, tuân theo các nguyên tắc như “đi trước vừa đủ, bố trí khoa học, thông minh – hiệu quả”. Đặc biệt từ năm 2025, họ đẩy mạnh bằng các gói chính sách và kế hoạch liên bộ để tháo gỡ các “nút thắt” như thiếu trụ công suất lớn, thiếu điểm sạc ở cao tốc – nông thôn, và khó lắp sạc tại khu dân cư.

Thứ hai, họ dồn nguồn lực cực lớn, huy động nguồn lực từ cả nhà nước và tư nhân để đạt được hiệu quả tăng nhanh về số lượng. Hệ sinh thái gồm điện lực, hạ tầng đô thị, doanh nghiệp vận hành trạm sạc, hãng xe, chủ bãi đỗ, trung tâm thương mại… cùng tham gia, tạo ra một cuộc đua đầu tư gần như liên tục. Đặc biệt, Trung Quốc tăng tốc nhờ làn sóng lắp sạc tư nhân, song song mở rộng trạm công cộng ở đô thị và hành lang giao thông. Với cách làm này, họ chỉ mất 18 tháng, tức từ tháng 6/2024 đến cuối năm 2025 để nâng tổng số trạm sạc từ 10 triệu lên 20 triệu.

Thứ ba, họ triển khai theo cơ chế thị trường với tư nhân làm “đầu kéo”. Nhà nước tạo khung và ưu tiên vốn, còn doanh nghiệp được khuyến khích tham gia cạnh tranh. Các cơ quan quản lý nước này cho biết họ đã tận dụng nhiều kênh như nguồn vốn từ trái phiếu đặc biệt siêu dài hạn, trái phiếu chuyên đề của địa phương, công cụ tài chính chính sách… để hỗ trợ các dự án trạm sạc. Đồng thời khu vực tư nhân giữ vai trò rất lớn, khi 8/10 nhà vận hành trạm sạc hàng đầu là doanh nghiệp tư nhân, và nhóm này vận hành khoảng 70,7% số trạm sạc công cộng.

Cuối cùng, Trung Quốc không chỉ chú trọng số lượng mà còn nâng cao trải nghiệm người dùng. Năm 2025 họ tập trung vào việc xây dựng các trụ sạc công suất lớn, nâng hiệu suất sạc; đồng thời ưu tiên phủ ở cao tốc và mở rộng xuống khu vực ngoài đô thị. Cuối 2025, số liệu công bố cho thấy trạm sạc tại khu dịch vụ cao tốc đã phủ hơn 98%, và 19 tỉnh đạt mức phủ kiểu “xã nào cũng có trạm sạc”.

Tóm lại, “bí quyết” của Trung Quốc là sự kết hợp giữa quy hoạch quốc gia rõ ràng, huy động vốn và chính sách đủ mạnh, để thị trường (đặc biệt tư nhân) tham gia triển khai nhanh, phát triển đồng thời trạm sạc công cộng và trụ sạc tại nhà, lại phủ đúng các điểm nóng như đô thị/cao tốc/nông thôn. Nhờ vậy, chỉ riêng giai đoạn tăng tốc 2025, mạng lưới trạm sạc đã mở rộng rất nhanh cả về quy mô lẫn chất lượng.

Tạo thuận lợi cho người dùng sử dụng xe điện

 “Sạc nhanh” không chỉ nằm ở trụ sạc, mà là một hệ thống công nghệ đồng bộ, gồm nền tảng điện áp của xe (800V – 1.000V), khả năng tiếp nhận dòng lớn của pin (C-rate), quản lý nhiệt (làm mát pin – cáp – đầu sạc), và hệ thống điện phía sau trạm. Vì vậy, những thông tin như việc BYD thử nghiệm nội bộ tại Thâm Quyến và từng được nhắc tới mức công suất rất cao (tới 1.500 kW) cho thấy họ đang hướng tới trải nghiệm “nạp năng lượng trong vài phút”, tiệm cận cảm giác đổ xăng. Nhưng để đạt được, họ phải giải đồng thời 3 bài toán về an toàn – tuổi thọ pin – ổn định lưới điện.

Về công nghệ sạc nhanh, xu hướng nổi bật ở Trung Quốc hiện nay có mấy điểm chính như sau: Đầu tiên, họ đang phổ biến xu hướng xây dựng trụ sạc công suất lớn với cáp/súng sạc làm mát bằng chất lỏng, giúp chịu dòng cao ổn định, giảm quá nhiệt khi sạc ở mức vài trăm kW trở lên. Thứ hai, xe điện phải được áp dụng nền tảng điện áp cao (điện áp càng cao thì cùng công suất sẽ cần dòng thấp hơn, giảm hao tổn và giảm nóng), kết hợp hệ thống quản lý pin (BMS) thông minh để điều khiển dòng sạc theo từng giai đoạn. Thứ ba, pin phải được tối ưu cho sạc nhanh, không chỉ từ vật liệu cell, mà còn là thiết kế pack, đường dẫn nhiệt, chiến lược “tiền điều hòa nhiệt” (làm mát/làm ấm pin trước khi sạc nhanh) để có thể vừa đạt hiệu quả sạc nhanh, vừa đảm bảo độ bền. Cuối cùng,ở cấp trạm sạc, họ áp dụng các giải pháp điều phối công suất, chia tải thông minh, thậm chí kết hợp lưu trữ năng lượng (pin tại trạm) để hạn chế gây ra “đỉnh tải” cho lưới điện khi nhiều xe cùng sạc nhanh.

Về mô hình trạm sạc sáng tạo để thuận tiện cho người dùng, thấy Trung Quốc đang đi theo 3 hướng rất thực dụng.

Đầu tiên là mô hình trạm sạc dạng trạm xăng với nhiều làn, nhiều súng sạc, có mái che, có dịch vụ đi kèm, tối ưu luồng xe. BYD trong thử nghiệm ở Thâm Quyến cũng được mô tả theo hướng bố trí giống trạm nhiên liệu truyền thống, nhằm giảm cảm giác bất tiện khi phải tìm một trụ sạc đơn lẻ. Mô hình này đặc biệt phù hợp đô thị lớn và các điểm trung chuyển.

Thứ hai là là mô hình đổi pin, giúp rút ngắn thời gian xuống mức “vài phút”. Ưu điểm lớn nhất của mô hình này là thời gian rất nhanh, phù hợp taxi, xe dịch vụ, xe chạy đường dài liên tục. Người dùng không phải chờ sạc, đổi xong đi ngay; đổi lại cần hệ sinh thái pin và vận hành trạm rất bài bản. Hãng xe NIO cho biết họ đã triển khai tổng cộng 3.790 trạm đổi pin trên toàn cầu, trong đó có 1.020 trạm dọc các tuyến cao tốc chính ở Trung Quốc.

Thứ ba là liên kết giữa các hãng và các đơn vị vận hành để tạo “mạng sạc chung” (roaming), tức là dùng một app/tài khoản có thể truy cập nhiều mạng sạc khác nhau, hỗ trợ định vị – dẫn đường – thanh toán thống nhất. Điều này cực kỳ quan trọng vì giúp người dùng không bị phụ thuộc một hệ sinh thái, giảm lo lắng khi đi xa và tăng trải nghiệm sử dụng hằng ngày.

Tóm lại, câu chuyện “sạc siêu nhanh” ở Trung Quốc không chỉ là chạy đua con số kW, mà là chạy đua về trải nghiệm tổng thể, từ việc đến trạm dễ, không xếp hàng lâu, sạc/đổi pin nhanh, thanh toán thuận tiện, và quan trọng nhất là an toàn – ổn định – tin cậy trong mọi tình huống sử dụng.

Thị trường xe điện tại Trung Quốc đã ghi nhận những hiệu ứng ra sao? 

Hạ tầng sạc ở Trung Quốc đã tạo ra hiệu ứng lan tỏa rất rõ lên thị trường xe điện nước này. Có 3 hiệu ứng dễ thấy nhất:

Thứ nhất là nó giúp người dùng giảm nỗi lo “hết pin” một cách hữu hình, nhất là khi đi xa. Khi hệ thống trạm sạc bao phủ từ đô thị đến cao tốc và nông thôn, người dùng có thể tự tin di chuyển liên tỉnh hơn, khiến xe điện không còn bị “giam trong phố”. Hiện nay, Trung Quốc đã đạt độ phủ cao trên cao tốc với khoảng 71.500 trụ sạc tại trên 98% điểm dừng nghỉ, và nhiều nơi phủ tới cấp thị trấn/xã.

Thứ hai là chuyển thói quen sử dụng sang “sạc tại nhà là chính, trạm công cộng là bổ trợ”. Cơ cấu hơn 15 triệu điểm sạc tư nhân trong tổng 20,092 triệu trạm sạc cho thấy phần lớn người dùng Trung Quốc có thể hình thành thói quen sạc “như sạc điện thoại”, cắm qua đêm ở nhà/bãi đỗ, ban ngày chỉ cần sạc bổ sung thêm khi cần. Khi thói quen này ổn định, “chi phí cơ hội” của việc sở hữu xe điện giảm mạnh.

Thứ ba, doanh số và tỷ lệ thâm nhập tăng cao đi kèm sự trưởng thành của hệ sinh thái. Số liệu từ các cơ quan quản lý và hiệp hội ngành cho thấy năm 2025, doanh số xe năng lượng mới (NEV) ở Trung Quốc đạt khoảng 16,49 triệu xe, tăng 28,2% so với năm trước và chiếm khoảng 47,9% tổng doanh số xe mới. Nếu nhìn theo kênh bán lẻ xe du lịch, tỷ lệ thâm nhập NEV cả năm 2025 được báo cáo ở mức trên 50% (khoảng 54%), cho thấy xe năng lượng mới đã trở thành lựa chọn “đại chúng”, không còn là thị trường ngách.

Hạ tầng sạc tác động trực tiếp đến 3 thứ người mua xe quan tâm nhất, đó là tính tiện dụng (có sạc ở nơi mình sống/đi làm/đi chơi không?), tính chắc chắn (đi xa có chắc có chỗ sạc không? có phải xếp hàng lâu không?) và khả năng vận hành (trạm có ổn định không, công suất có đủ không, có dễ thanh toán không?)

Khi những yếu tố đó được giải quyết bằng một mạng lưới lớn và ngày càng chất lượng, xe điện ở Trung Quốc mới thật sự “bùng nổ” theo hướng thị trường đại chúng như chúng ta đang thấy.

Hà Nội chuyển taxi xăng sang xe điện: Tài xế ủng hộ nhưng còn nhiều trăn trở

VOV.VN - TP Hà Nội vừa ban hành kế hoạch chuyển đổi toàn bộ taxi sử dụng xăng, dầu sang taxi điện. Chủ trương được đánh giá là bước đi mạnh mẽ nhằm giảm phát thải, cải thiện chất lượng không khí đô thị, song cũng đặt ra không ít thách thức về tài chính cho tài xế và yêu cầu cấp bách về phát triển hạ tầng trạm sạc