Đàm phán hòa bình Trung Đông liệu có đổ vỡ?

Bộ trưởng Môi trường Israel Gilad Erdan cho biết, khu vực định cư mới được xây dựng gần khu vực Bethlehem. Ông Gilad Erdan nói rằng, đây là hoạt động xây dựng hạ tầng và triển khai dự án đã được phê chuẩn trước khi chính phủ tuyên bố ngừng xây dựng các khu định cư trong 10 tháng, không bao gồm cơ sở hạ tầng và khu vực Jerusalem để phục hồi đàm phán với Palestine.

Phản ứng ngay sau thông báo này của Israel, người phát ngôn của Tổng thống Abbas Nabil Abu Rudeina nói rằng, Israel tiếp tục phá huỷ nỗ lực hoà bình. Chính quyền Mỹ cần phải có hành động để Israel ngừng mở rộng các khu định cư, đặc biệt là ở Đông Jerusalem.

Trong khi đó, trưởng đoàn đàm phán Palestine Saeb Erekat cho rằng, Chính phủ Israel muốn phá vỡ nỗ lực của Mỹ và đặc phái viên George Mitchell. Palestine kêu gọi ông Mitchell không thúc đẩy đàm phán gián tiếp với Israel nếu phải trả giá quá cao.

Một khu định cư Do Thái tại Bờ Tây

Trong tuyên bố sau cuộc gặp với đặc phái viên của Nhóm Bộ tứ về Trung Đông, cựu Thủ tướng Anh Tony Blair tại Cairo ngày 8/3, Tổng thư ký Liên đoàn Arab Amr Moussa lên án tuyên bố xây dựng khu định cư mới của Isarel. Ông Moussa cho rằng, xây dựng hay thông báo xây dựng khu định cư trong thời điểm Mỹ đang nỗ lực thúc đẩy đàm phán là một hành động không thể chấp nhận, là một thông điệp tiêu cực gửi tới Mỹ.

Về phần mình, ông Blair cho rằng, cả Israel và Palestine cần thực hiện cam kết của lộ trình hoà bình. Cuộc đàm phán này chỉ được thực hiện nghiêm túc nếu có sự tin cậy lẫn nhau để giải quyết các vấn đề liên quan như Jerusalem, vấn đề người định cư, xây dựng nhà nước Palestine độc lập. Ông Blair nhấn mạnh, điều quan trọng là kết thúc đàm phán gián tiếp tiến tới đàm phán trực tiếp và đạt được thoả thuận xây dựng nhà nước Palestine độc lập sống hoà bình và ổn định bên cạnh Israel.

Tuyến bố mở rộng khu định cử của Israel diễn ra vào thời điểm đặc phái viên của Mỹ Michael đang ở Trung Đông và trước chuyến thăm của Phó Tổng thống Mỹ Joe Biden tới Tel Aviv cho thấy, Israel muốn cản trở tiến trình đàm phán.

Câu hỏi đặt ra là tại sao Israel lại đưa ra tuyên bố vào thời điểm này? Với việc Israel liên tiếp thông báo mở rộng các khu định cư ở Bờ Tây và Jerusalem trong hơn một năm qua, cũng như tuyên bố đưa hai thánh địa linh thiêng tại Bờ Tây vào danh sách di sản quốc gia của nước này hồi tuần trước cho thấy việc trở lại đàm phán là xa vời.

Israel là đồng minh chiến lược của Mỹ ở Trung Đông, do đó mọi động thái Israel không thể đơn phương quyết định nếu không có sự ủng hộ hoặc bật đèn xanh. Bên cạnh đó, tuyên bố vào thời điểm mà cuộc đàm phán gián tiếp sắp có thể diễn ra cho thấy Israel không muốn ngồi vào bàn đàm phán, cũng như thể hiện quan điểm cứng rắn của mình trong cuộc đàm phán với người Palestine.

Một cuộc đàm phán chỉ thành công nếu hai bên có thiện chí và sự nhượng bộ. Tuy nhiên, động thái này của Israel có thể khiến cuộc đàm phán gián tiếp khó diễn ra và điều này đồng nghĩa với việc tiến trình hoà bình Trung Đông tiếp tục ngưng trệ./.