Đàm phán Trung Đông không thể giải quyết một sớm một chiều

Mới đây nhất, nhà cầm quyền Mỹ tiếp tục đưa ra lời đề nghị Israel cân nhắc kế hoạch mở rộng lệnh phong tỏa xây dựng khu định cư ở Bờ Tây của Mỹ nhằm đổi lấy một số các lợi ích nhất định, bao gồm cả phi đội máy bay cấp cao của Mỹ. Tuy nhiên, theo đánh giá của các chuyên gia, lời đề nghị này của Mỹ là không khả thi và không giúp thúc đẩy đàm phán giữa Israel và Palestine tiến triển.

Phát biểu trước báo giới, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ P.Crowley cho biết, chính quyền Mỹ đang hợp tác chặt chẽ với cả Israel và Palestine nhằm đưa các cuộc đàm phán giữa hai bên đạt đến những vấn đề có tính then chốt trong việc giải quyết những bất đồng. Đồng thời, Mỹ sẽ làm tất cả để tạo các điều kiện cho cả Israel và Palestine có đủ tự tin để quay trở lại bàn đàm phán.

“Nỗ lực của Mỹ là nhằm đưa cả Israel và Palestine quay lại các cuộc đàm phán trực tiếp càng sớm càng tốt. Chúng tôi đã cam kết với cả Israel và Palestine và cố gắng để làm sao các cuộc đàm phán tới đây giữa các bên có thể đi đến những vấn đề có tính chất then chốt trong thời hạn 12 tháng”. Ông Crowley cũng khẳng định, thông điệp mà Mỹ muốn gửi đến Israel và Palestine là như nhau.

Theo nguồn tin Trung Đông, ngày 15/11 vừa qua, chính quyền Mỹ đã đề nghị rằng, trong vòng 90 ngày Israel phải cho ngừng ngay mọi hoạt động của dự án xây dựng khu định cư ở Bờ Tây, không bao gồm khu vực ở Đông Jeruselem. Đáp lại, Mỹ thực hiện hợp đồng cung cấp 20 máy bay tiêm kích hiện đại F-35 trị giá 3 tỷ USD cho Israel. Ngoài ra, Mỹ cũng sẽ giúp bảo đảm an ninh cho chính quyền Israel và cam kết ngăn cản không để Liên Hợp Quốc thông qua Nghị quyết mới chống lại Israel và các tổ chức của quốc gia này.

Tuy nhiên, theo đánh giá của nhiều nhà phân tích, thời hạn chót mà Mỹ đưa ra là vào năm 2011, Mỹ có thể đưa Israel và Palestine xích lại gần nhau nhằm thu hẹp những bất đồng khó có thể được chấp thuận từ cả hai bên.

Theo ông Elliott Abrams, chuyên gia cấp cao nghiên cứu Trung Đông tại Ủy ban Quan hệ ngoại giao Mỹ, Israel và Palestine đã đàm phán từ rất lâu nhưng cho đến nay vẫn chưa giải quyết được những khác biệt giữa hai bên trong một số các vấn đề quan trọng như Jerusalem hoặc những dàn xếp về vấn đề an ninh. Việc mong đợi Israel và Palestine có thể giải quyết được các bất đồng vốn gây chia rẽ giữa hai nước trước khi bước vào bàn đàm phán xem ra là quá lạc quan.

Ông Abrams cũng phản đối kế hoạch của Mỹ nhằm cung cấp các máy bay chiến đấu cho Israel để đổi lấy việc nước này mở rộng lệnh tạm ngừng xây dựng khu Bờ Tây. Mỹ không nên kết hợp hai vấn đề này với nhau: “Việc Israel đồng ý mở rộng lệnh phong tỏa xây dựng khu định cư ở Bờ Tây trong thời hạn 90 ngày có mối liên hệ với lời đề nghị về đội máy bay của Mỹ đối với Israel và cả đối với vấn đề phủ quyết của Mỹ ở Hội đồng Bảo an. Mỹ nên trao cho Israel những thứ mà Israel cần chứ không nên gắn lời đề nghị của Mỹ với điều kiện kéo dài lệnh phong tỏa xây dựng Khu Bờ tây thêm thời hạn 90 ngày”.

Đàm phán Israel - Palestine vừa mới được nối lại ở Mỹ vào tháng 9 vừa qua sau gần 20 tháng trì trệ giờ đây lại tiếp tục rơi vào tình trạng bế tắc do xung đột về vấn đề khu định cư Do thái. Palestine, với sự ủng hộ của các nước Ả Rập đã tuyên bố, không trở lại bàn đàm phán nếu dự án xây dựng khu định cư Do thái ở bờ Tây không được hủy bỏ hoàn toàn. Ngược lại, đến nay, Thủ tướng Israel Netanyahu vẫn cương quyết phản đối lời kêu gọi phong tỏa xây dựng khu định cư. Quyết định ngừng cấp phép xây dựng khu định cư gần đây nhất của chính quyền Israel đã hết hạn vào cuối tháng 9 vừa qua.

Anh không thay đổi chính sách tại Trung Đông

Mới đây, Ngoại trưởng Anh William Hague nói rằng, chính sách của Anh tại Trung Đông sẽ không thay đổi.

Ông Hague nói rằng, Anh sẽ duy trì chính sách được thực hiện kể từ sau cuộc bầu cử hồi tháng Năm vừa qua với khu vực Trung Đông. Trong đó, về đàm phán trực tiếp Israel-Palestine, Ngoại trưởng Hague cho biết, quan điểm của Anh là 2 bên cần nối lại ngay lập tức cuộc đàm phán này.

Ông Hague nói: “Sẽ không có gì thay đổi trong chính sách của Anh với khu vực Trung Đông, kể cả khi Anh có chính phủ mới. Anh cũng sẽ không thay đổi chính sách về quan hệ song phương với các nước ở khu vực này. Điều quan trọng với Trung Đông hiện nay là thúc đẩy đàm phán hoà bình Israel -Palestine. Giải pháp hai nước là cơ hội cho hoà bình, tuy nhiên chúng ta sẽ mất đi cơ hội này nếu không nhanh chóng thúc đẩy đàm phán trực tiếp giữa 2 bên”./.