Dư luận Mỹ về chuyến đi của cựu Tổng thống Clinton tới CHDCND Triều Tiên

Một phía cho rằng chuyến đi của ông Clinton là chuyến đi lịch sử phần nào giúp khai thông bế tắc quan hệ giữa Mỹ và CHDCND Triều Tiên, còn phía khác lại cho rằng, chuyến đi này tạo ra tiền lệ xấu và không có lợi cho Mỹ.

Hai nữ nhà báo Mỹ Euna Lee và Laura Ling bị lính biên phòng Triều Tiên bắt giữ vì phạm tội xâm nhập lãnh thổ Triều Tiên trái phép và bị Toà án nước này kết án  12 năm cải tạo lao động hồi tháng 6 vừa qua đã về đến Mỹ ngày 5/8. Ngay sau khi máy bay chở cựu Tổng thống Mỹ Clinton cùng hai nữ nhà báo Mỹ hạ cánh xuống sân bay Burbank, thành phố Los Angeles, bang California của Mỹ.

Tổng thống Mỹ Obama đã phát biểu về sự kiện này: “Tôi muốn cảm ơn đặc biệt tới cựu Tổng thống Bill Clinton vì nỗ lực nhân đạo phi thường để hai nhà báo được ân xá. Chúng tôi rất hài lòng về kết quả đạt được này và  hy vọng trong những ngày tới hai nhà báo sẽ có những thời gian vui vẻ đoàn tụ với gia đình”.

Giới quan sát thì đưa ra những nhận định khác nhau về chuyến đi này, nhưng phần đông cho rằng đây là một sự khai thông những bế tắc ngoại giao giữa Mỹ và CHDCND Triều Tiên. Một số nhân vật trước đây từng giữ vai trò quan trọng trong các cuộc đàm phán với CHDCND Triều Tiên đã lên tiếng trình bày quan điểm riêng về chuyến đi của cựu Tổng thống Mỹ Clinton. Ông Bill Richardson, Thống đốc bang New Mexico, người từng là Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc và Đặc sứ về vấn đề Triều Tiên dưới thời ông Clinton thì cho rằng: “Tôi cho là cả hai bên đều giành được thắng lợi từ chuyến đi này, phía Mỹ thì có hai nhà báo được ân xá. Căng thẳng giữa hai bên sẽ giảm bớt đi, và Mỹ có thể bắt đầu đàm phán với Triều Tiên. Còn phía Triều tiên thì thu được thắng lợi đó là nhà lãnh đạo nước này Kim Jong-Il đã có được sự  hiện diện của cựu Tổng thống Clinton, đây là sự việc mà Triều Tiên sẽ thu thêm được sự chú ý của cộng đồng quốc tế”.

Tuy nhiên cũng có ý kiến đánh giá ngược lại, cho rằng Mỹ đã khuất phục trước CHDCND Triều Tiên, chuyến thăm của cựu Tổng thống Mỹ đã mặc nhiên nâng cao uy tín của lãnh đạo Kim Jong-Il cả trong và ngoài nước. Cho dù không còn tại chức, ông Bill Clinton vẫn là một tên tuổi lớn trên trường quốc tế, và hiện là phu quân của đương kim Ngoại trưởng Mỹ. Ông Clinton được xem là nhân vật cao cấp nhất của Mỹ đến Tiều Tiên kể từ ngày Ngoại trưởng Mỹ Albright thăm Triều Tiên vào năm 2000 đến nay. John Bolton, nguyên Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc, một người thuộc phái diều hâu trong chính quyền G.Bush trước đây, đã cực lực phản đối chuyến đi này, ông Bolton nói: “Bất cứ một tổng thống nào của Mỹ cũng cần phải suy nghĩ xa hơn không chỉ về mục đích nhân đạo, và phải xem xét đến những rủi do tương tự có thể gây ra đối với những người Mỹ khác. Một tổng thống Mỹ phải đến gặp lãnh đạo Triều tiên Kim Jong-Il thì sẽ có lợi cho phía Triều Tiên nhiều hơn so với Mỹ và có thể sẽ khuyến kích các nước khác có những hành động tương tự”.

Đa phần giới quan sát chính trị ở Washington cho rằng chuyến viếng thăm của cựu Tổng thống Clinton có thể mở đường cho các cuộc thương thuyết song phương giữa Mỹ với Triều Tiên. Ông Jack Pritchard, Chủ tịch Viện Nghiên cứu kinh tế Hàn Quốc đánh giá cao việc làm của chính quyền Tổng thống Obama, ông Jack Pritchard nhận xét: “Tôi nghĩ tại thời điểm này thì chính quyền Tổng thống Obama đã làm được một việc rất tốt, thành lập được mối liên hệ với Triều Tiên. Và bây giờ đã đến lúc chúng ta phải ngồi lại xem xét vấn đề, nắm được tình huống và bắt đầu đàm phán với Triều Tiên, thời điểm  thuận lợi để Mỹ tận dụng những tín hiệu tốt từ sau chuyến thăm của cựu Tổng thống Clinton”.

Giới phân tích chính trị cũng cho rằng sẽ không ngạc nhiên nếu người kế tiếp sang Triều Tiên để mở đầu cho cuộc đàm phán chính là bà Clinton. Mặc dù đang có chuyến công du châu Phi, Ngoại trưởng Mỹ Hillary cũng đã bày tỏ sự vui mừng về việc Triều Tiên ân xá cho hai nhà báo của Mỹ và nhấn mạnh Mỹ tiếp tục kêu gọi Triều Tiên quay trở lại bàn đàm phán. Bà Hillary nói: “Chúng tôi đã hoàn thành xuất sắc sứ mệnh nhân đạo và bây giờ nỗ lực của chúng tôi là thuyết phục Triều Tiên quay trở lại bàn đàm phán. Chúng tôi đang chờ đợi sự tham gia của phía Triều Tiên./.