Giá nông phẩm tăng, nguồn gốc gây bất ổn xã hội
Thời tiết bất thường và nạn đầu cơ là hai nguyên nhân dẫn đến sự gia tăng kỷ lục của giá nông phẩm trong thời gian qua.
Theo Tổ chức Nông lương Thế giới (FAO), từ tháng 8/2010, hầu hết các loại nông phẩm quan trọng đều đã tăng giá. Chẳng hạn như bột mỳ, đậu tương đã tăng 50%, giá đường cũng tăng ở mức cao nhất kể từ 30 năm trở lại đây.
Các chuyên gia cho rằng, có 2 nguyên nhân quan trọng giải thích tình trạng giá lương thực tăng cao.
Đầu tiên là do thời tiết. Sau khi trải qua một mùa nóng bất thường và tình trạng hạn hán nghiêm trọng, Nga - vốn là quốc gia xuất khẩu bột mỳ lớn thứ 3 thế giới - đã ra quyết định tạm thời ngưng xuất khẩu bột mỳ và các sản phẩm làm từ bột mỳ từ tháng 8- 12/2010. Tiếp sau đó, Australia- quốc gia xuất khẩu bột mỳ lớn thứ 4 thế giới lại chịu cảnh lũ lụt nghiêm trọng, tác động tiêu cực đến sản lượng lúa mỳ. Nguồn cung giảm, khiến giá nông phẩm tăng cao.
Một nguyên nhân khác là tình trạng đầu cơ. Ngày càng có nhiều nhà đầu tư đổ tiền vào lĩnh vực hàng nông phẩm. Họ ký những hợp đồng thu mua nông sản và trao đổi những hợp đồng này trên thị trường, qua đó làm gia tăng nguy cơ đẩy giá nông sản lên cao.
 |
|
Tình trạng khan hiếm nông phẩm khiến mặt hàng này trên thế giới bị đẩy lên giá kỷ lục (Ảnh: Reuters) |
Trong những ngày qua, tại hai quốc gia Bắc Phi là Tunizia và Algeria liên tục xảy ra các cuộc bạo loạn của người dân, đặc biệt là thanh niên, phản đối tình trạng giá lương thực tăng cao và đời sống đắt đỏ.
Tại Algeria- một quốc gia phải nhập khẩu nhiều lương thực, các loại nông phẩm thiết yếu như: đường, dầu ăn, bột và ngũ cốc đã tăng từ 20- 30%.
Sự tăng giá nông phẩm cộng với khả năng quản lý yếu kém của chính quyền cũng như nạn tham nhũng, đã khiến người dân bi quan vào viễn cảnh tương lai và xuống đường phản đối.
Các chuyên gia cho rằng tình hình của năm 2010 và đầu năm 2011 vẫn chưa nghiêm trọng như năm 2008 - năm mà giá ngũ cốc đạt mức kỷ lục và đã xảy ra nhiều cuộc bạo loạn ở các nước châu Phi, Haiti và Philippines. Tuy nhiên, thời tiết diễn biến phức tạp ở nhiều nơi trên thế giới là nguy cơ khiến giá nông phẩm có thể tăng cao nữa.
Các chuyên gia hy vọng rằng các nước, đặc biệt là các nước nghèo, có thể rút ra được bài học từ cuộc khủng hoảng năm 2008 để dữ trữ đủ nông phẩm đề phòng bất trắc. Nhưng đây cũng chỉ là biện pháp nhất thời, để chống khủng hoảng lương thực, cần có những chiến lược dài hạn hơn trong tương lai./.