Hoà bình Trung Đông vẫn mong manh

Cuộc họp được chờ đợi của Ủy ban Sáng kiến hòa bình Liên đoàn Arập tại Libya đã kết thúc ngày 9/10, với việc thông qua quyết định của Palestine tạm dừng đàm phán hòa bình trực tiếp với Israel trong bối cảnh nước này không chấp nhận gia hạn lệnh đình chỉ xây dựng các khu định cư Do Thái tại Bờ Tây.

Tuy nhiên, Ủy ban này cũng nêu rõ, sẽ dành cho Mỹ một tháng để cứu vãn các cuộc đàm phán hòa bình Trung Đông.

Trong thông cáo chính chức đưa ra tối 9/10, Ủy ban Sáng kiến hoà bình của Liên đoàn Arập cáo buộc Israel phải chịu trách nhiệm làm các cuộc đàm phán ngưng trệ, "dẫn tới những hậu quả nghiêm trọng".

Thông cáo khẳng định sẽ không có đàm phán hòa bình chừng nào Israel chưa ngừng hoàn toàn các hoạt động xây dựng khu định cư tại những vùng đất chiếm đóng của Palestine.

Phát biểu sau cuộc họp của Uỷ ban Sáng kiến Hoà bình, Tổng Thư ký Liên đoàn Arập Amr Moussa khẳng định: “Chúng tôi đã xem xét tất cả các điều kiện và thấy rằng không hề có gì tích cực, những điều kiện này không giúp gì cho các cuộc đàm phán, dù chúng được tiếp tục hay phải tạm dừng. Người Palestine và cộng đồng Arập không thể chấp nhận đàm phán trong khi vẫn diễn ra việc xây dựng trên phần đất chiếm đóng trái phép. Sẽ rất nguy hiểm nếu chúng tôi chấp nhận sự vi phạm đó”.

Tuy nhiên, Liên đoàn Arập cũng kêu gọi Mỹ nỗ lực hơn nữa trong vòng 1 tháng tới nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các cuộc đàm phán.

Theo kế hoạch, 13 Ngoại trưởng Liên đoàn Arập sẽ nhóm họp trở lại vào tháng 11 tới để đánh giá các đề xuất của Tổng thống Palestine Mahmoud Abbas nhằm tìm một giải pháp cho vấn đề khu định cư. Một trong số các đề xuất của ông Abbas là đề nghị Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc và Mỹ công nhận một Nhà nước Palestine theo các đường biên giới hồi trước chiến tranh năm 1967. Một đề xuất khác là thông qua Đại Hội đồng Liên Hợp Quốc yêu cầu đặt các phần lãnh thổ bị chiếm đóng dưới sự quản lý của quốc tế.

Israel đã hoan nghênh quyết định của Liên đoàn Arập về việc cho Mỹ thêm 1 tháng để thúc đẩy việc nối lại các cuộc đàm phán hoà bình trực tiếp giữa Israel và Palestine, thay vì ngừng hoàn toàn các cuộc đàm phán này. Chính phủ Israel cũng cam kết sẽ làm việc “một cách nghiêm túc” với phía Mỹ nhằm đảm bảo các cuộc đàm phán hoà bình trực tiếp với Palestine sẽ được nối lại.

Theo thoả thuận mang tính nhượng bộ mà các bên có thể nhất trí được, Israel sẽ đồng ý kéo dài lệnh cấm xây dựng thêm 2 tháng, để đổi lấy những bảo đảm an ninh từ phía Mỹ. Liên quan đến vấn đề này, phát biểu sau cuộc họp của Uỷ ban Sáng kiến Hoà bình Liên đoàn Arập, Ngoại trưởng Syria Walid al-Moualem, cho biết: “Có thông tin cho thấy ông Netanyahu có thể ngừng việc xây dựng thêm 2 tháng với điều kiện Israel nhận được hợp đồng cung cấp vũ khí hiện đại từ phía Mỹ, và thực tế là trong tuần qua Mỹ đã đồng ý bán cho Israel một số lượng lớn máy bay tiêm kích tàng hình F-35. Động thái này lại đe doạ an ninh và ổn định tại khu vực Trung Đông”.

Trong khi đó, liên tiếp những ngày qua, đã ít nhất 7 người Palestine bị thương trong các cuộc đụng độ giữa binh sĩ Israel với người biểu tình phản đối Israel xây bức tường ngăn cách tại Bờ Tây và các khu định cư Do Thái. Binh lính Israel đã bắn đạn cao su và phóng hơi cay vào người biểu tình tại một số ngôi làng ở Bờ Tây. Xem ra hoà bình Trung Đông vẫn còn rất mong manh./.