Hội đồng cấp cao vì hoà bình -nguồn hy vọng cho Afghanistan?

Hôm 7/10, trong bối cảnh tình hình Afghanistan vẫn rối bời sau tròn 9 năm Mỹ và đồng minh phát động cuộc chiến lật đổ chế độ Taliban, Tổng thống Afghanistan Hamid Karzai chính thức khai mạc Hội đồng cấp cao vì hoà bình, một hội đồng được lập ra nhằm tìm cách thiết lập đối thoại giữa Chính phủ với các phần tử Taliban ôn hoà cũng như các nhóm nổi dậy khác. Liệu Hội đồng này có phải là “nguồn hy vọng cho dân tộc Afghanistan” như khẳng định của Tổng thống Karzai hay không?

Ý tưởng thành lập Hội đồng cấp cao vì hoà bình là một trong những sáng kiến quan trọng nhất của Tổng thống Hamid Karzai, được thông qua tại Hội nghị hoà bình ở thủ đô Kabul hồi tháng 6/2010. Hội đồng cấp cao vì hoà bình vừa được thành lập ở Afghanistan tập hợp 70 nhân vật, trong đó có các thủ lĩnh chiến tranh, phụ nữ và thành viên Chính phủ, đại diện cho toàn bộ xã hội Afghanistan trong các cuộc đàm phán hoà bình với Taliban. Tại buổi khai mạc, Tổng thống Karzai khẳng định sáng kiến này nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ của cộng đồng quốc tế.

Trên thực tế, như tiết lộ của tờ Bưu điện Washington, ngay từ trước khi Hội đồng cấp cao vì hoà bình được chính thức thành lập, Chính quyền Afghanistan đã cử các phái viên tiếp xúc bí mật với Taliban nhằm tìm giải pháp cho cuộc chiến. Và khi thông tin này được công bố, Nhà Trắng đã nhắc lại sự ủng hộ của mình đối với những nỗ lực hoà giải ở Afghanistan. Theo ông Alain Lamballe, chuyên gia nghiên cứu về Nam Á của Pháp, sự ủng hộ của Mỹ đối với tiến trình hoà giải ở Afghanistan là điều dễ hiểu.

Ông Alain Lamballe phân tích: “Vào thời điểm này, người Mỹ hoàn toàn hiểu rằng khó có thể giành thắng lợi quân sự ở Afghanistan. Điều này đã và được chứng minh từng ngày trên thực địa Afghanistan cũng như trong lĩnh vực hậu cần, bởi vì Mỹ ngày càng gặp khó khăn trong việc vận chuyển hàng hoá và lực lượng do các cuộc tấn công của lực lượng nổi dậy trên lãnh thổ Pakistan. Do đó, không có giải pháp nào khác ngoài việc phải thử lựa chọn giải pháp đối thoại với Taliban”.

Tổng thống Hamid Karzai đặt rất nhiều kỳ vọng vào sáng kiến đối thoại với lực lượng Taliban. Ông Hamid Karzai khẳng định rằng “nhân dân Afghanistan ở mỗi tỉnh, mỗi huyện và mỗi làng chờ đợi rất nhiều từ Hội đồng cấp cao vì hoà bình”. Chỉ có điều, vào thời điểm này, không ai dám chắc các cuộc đàm phán với Taliban cho dù xảy ra có thể mang lại kết quả bởi nhiều yếu tố khác nhau ngăn cản một cuộc đối thoại thành công.

Ông Alain Lamballe giải thích: “Tôi rất nghi ngờ khả năng các cuộc đàm phán sẽ mang lại một kết cục thoả mãn, nhưng dù sao thì đối thoại vẫn tốt hơn. Cho đến giờ, người ta vẫn chưa biết những người sẽ đối thoại với Chính phủ Karzai là ai? Đó là những thành phần nằm bên trong lực lượng Taliban, nhưng chắc chắn không phải là toàn bộ lực lượng nổi dậy”.

Mặt khác, trong bối cảnh hiện tại, lực lượng Taliban vẫn chưa sẵn lòng đàm phán bởi Taliban luôn đặt điều kiện tiên quyết là các lực lượng chiếm đóng nước ngoài phải rút hết về nước mới đàm phán.

Tổng thống Mỹ Barack Obama từng tuyên bố sẽ rút dần lực lượng chiến đấu tại Afghanistan kể từ tháng 7/2011. Xét ở một khía cạnh nào đó, việc ủng hộ một giải pháp chính trị ở Afghanistan là cần thiết để Tổng thống Mỹ có thể thực hiện lời hứa của mình.

Nhà nghiên cứu Alain Lamballe nhận định: “Lực lượng nước ngoài cần rút khỏi Afghanistan càng sớm càng tốt. Vào thời điểm này, rất nhiều người có suy nghĩ đó, nhưng câu hỏi đặt ra là rút lui trong điều kiện nào. Vì thế, phải tìm cách đạt được một giải pháp chính trị, cho dù không toàn vẹn, nhưng có thể phần nào giúp Mỹ khỏi mất mặt khi rút khỏi Afghanistan”.

Trong buổi lễ khai mạc Hội đồng cấp cao vì hoà bình, Tổng thống Karzai quả quyết rằng, Hội đồng này là “một nguồn hy vọng cho dân tộc Afghanistan”. Tuy nhiên, người dân Afghanistan đã không ít lần hy vọng rồi lại phải thất vọng. Dù rất bi quan, cộng đồng quốc tế vẫn mong rằng những nỗ lực hoà giải của chính quyền Tổng thống Hamid Karzai sẽ mang lại kết quả để người dân Afghanistan không phải thất vọng một lần nữa./.