Hội nghị cấp cao EU nhằm giải quyết cuộc khủng hoảng Hy Lạp

Ðây là lần đầu tiên khu vực đồng euro phải tìm biện pháp cứu trợ nước thành viên kể từ ra đời năm 1999. Người đứng đầu khu vực đồng euro, Thủ tướng Luxemburg Jean Claude Juncker cho biết, các nước thành viên khu vực đồng euro đã đề xuất các biện pháp phối hợp để giúp Hy Lạp khắc phục tình trạng thâm hụt ngân sách và nợ công quá cao, trong trường hợp chính sách "thắt lưng buộc bụng" của Hy Lạp không mang lại kết quả tích cực.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Jose Manuel Barroso kêu gọi các nền kinh tế khu vực đồng euro cùng các nước khác, nhanh chóng dành cho Hy Lạp khoản cứu trợ cả gói để giúp Hy Lạp thoát khỏi cuộc khủng hoảng. Ông Barroso nói: “Ủy ban châu Âu cho rằng, giờ đã đến lúc thành lập một cơ chế hành động phối hợp, cho phép hỗ trợ Hy Lạp trong trường hợp cần thiết. Ngoài các vấn đề về kỹ thuật, mọi giải pháp đưa ra phải nhằm tăng cường và củng cố tính thống nhất và sự gắn kết của khu vực đồng tiền chung châu Âu”.

Tuy nhiên, đến nay, các nước vẫn còn bất đồng về gói cứu trợ dành cho Hy Lạp và sự can dự của Quỹ tiền tệ quốc tế vào vấn đề này, trong khi giá trị đồng euro đã xuống mức thấp nhất trong vòng 10 tháng qua so với đồng USD.

Tại Hội nghị cấp cao quy mô nhỏ các nước sử dụng đồng euro diễn ra chiều 24/3 đã không đạt kết quả khi các nước tiếp tục chia rẽ về các biện pháp cứu trợ Hy Lạp, dù tuyên bố sẵn sàng hỗ trợ nước này, nhằm tránh gây ra một hiệu ứng “domino” trong khu vực.

Theo các nhà ngoại giao, các nước đã không thể thống nhất được vai trò cụ thể của IMF trong việc can dự vào kế hoạch cứu trợ cho một nước thành viên EU, điều vốn chưa từng có tiền lệ. Tổ chức Hợp tác kinh tế và phát triển lại ủng hộ phương án phối hợp giữa IMF và EU, coi đây là biện pháp hữu hiệu để tháo gỡ cuộc khủng hoảng của Hy Lạp. Và ngày 24/3, trong một động thái được xem là nhượng bộ, Đức đã chấp nhận thông qua một cơ chế hỗ trợ tài chính cho các nước thành viên khu vực đồng tiền chung gặp khó khăn, mà Hy Lạp có thể cầu viện đến, điều mà Đức trước đó luôn bác bỏ.

Song mặt khác, Đức vẫn thể hiện lập trường cứng rắn khi tuyên bố, “sự hỗ trợ của khu vực đồng tiền chung chỉ là bổ sung các khoản vay của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF)”, có nghĩa là Berlin đồng ý một khoản trợ giúp hỗn hợp, trong đó, IMF đóng vai trò chủ yếu. Thủ tướng Đức Angela Merkel nói: “Lúc này chúng ta cần đoàn kết để giải quyết tận gốc cuộc khủng hoảng hiện nay. Nếu không chúng ta sẽ không đạt được điều gì cả”.

Trong khi đó, Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu Jean-Claude Trichet lại cho rằng, sự can thiệp của IMF có thể "phá hoại nghiêm trọng lòng tin của các nước khu vực đồng euro vào khả năng tài chính của khối kinh tế vốn được coi là thịnh vượng này". Ông Trichet cũng tuyên bố sẽ xem xét đề xuất thành lập một quỹ của Liên minh châu Âu tương tự IMF để giúp các nền kinh tế gặp khó khăn ở khu vực đồng euro. Ủy viên phụ trách kinh tế và tiền tệ của EU, ông Olli Rehn cũng tuyên bố quan điểm của Ủy ban châu Âu lúc này vẫn muốn tận dụng lợi thế của khu vực đồng euro để giải quyết vấn đề Hy Lạp và bất kỳ gói cứu trợ nào dành cho nước này vẫn nên để châu Âu đứng đầu.

Hiện nay, mức nợ công của Hy Lạp đã lên tới 300 tỷ euro (tương đương 113% GDP) và thâm hụt ngân sách năm 2010 dự báo là 13% GDP, cao gấp hơn bốn lần so với quy định của EU. Nhằm đối phó cuộc khủng hoảng, Chính phủ Hy Lạp đã phải công bố kế hoạch kinh tế khắc khổ. Thủ tướng Hy Lạp George Papandreou đã phải thực hiện chuyến đi tới một loạt nước châu Âu và Mỹ để tìm kiếm sự giúp đỡ. Tuy nhiên, kết quả không được như mong đợi khi Lãnh đạo các nước để ngỏ khả năng giúp đỡ Hy Lạp, nhưng chủ yếu trên phương diện chính trị chứ không phải các gói hỗ trợ tài chính cụ thể.

Trong khi đó, Chính phủ Bồ Đào Nha đang phải kêu gọi quốc hội nước này thông qua chương trình "thắt lưng buộc bụng" với hy vọng có thể giúp Bồ Đào Nha tránh trở thành "nước Hy Lạp thứ hai" khi nợ công và thâm hụt ngân sách của nước này cũng đang ở mức báo động đỏ./.