Iran khánh thành nhà máy điện hạt nhân đầu tiên

Ngày 21/8, Iran chính thức tiếp nhiên liệu hạt nhân cho Bushehr, nhà máy điện hạt nhân đầu tiên của nước này được xây dựng với sự giúp đỡ từ phía Nga. Ngay sau đó, Nga và Iran đã ký hiệp định thành lập Xí nghiệp liên doanh để quản lý nhà máy điện này.

Phát biểu tại cuộc họp báo sau khi nạp những thanh nhiên liệu hạt nhân đầu tiên vào Bushehr, Giám đốc cơ quan Năng lượng nguyên tử Iran Ali Akbar Salehi khẳng định, sự kiện này đánh dấu mốc quan trọng giúp Iran có thể phát triển công nghệ hạt nhân phục vụ mục đích năng lượng, giảm sự phụ thuộc vào các nguồn năng lượng hoá thạch như dầu mỏ, than đá. Ông Ali Akbar Salehi cũng đánh giá cao sự hợp tác và giúp đỡ của Nga trong việc cung cấp nguồn nhiên liệu hạt nhân cho nhà máy này.

Ông Ali Akbar Salehi nói: “Chúng tôi đã có sự hợp tác rất tốt. Nga đã giúp đỡ chúng tôi có được nguồn cung nhiên liệu hạt nhân cho nhà máy điện quan trọng này. Đây là bằng chứng cho thấy tình bằng hữu và láng giềng tốt đẹp giữa Nga và Iran sẽ tiếp tục phát triển trong thời gian tới”.

Cả Nga và Iran khẳng định nhà máy điện hạt nhân Bushehr là một dự án dân sự (Ảnh: Getty Images)

Các quan chức Iran cho biết, sẽ phải mất từ 2 đến 3 tháng để nhà máy Bushehr có thể tự sản xuất điện hạt nhân sau khi uranium được chuyển vào lò phản ứng. Việc xây dựng nhà máy điện hạt nhân Bushehr đã bị trì hoãn nhiều lần do vấp phải sự phản đối với Mỹ và các nước phương Tây. Những nước này lo ngại, Iran xây dựng các nhà máy hạt nhân không chỉ phục vụ nhu cầu năng lượng mà còn ẩn chứa những toan tính quân sự. Thậm chí, Mỹ đã công khai chỉ trích Nga trong việc giúp Iran xây dựng và tiếp nguồn nhiên liệu hạt nhân cho nhà máy Bushehr. Tuy nhiên, Nga đã bác bỏ những chỉ trích này và cho rằng, việc giúp đỡ Iran xây dựng nhà máy điện hạt nhân Bushehr không phải để giúp Iran làm giàu uranium cho mục đích quân sự. Ông Sergei Kiriyenko, Giám đốc cơ quan hạt nhân Rosatom của Nga khẳng định: “Chúng tôi đang làm việc trong khuôn khổ của pháp luật quốc tế, vì mục đích hòa bình. Việc giúp đỡ Iran xây dựng và hỗ trợ Bushehr dựa trên cơ sở hợp tác song phương mà Nga đã cam kết với Iran, chứ không nhằm đi ngược với quan điểm của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc về chương trình hạt nhân của Iran”.

Ông Kiriyenko cũng tuyên bố toàn bộ quá trình xây dựng nhà máy Bushehr đã được đặt dưới sự kiểm soát nghiêm ngặt của ba bên gồm Iran, Nga và Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA). Mức độ an ninh cao này được duy trì và bảo đảm trong quá trình đưa nhà máy vào hoạt động. Ông Kiriyenko khẳng định, Nga sẽ cung cấp đủ nhiên liệu cho nhà máy Bushehr và sau 2-3 năm vận hành chung, Nga sẽ chuyển giao nhà máy này để Iran quản lý, khai thác.

Tháng 6 vừa qua, Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc đã áp đặt một lệnh trừng phạt mới và kêu gọi Iran ngừng các hoạt động làm giàu uranium. Mỹ và EU cũng đã áp đặt những lệnh trừng phạt đơn phương đối với Iran khiến nước này gặp nhiều khó khăn trong quá trình phát triển./.