LHQ kêu gọi viện trợ nhân đạo cho Kyrgyzstan

Trước tình hình an ninh tại Kyrgyzstan diễn biến căng thẳng và đáng lo ngại, với các vụ xung đột sắc tộc gia tăng và dòng người chạy nạn ngày một đông, ngày 18/6, Tổng Thư ký Liên hợp quốc Ban Ki-moon phát động lời kêu gọi viện trợ nhân đạo nhằm giúp hơn 1 triệu người Kyrgyzstan bị ảnh hưởng của các vụ xung đột.

Phát biểu với báo chí, Tổng Thư ký LHQ Ban Ki-moon cho biết, đại diện nhân đạo của LHQ đang họp với các nhà tài trợ nhằm thảo luận về lời kêu gọi cứu trợ trị giá 71 triệu USD cho Kyrgyzstan.

Trong khi đó, một cuộc họp khác thảo luận về đề nghị cứu trợ cho những người Kyrgyzstan lánh nạn tại Uzebekistan, cũng sẽ diễn ra trong tuần sau. Ông Ban Ki Moon nhấn mạnh: “Có những thiếu hụt về lương thực, nước uống và điện tại các khu vực bị ảnh hưởng, do tình trạng cướp bóc, thiếu nguồn cung, và những hạn chế đi lại. Các bệnh viện và các cơ sở y tế khác đang được vận hành với nguồn cung thuốc men thấp.”

Phụ nữ và trẻ em người Uzbekistan trong một lều gần biên giới giữa Kyrgyzstan và Uzbekistan vào ngày 18/6. Ảnh: AP.

Trong lúc này, các cơ quan của LHQ đang đẩy mạnh công tác cứu trợ cho các nạn nhân của cuộc xung đột. Giám đốc phụ trách khu vực Đông Âu và Trung Á (thuộc Ủy ban Chữ thập đỏ Quốc tế), cho biết, cuộc khủng hoảng nhân đạo tại Kyrgyzstan dường như chưa thể kết thúc. Hiện chưa có dấu hiệu nào cho thấy những người đi lánh nạn sẽ quay trở lại. Ủy ban Chữ thập đỏ Quốc tế sẵn sàng đáp lại tất cả những đề nghị viện trợ nhân đạo ở mức có thể.

Tổng thống Uzebekistan, ông Islam Karimov thì cho rằng, những gì đang xảy ra không phải là một cuộc xung đột sắc tộc, vì từ lâu nay cộng đồng người Uzebekistan và Kyrgyzstan không có lý do gì để gây chiến với nhau. Ông khẳng định, những cuộc xung đột đẫm máu này là do có bàn tay thứ ba gây ra. Những kẻ nổi loạn này muốn kéo Uzebekistan vào cuộc, nhưng Uzebekistan sẽ không bao giờ tham gia vào các cuộc xung đột trên lãnh thổ nước ngoài. Ông Karimov nhấn mạnh, Karimov có đủ sức mạnh và kinh nghiệm để tự giải quyết vấn đề này với Kyrgyzstan.

Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton tuyên bố Mỹ sẽ hợp tác với cộng đồng quốc tế ủng hộ những nỗ lực của Chính phủ lâm thời Kyrgyzstan để sớm lập lại trật tự tại nước này. Bà Hillary cho biết, Mỹ đang cố gắng hợp tác với nhiều đối tác trong cộng đồng quốc tế, đặc biệt là Liên hợp quốc và các tổ chức nhân đạo, nhằm giúp đỡ chính quyền nước Trung Á này sớm ổn định.

Đặc phái viên của Chính phủ Mỹ về Trung Á, ông Robert Blake đã đến thăm khu vực xảy ra xung đột ở Kyrgyzstan và có cuộc gặp với nhà lãnh đạo lâm thời Kyrgyzstan, bà Roza Otunbayeva. Ngày 18/6, khi đến thăm các trại tỵ nạn trên lãnh thổ Uzebekistan, ông Blake mô tả tình hình tại đó là một cuộc khủng hoảng nhân đạo. Ông kêu gọi mở cuộc điều tra quốc tế về những vụ giết hại này: “Mỹ rất lo ngại trước những thông tin bạo lực vẫn tiếp diễn tại miền Nam Kyrgyzstan. Chúng tôi hối thúc Chính phủ lâm thời Kyrgyzstan thực hiện ngay lập tức những bước đi để chấm dứt bạo lực ở miền Nam nước này. Tôi muốn đề nghị Chính phủ Uzebekistan hành động nhanh chóng để tiếp nhận hơn 110.000  người tỵ nạn bị ảnh hưởng bởi cuộc khủng hoảng nhân đạo.”

Cùng ngày, Hội đồng Nhân quyền LHQ kêu gọi Chính phủ lâm thời Kyrgyzstan tiến hành một cuộc điều tra toàn diện và minh bạch về tình trạng bạo lực hiện nay ở khu vực miền Nam bất ổn.

Trong khi đó, phát biểu trên đài phát thanh quốc gia, bà Roza Otunbayeva cho biết, binh sĩ của Nga sẽ được triển khai để bảo vệ một số vị trí chiến lược tại quốc gia Trung Á này. Theo bà Roza Otunbayeva, quyết định này được đưa ra nhằm đảm bảo an ninh cho những địa điểm chiến lược của Nga tại Kyrgyzstan. Bộ Quốc phòng Nga xác nhận phía Kyrgyzstan đã đưa ra đề nghị đó, song cho biết tới nay Nga chưa có quyết định về vấn đề này./.