Mối liên hệ giữa uống đồ uống có đường và nguy cơ ung thư dạ dày

Một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Gastro Hep Advances của Mỹ đang thu hút sự chú ý khi chỉ ra mối liên hệ giữa việc sử dụng đồ uống đồ uống có đường và nguy cơ ung thư dạ dày.

Nghiên cứu do các nhà khoa học thuộc Viện Ung thư Mass General Brigham thực hiện, dựa trên dữ liệu sức khỏe và chế độ ăn uống của hơn 110.000 người tại Mỹ trong nhiều năm, cho thấy những người thường xuyên sử dụng đồ uống có đường có nguy cơ mắc ung thư dạ dày cao hơn đáng kể. Trong khi đó, đồ uống chứa chất tạo ngọt nhân tạo không cho thấy mối liên hệ tương tự. Các nhà khoa học lưu ý đây là nghiên cứu quan sát, chưa thể khẳng định đồ uống có đường trực tiếp gây ung thư. Kết quả cho thấy những người uống ít nhất một khẩu phần đồ uống có đường mỗi ngày có nguy cơ mắc ung thư dạ dày cao gấp 2,45 lần so với nhóm hiếm khi sử dụng. Mối liên hệ này được ghi nhận ở cả nam và nữ.

Các nhà nghiên cứu phân tích dữ liệu của 112.284 người tham gia hai nghiên cứu sức khỏe quy mô lớn tại Mỹ gồm Nghiên cứu Sức khỏe điều dưỡng (NHS) và Nghiên cứu Theo dõi Chuyên gia Y tế (HPFS). Hai nghiên cứu cung cấp dữ liệu chi tiết về chế độ ăn, lối sống và tình trạng sức khỏe của người tham gia trong nhiều thập kỷ. Trong thời gian theo dõi, các nhà nghiên cứu xác định 278 trường hợp ung thư dạ dày.

Đồ uống có đường trong nghiên cứu bao gồm nước ngọt có ga, nước trái cây pha đường, nước chanh và đồ uống thể thao. Trong khi đó, nhóm đồ uống có chất tạo ngọt nhân tạo được định nghĩa chủ yếu là các loại đồ uống có ga ít calo. Điểm đáng chú ý là kết quả vẫn được duy trì sau khi các nhà nghiên cứu điều chỉnh nhiều yếu tố có thể ảnh hưởng đến nguy cơ ung thư dạ dày.

Uống càng nhiều, nguy cơ càng đáng lưu ý

Nhóm tiêu thụ ít nhất một khẩu phần đồ uống có đường mỗi ngày có nguy cơ mắc ung thư dạ dày cao hơn 2,45 lần so với những người uống chưa đến một khẩu phần mỗi tháng.

Ở riêng Nghiên cứu Sức khỏe Y tá, phụ nữ sử dụng hơn một khẩu phần đồ uống có đường mỗi ngày có nguy cơ mắc ung thư dạ dày cao gấp 3,04 lần so với nhóm hiếm khi sử dụng. Ở Nghiên cứu Theo dõi Chuyên gia Y tế, mức tăng nguy cơ tương ứng là khoảng 1,99 lần.

Các nhà khoa học cũng nhận thấy lượng fructose - một loại đường phổ biến trong đồ uống có đường - càng cao thì tỷ lệ mắc ung thư dạ dày càng có xu hướng tăng, đặc biệt ở phụ nữ. Ngược lại, sau khi điều chỉnh các yếu tố liên quan, nghiên cứu không phát hiện mối liên hệ đáng kể giữa việc tiêu thụ đồ uống có chất tạo ngọt nhân tạo và nguy cơ mắc ung thư dạ dày.

“Có phải đường trực tiếp gây ung thư?”

Đây là câu hỏi quan trọng nhất khi diễn giải kết quả nghiên cứu. Các nhà nghiên cứu cho rằng có một số cơ chế có thể giải thích mối liên hệ giữa đồ uống có đường và ung thư dạ dày. Việc tiêu thụ nhiều đường có thể liên quan đến tăng cân, kháng insulin, rối loạn chuyển hóa, viêm mạn tính và những thay đổi trong hệ vi sinh vật đường ruột. Lượng fructose cao cũng có thể tác động đến quá trình chuyển hóa của cơ thể. Tuy nhiên, nghiên cứu hiện tại không chứng minh đồ uống có đường trực tiếp gây ung thư dạ dày.

Đây là nghiên cứu quan sát, vì vậy không thể loại trừ hoàn toàn khả năng những yếu tố khác trong lối sống hoặc chế độ ăn của người uống nhiều đồ uống có đường góp phần vào nguy cơ mắc bệnh. Chính các tác giả cũng cho rằng cần thêm nghiên cứu để xác nhận kết quả và tìm hiểu cơ chế sinh học phía sau mối liên hệ này.

Vi khuẩn HP là yếu tố nguy cơ quan trọng

Một vấn đề khác được các nhà nghiên cứu quan tâm là vi khuẩn Helicobacter pylori (H. pylori - thường gọi là vi khuẩn HP), một trong những yếu tố nguy cơ quan trọng của ung thư dạ dày.

Trong một nhóm nhỏ gồm 940 người tham gia được đánh giá tình trạng H. pylori, hơn 1/3 có bằng chứng nhiễm vi khuẩn. Tuy nhiên, nghiên cứu không tìm thấy mối liên hệ giữa việc tiêu thụ đồ uống có đường và tình trạng nhiễm H. pylori.

Điều này cho thấy mối liên hệ giữa đồ uống có đường và ung thư dạ dày, nếu được các nghiên cứu tiếp theo xác nhận, có thể không đơn giản chỉ là do đồ uống có đường làm tăng khả năng nhiễm H. pylori.

Cần thận trọng khi diễn giải kết quả

Ung thư dạ dày là căn bệnh có nhiều yếu tố nguy cơ. Ngoài H. pylori, tuổi cao, giới tính nam, hút thuốc, uống rượu và một số thói quen ăn uống đều có thể góp phần làm tăng nguy cơ.

Nghiên cứu mới có ưu điểm là quy mô lớn, thời gian theo dõi dài và dữ liệu về chế độ ăn, lối sống được thu thập tương đối chi tiết. Tuy nhiên, nghiên cứu cũng có những hạn chế, trong đó có thông tin hạn chế về tình trạng H. pylori và tiền sử gia đình mắc ung thư dạ dày. Người tham gia chủ yếu là người da trắng, do đó chưa thể biết kết quả có tương tự ở các nhóm dân cư khác hay không.

Đáng chú ý, nghiên cứu này không đưa ra kết luận rằng những người uống một lon nước ngọt sẽ chắc chắn mắc ung thư dạ dày. Thay vào đó, kết quả cho thấy một thói quen tiêu thụ đồ uống có đường thường xuyên có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh cao hơn.

Nếu những phát hiện này được xác nhận qua các nghiên cứu tiếp theo, việc hạn chế đồ uống có đường có thể trở thành một yếu tố điều chỉnh lối sống trong chiến lược phòng ngừa ung thư dạ dày.

Trong khi chờ thêm bằng chứng, kết quả nghiên cứu cũng bổ sung một cảnh báo đáng chú ý về một thói quen phổ biến: tiêu thụ một loại đồ uống có đường mỗi ngày không chỉ là câu chuyện về lượng đường và cân nặng, mà còn có thể liên quan đến những nguy cơ sức khỏe lâu dài khác.

Ứng dụng y học chính xác trong chẩn đoán, điều trị ung thư ở Nghệ An

VOV.VN - Ngày 15/8, Bệnh viện Ung bướu Nghệ An phối hợp với Hội Ung thư Việt Nam và Sở Y tế Nghệ An tổ chức Hội nghị Khoa học với chủ đề “Ứng dụng y học chính xác trong chẩn đoán, điều trị ung thư: Từ nghiên cứu đến thực hành”.