Mục tiêu cao cả hay cái cớ để trục lợi

• Lực lượng liên quân tấn công Libya 

Sau khi Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc (HĐBA LHQ) ra Nghị quyết số 1973 thiết lập vùng cấm bay và sử dụng tất cả các biện pháp cần thiết nhưng không triển khai bộ binh để bảo vệ dân thường tại Libya, chiều tối 17/3 (theo giờ địa phương), liên quân 19 nước do Anh và Pháp đứng đầu đã bắt đầu khai hoả tấn công các mục tiêu quân sự và hệ thống phòng không của Libya. Mục tiêu của việc thiết lập vùng cấm bay tại Libya là nhằm ngăn chặn khả năng Chính phủ Libya sử dụng không quân để tấn công lực lượng nổi dậy hiện đang kiểm soát một số tỉnh miền Đông cũng như một số nơi khác của Lybia. Ngay từ những giờ đầu, các tàu chiến của Anh và Mỹ đã phóng khoảng 110 quả tên lửa hành trình Tomahawk vào hơn 20 mục tiêu phòng không của Libya trong khi các máy bay chiến đấu của Pháp tấn công vào lực lượng tăng thiết giáp của quân đội Libya tại khu vực miền Đông.

Các cuộc không kích tiếp tục diễn ra trong sáng 20/3 với sự tham chiến của 19 máy bay Mỹ, trong đó có 3 máy bay ném bom tàng hình B-2. Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, Đô đốc Michael Mullen cho biết giai đoạn đầu của chiến dịch quốc tế nhằm áp đặt vùng cấm bay ở Libya đã đạt được hiệu quả khi đã làm tê liệt được hệ thống phòng không của nước này.

Tuy nhiên, mục tiêu của việc thiết lập vùng cấm bay nhằm bảo vệ dân thường Libya xem ra đã không thành công khi Chính quyền Libya ngày 20/3 tuyên bố các cuộc không kích và tấn công bằng tên lửa của phương Tây nhằm vào nước này đã làm ít nhất 64 người thiệt mạng và 150 người bị thương, nhiều cơ sở y tế và hệ thống cầu cống bị phá hủy. Đó là lý do tại sao Liên đoàn Arab, Nga, Trung Quốc và Ấn Độ đã lên tiếng chỉ trích chiến dịch tấn công quân sự Libya của liên quân.

Phát biểu trước báo giới tại thủ đô Cairo của Ai Cập ngày 20/3, Tổng Thư ký Liên đoàn Arab Amr Mussa tuyên bố những gì đang xảy ra tại Libya hoàn toàn khác so với mục tiêu áp đặt vùng cấm bay tại Libya và không đúng với mong muốn của Liên đoàn Arab là bảo vệ dân thường chứ không phải ném bom vào các dân thường khác. Tổng Thư ký Mussa cho biết, ông đang xúc tiến để triệu tập một cuộc họp khẩn cấp của 22 nước thành viên Liên đoàn Arab để bàn thảo về tình hình Libya. Trong khi đó, Nga cũng kêu gọi liên quân chấm dứt việc sử dụng vũ lực bừa bãi có thể sát hại nhiều dân thường Lybia khi cho rằng các cuộc không kích đã vượt quá quyền hạn cho phép trong Nghị quyết 1973 của HĐBA LHQ. Còn Ấn Độ cho rằng các biện pháp được thực hiện cần phải giảm nhẹ chứ không làm xấu thêm tình hình vốn đã khó khăn đối với nhân dân và đất nước Lybia. Về phần mình, Trung Quốc khẳng định nước này phản đối việc sử dụng vũ lực trong các mối quan hệ quốc tế.

Tình hình Libya có thể sẽ trở nên phức tạp hơn sau khi liên quân do Anh, Pháp đứng đầu tấn công quân sự nước này. Phản ứng sau cuộc tấn công của Pháp, Anh và Mỹ, nhà lãnh đạo Libya Moammar Gadhafi tuyên bố Địa Trung Hải đã biến thành "chiến trường", đồng thời tuyên bố sẽ trang bị vũ khí cho người dân để đối phó với các cuộc tấn công của phương Tây, bảo vệ đất nước. Ông đe dọa sẽ tấn công các mục tiêu quân sự và dân sự ở Địa Trung Hải để trả đũa cho các cuộc tấn công từ trên không và ngoài biển nhằm vào Libya.

Ngoài ra, việc áp đặt vùng cấm bay vô hình dung đã tạo ra thế cân bằng tương đối về mặt quân sự giữa lực lượng quân đội Libya với lực lượng nổi dậy. Điều này rõ ràng là đẩy Libya ngày càng lún sâu hơn vào một cuộc nội chiến trong khi lại phải chịu sự can thiệp quân sự từ bên ngoài.

Cuộc tấn công quân sự của liên quân Anh, Pháp, Mỹ ngày hôm nay khiến dư luận không thể không nhớ lại cuộc tấn công quân sự toàn diện do Mỹ phát động nhằm vào Iraq đúng 8 năm trước đây. Cuộc tấn công quân sự và chiếm đóng đó đã để lại một Iraq bất ổn, bạo lực, chia rẽ, suy kiệt cho tới ngày hôm nay và chắc chắn tình trạng này sẽ còn kéo dài thêm nhiều năm nữa.

Diễn biến tình hình tại Libya hiện nay khiến dư luận yêu chuộng hoà bình trên toàn thế giới không thể không lo ngại vì những mục tiêu cao cả nhiều khi chỉ là cái cớ để cho những thế lực với bao toan tính can thiệp vào công việc nội bộ của nước khác nhằm trục lợi./.