Mỹ, Afghanistan - Đối tác chiến lược sau 2014

• NATO thảo luận việc rút quân khỏi Afghanistan
• Lực lượng an ninh Afghanistan “vẫn còn yếu” khi đối phó với Taliban 
• Giao tranh ác liệt tiếp diễn tại Afghanistan
• EU lên án các vụ tấn công của Taliban vào Kabul

• Thủ đô Kabul rung chuyển bởi các vụ tấn công của Taliban 

Theo thoả thuận này, Mỹ cam kết sẽ hỗ trợ quân sự và tài chính cho Afghanistan trong ít nhất một thập kỷ kể từ năm 2014, thời điểm các lực lượng nước ngoài rút quân khỏi quốc gia Nam Á này.

Trong bối cảnh quan hệ song phương có nhiều căng thẳng, thỏa thuận này là mấu chốt trong chiến lược rút quân của Mỹ khỏi Afghanistan với những điều khoản quan trọng về các lực lượng Mỹ còn ở lại sau thời hạn rút quân cũng như hỗ trợ về tài chính cho Afghanistan và các lực lượng an ninh của nước này.

Theo thoả thuận quan hệ đối tác chiến lược, Mỹ sẽ hỗ trợ quân sự và tài chính cho Afghanistan (Ảnh: Internet)

Văn kiện này được Đại sứ Mỹ tại Afghanistan Ryan Croker và Cố vấn An ninh quốc gia Afghanistan Rangin Spanta ký tắt tại thủ đô Kabul ngày 22/4. Thỏa thuận sẽ được trình lên Tổng thống hai nước xem xét và Tổng thống Barack Obama có thể ký phê chuẩn trước thềm Hội nghị Thượng đỉnh Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) tại Mỹ vào tháng 5 tới, trước hạn chót mà hai bên đã đặt ra.

Phát biểu trước báo giới tại Kabul, Đại sứ Mỹ Croker khẳng định thỏa thuận sẽ giúp củng cố chủ quyền, sự ổn định và thịnh vượng của Afghanistan cũng như góp phần vào mục tiêu chung của hai nước trong cuộc chiến chống khủng bố nói chung và mạng lưới khủng bố quốc tế Al-Qaeda nói riêng.

Trước đó, Afghanistan cũng đã đạt được hai điều kiện tiên quyết để ký hiệp ước này. Theo đó Afghanistan sẽ kiểm soát hoàn toàn nhà tù Bagram do Mỹ điều hành cũng như nắm quyền chỉ huy các cuộc đột kích ban đêm của lực lượng đặc nhiệm nhằm vào phiến quân Taliban tại quốc gia Hồi giáo này. Các lực lượng nước ngoài và lực lượng Mỹ sẽ đóng vai trò hỗ trợ trong các cuộc tấn công ban đêm, chẳng hạn như chia sẻ thông tin tình báo.

Mặc dù theo nhận định của giới phân tích, các lực lượng an ninh Afghanistan vẫn chưa đủ khả năng để chỉ huy các cuộc không kích đêm, nhưng phía AfghanistanÁpganixtan muốn đảm nhận việc đảm bảo an ninh cho người dân của mình.

Nghị sỹ Quốc hội Afghanistan Shukria Barakrai cho biết: “Chúng tôi không muốn để họ tiến hành các cuộc không kích dù là ngày hay đêm trên không phận Afghanistan, nếu như các cuộc tấn công của họ nhằm vào các cộng đồng của chúng tôi. Chúng tôi chịu trách nhiệm về sự an toàn của người dân Afghanistan và phải mang lại an ninh bằng mọi giá”.

Theo kế hoạch, lực lượng NATO gồm 130.000 quân do Mỹ đứng đầu hiện đang hỗ trợ Chính phủ Afghanistan chiến đấu chống phong trào nổi dậy Taliban trong một thập niên qua sẽ kết thúc sứ mệnh đảm bảo an ninh và rút khỏi nước này trước cuối năm 2014. Tuy nhiên, giới phân tích dự đoán Mỹ sẽ tiếp tục duy trì sự hiện diện mạnh mẽ tại đây trong nhiều năm, trong đó có các lực lượng đặc biệt, chuyên gia huấn luyện quân sự cùng các chương trình hỗ trợ chính phủ.

Phát biểu trong buổi phỏng vấn với kênh truyền hình PressTV của Iran, Nhà phân tích chính trị Habib Hakimi tại Kabul cho biết: “Tôi nghĩ rằng, Mỹ sẽ cần có các căn cứ quân sự tại Afghanistan sau năm 2014 vì Taliban vẫn còn khá mạnh. Và lực lượng này vẫn đang chống đối chính phủ Afghanistan. Các lực lượng NATO tại Afghanistan, về mặt chính trị và quân sự đều không ổn định. Mặt khác, Afghanistan phải đối mặt với nhiều thách thức từ nước ngoài. Quan điểm địa chính trị của Afghanistan đòi hỏi phải đủ mạnh mẽ để đối phó với những nguy hiểm từ bên ngoài. Chính vì điều này, tôi nghĩ, chính phủ Afghanistan, lực lượng an ninh Afghanistan sẽ không đủ mạnh để đối phó với Taliban sau năm 2014. Trong khi đó, Afghanistan cần hỗ trợ tài chính từ các nước phương Tây, mà cụ thể là Mỹ”.

Từ đầu năm nay, quan hệ giữa Mỹ và Afghanistan đã trở nên căng thẳng sau khi một đoạn phim được công bố cho thấy các lính thủy đánh bộ Mỹ có hành vi xúc phạm những người đã chết được cho là các phần tử Taliban. Trước đó, vụ đốt kinh Koran tại một căn cứ của Mỹ cùng việc một binh sĩ Mỹ xả súng bừa bãi vào người dân Afghanistan đã dẫn đến các cuộc biểu tình bạo lực leo thang. Do đó, giới quan sát đánh giá thỏa thuận trên được xem là dấu hiệu cho thấy Mỹ và Afghanistan vẫn còn nhiều gắn bó lợi ích thiết thực bất chấp những thăng trầm./.