Mỹ không dễ dàng thiết lập vùng cấm bay ở Libya
Chính quyền Libya đã sử dụng máy bay để tấn công những người nổi dậy ở phía Đông của nước này.
Trong tuần qua, giao tranh giữa lực lượng chống đối và trung thành với nhà lãnh đạo M.Gaddafi ngày càng diễn ra quyết liệt. Chính quyền Libya đã sử dụng máy bay để tấn công những người nổi dậy ở phía Đông của nước này. Mỹ và một số nước phương Tây đã bàn đến các lệnh trừng phạt Libya, trong đó có cả khả năng áp dụng vùng cấm bay và tấn công quân sự, tuy nhiên thiết lập vùng cấm bay không phải là phương án dễ thực hiện và được cộng đồng quốc tế ủng hộ.
Đây không phải là lần đầu tiên Mỹ thiết lập vùng cấm bay đối với một quốc gia mà trước đó vào những năm 90 của thế kỷ trước Mỹ đã thực hiện ở Serbia. Những người am hiểu về vấn đề này cho rằng đây hoàn toàn không phải vấn đề đơn giản, mà nó luôn kéo theo những thách thức quân sự lẫn ngoại giao. Mặt khác, đồng thời Mỹ cũng không lường hết được những hậu quả sau đó của việc áp đặt này.
Vùng cấm bay sẽ hạn chế sự tự do hành động của ông Gaddafi và chính quyền Libya cũng gây áp lực lớn đối với ông. Cựu sỹ quan Mỹ, Đại úy Tom Parker, người đã từng tham gia đợt thiết lập lệnh cấm bay ở Serbia thừa nhận rằng để gây áp lực và vô hiệu hóa hành động của ông Gdafi thì Mỹ và các nước đồng minh cần một lực lượng máy bay lớn gồm máy bay chiến đấu đến máy bay do thám. Mặc dù Mỹ có hàng không mẫu hạm ở khu vực này nhưng cũng không đủ số quân để hoạt động 24/24 giờ.
Còn Trung tướng Mỹ Dave Detula, người từng tham gia chỉ huy cuộc chiến vùng vịnh năm 1991, rồi sau đó đã trực tiếp bay trên máy bay chiến đấu F15 để áp đặt vùng cấm bay ở Iraq, cho rằng, đây không phải là một hoạt động đơn giản. Ông Detula cho biết, nếu Mỹ muốn thực hiện kế hoạch này cần phải có được sự đồng thuận của các nước khác tại Liên Hợp Quốc, nhưng hiện nay 2 thành viên thường trực Hội đồng Bảo an LHQ là: Nga và Trung Quốc đều cho rằng, ý tưởng áp đặt vùng cấm bay với Libya là không cần thiết.
Ngoài ra, theo Trung tướng Detula, chính quyền Tổng thống Mỹ Obama phải trả lời được các câu hỏi: Tại sao Mỹ phải làm như vậy? Thực hiện kế hoạch đó có nhằm mục đích nhân đạo không? Chính quyền Mỹ có hỗ trợ nhóm nổi dậy để lật đổ chính quyền của ông Caddafi không? và nhiều câu hỏi khác nữa.
Đó cũng chính là những lý do tại sao khiến Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert Gate khi điều trần trước Ủy Ban Phân bổ ngân sách Hạ viện Mỹ thúc giục Mỹ không áp đặt lệnh cấm bay đối với Libya. Dù rằng nếu chính quyền Tổng thống Obama yêu cầu thực hiện vùng cấm bay đối với Libya, quân đội Mỹ có thể thực hiện điều này, nhưng vấn đề đó phải được cân nhắc một cách kỹ lưỡng. Theo Ghate áp đặt vùng cấm bay, nói thẳng ra là sự xâm lược không phận của Libya.
Bộ trưởng Quốc phòng Robert Gate khẳng định: Cần phải nói thẳng rằng thiết lập vùng cấm bay sẽ bắt đầu bằng cuộc tấn công vào Libya để phá hủy khả năng phòng không của nước này. Đó là cách thực hiện vùng cấm bay, sau đó mới có thể cho máy bay bay xung quanh đất nước này mà không sợ phi công và máy bay bị bắn rơi.
Một lý do khác nữa khiến ông Ghate yêu cầu chính quyền Mỹ phải xem xét kỹ lưỡng quyết định này đó là, khi thiết lập vùng cấm bay Mỹ cần có đội ngũ tàu chở dầu lớn để tiếp nhiên liệu cho các máy bay chiến đấu thực hiện liên tục nhiệm vụ ở đây. Trong khi đó, những tàu tiếp liệu này hiện đang rất cần ở Afghanistan.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ lo ngại rằng nếu phải tham gia vào thiết lập vùng cấm bay ở Libya thì nhiệm vụ ở Afghanistan sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Lầu Năm Góc thừa nhận rằng, bất cứ sự can thiệp bằng quân sự nào vào các nước Ả-rập đều là vấn đề nhạy cảm đối với các Libya bằng quân sự là một vấn đề khó và điều này gây ra tranh cãi trong chính nội bộ của Libya và các nước Ả-rập. Liên đoàn Ả-rập đã ra một tuyên bố phản đối bất cứ sự can thiệp nào của nước ngoài.
Ngoại trưởng Mỹ Hilary cũng khẳng định rằng, Mỹ còn phải bàn bạc nhiều trước khi quyết định thiết lập vùng cấm bay đối đối với Libya hay không./.