Mỹ săn tìm tên lửa AHSS giá rẻ, tầm bắn hơn 1.000 km

Quân đội Mỹ đang nghiên cứu một loại tên lửa tấn công mới có chi phí thấp hơn, tốc độ cao và tầm bắn trên 1.000 km. Vũ khí này được kỳ vọng tạo thêm lựa chọn để tấn công các căn cứ không quân, trận địa phòng không, bệ phóng tên lửa và nhiều mục tiêu có giá trị cao của đối phương.

Chương trình mang tên Tấn công tầm xa tốc độ cao giá cả phải chăng (AHSS) có thể phát triển theo hướng tên lửa đạn đạo truyền thống hoặc sử dụng động cơ phản lực hút khí. Tên lửa AHSS dự kiến có thể phóng từ các phương tiện mang phóng không người lái mà Lục quân Mỹ đang phát triển, đồng thời có khả năng tích hợp trên một số bệ phóng hiện có như hệ thống pháo phản lực cơ động cao M142 HIMARS.

Thông tin về AHSS được Bộ Tư lệnh Phát triển Năng lực Chiến đấu thuộc Trung tâm Hàng không và Tên lửa của Quân đội Mỹ (DEVCOM AvMC) giới thiệu tại Hội nghị chuyên đề Vũ trụ và Phòng thủ tên lửa (SMD) ở Huntsville, bang Alabama.

Đại diện DEVCOM cho biết AHSS là một chương trình tên lửa hoàn toàn mới. Tuy nhiên, dự án vẫn ở giai đoạn rất sớm và Quân đội Mỹ mới xác định những yêu cầu cơ bản như chi phí hợp lý và tầm bắn xa.

Hai thiết kế, nhiều lựa chọn triển khai

Hình ảnh được giới thiệu tại hội nghị cho thấy hai thiết kế khác nhau của AHSS. Một phương án mang dáng dấp tên lửa đạn đạo truyền thống, với các cánh ổn định hình chữ thập ở phía đuôi. Phương án còn lại có thiết kế mới hơn, sử dụng động cơ hút khí với cửa hút ở phần mũi.

Cấu hình này thường gắn với các động cơ phản lực tốc độ cao như ramjet và scramjet. Thiết kế thứ hai cũng có cấu hình phần đuôi khác biệt cùng một bộ phận ổn định thân dài, mảnh chạy dọc bên thân tên lửa.

Tên lửa AHSS được phát triển song song với chương trình Bệ phóng đa miền tự động tiêu chuẩn (CAML) nhằm xây dựng dòng phương tiện mang phóng tự động đa miền mới. Tuy nhiên, tên lửa này không chỉ dành cho bệ phóng tự động. Theo DEVCOM, một phương án hiện nay cho phép AHSS được phóng từ hệ thống HIMARS có người điều khiển.

HIMARS sử dụng khung xe tải chiến thuật 6x6 và phóng đạn thông qua các cụm ống phóng tiêu chuẩn. Vì vậy, AHSS có khả năng được tích hợp trên những hệ thống sử dụng cùng loại cụm phóng, trong đó có hệ thống pháo phản lực phóng loạt M270 MLRS bánh xích.

Theo đề xuất ngân sách tài khóa 2027, chương trình AHSS nhằm phát triển các công nghệ tên lửa tấn công tốc độ cao có chi phí hợp lý, hướng tới một loại vũ khí tấn công thông thường cấp chiến trường có khả năng phản ứng nhanh, cơ động, dễ triển khai và có khả năng sống sót cao.

Chương trình tập trung vào động cơ tiên tiến giá thành thấp, đầu đạn, hệ thống dẫn đường, định vị và điều khiển, đồng thời tích hợp tên lửa trên các bệ phóng cơ động của Lục quân Mỹ.

Tăng năng lực tấn công tầm xa

Một điểm đáng chú ý là Quân đội Mỹ xác định tên lửa AHSS có thể đảm nhiệm nhiệm vụ tấn công đối không chủ động (OCA). Khái niệm này bao gồm các hoạt động nhằm phá hủy hoặc vô hiệu hóa máy bay, tên lửa, bệ phóng và hệ thống hỗ trợ của đối phương trước hoặc sau khi chúng khai hỏa, đồng thời tiến hành tấn công càng gần nguồn xuất phát của mối đe dọa càng tốt.

Với tầm bắn trên 1.000 km, tên lửa phóng từ mặt đất như AHSS có thể tấn công các mục tiêu nằm sâu trong khu vực tác chiến mà không cần đưa máy bay có người lái đến gần hệ thống phòng không đối phương.

Đáng chú ý, hình ảnh tên lửa sử dụng động cơ hút khí được DEVCOM trưng bày cũng được dùng để minh họa cho phiên bản Increment 4 của Tên lửa tấn công chính xác PrSM.

PrSM Increment 1 hiện là tên lửa đạn đạo tầm ngắn có tầm bắn ít nhất khoảng 500 km. Quân đội Mỹ đang lên kế hoạch phát triển Increment 4 thành biến thể có tầm bắn tối thiểu 1.000 km. Trong khi đó, Increment 2 tập trung vào nhiệm vụ chống hạm với đầu dò mới, còn Increment 3 hướng tới các loại tải trọng được tăng cường.

Quân đội Mỹ cũng từng đề cập PrSM Increment 5 với tầm bắn xa hơn. Tuy nhiên, DEVCOM nhấn mạnh AHSS là chương trình riêng, không phải một biến thể của PrSM.

AHSS cũng chỉ là một phần trong mạng lưới vũ khí tấn công tầm xa mà Lục quân Mỹ đang phát triển. Mỹ đã triển khai một số hệ thống Typhon, có khả năng phóng tên lửa hành trình Tomahawk và tên lửa đa nhiệm SM-6. Lục quân Mỹ đồng thời thúc đẩy triển khai Long Range Hypersonic Weapon (LRHW), hay Dark Eagle, với tầm bắn được công bố trước đây vào khoảng 3.500 km.

Công ty quốc phòng Castelion cũng đang phát triển tên lửa Blackbeard phóng từ mặt đất cho Lục quân Mỹ. Đây là thiết kế chi phí thấp, được cho là có khả năng đạt tốc độ siêu vượt âm và hướng tới năng lực tương đương khoảng 80% PrSM Increment 4.

Mỹ cần tên lửa rẻ hơn, dễ bổ sung

Một yếu tố quan trọng thúc đẩy các chương trình trên là sự sụp đổ của Hiệp ước Các lực lượng hạt nhân tầm trung (INF) vào năm 2019.

Theo INF, Mỹ và Nga bị cấm phát triển và triển khai tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình phóng từ mặt đất có tầm bắn từ 500 đến 5.500 km. Sau khi hiệp ước không còn hiệu lực, Washington có thêm dư địa phát triển các hệ thống tên lửa mặt đất trong khoảng tầm bắn trước đây bị hạn chế. Hồ sơ ngân sách của Quân đội Mỹ cũng đề cập việc những chương trình như AHSS hiện không còn bị ràng buộc bởi các hạn chế của các hiệp ước trước đây.

Nếu AHSS hoặc PrSM Increment 5 được phát triển với tầm bắn từ 1.000 km trở lên, Quân đội Mỹ có thể sở hữu những tên lửa đạn đạo tầm trung mới đầu tiên kể từ khi INF có hiệu lực năm 1988.

Theo cách phân loại phổ biến, tên lửa đạn đạo tầm trung (MRBM) có tầm bắn từ 1.000 đến 3.000 km. Quốc hội Mỹ trước đây cũng từng ủng hộ việc Quân đội Mỹ phát triển loại năng lực tấn công tầm xa này.

Việc kết hợp các tên lửa mới với bệ phóng có người điều khiển và không người lái sẽ tăng khả năng cơ động, phân tán và giảm nguy cơ bị đối phương tập kích. Bệ phóng tự động còn có thể được đưa đến những khu vực nguy hiểm hơn mà không trực tiếp đặt kíp vận hành vào rủi ro.

Nhu cầu về tên lửa giá rẻ trở nên rõ ràng hơn sau các hoạt động quân sự của Mỹ nhằm vào Iran trong năm nay. Quân đội Mỹ đã sử dụng số lượng lớn PrSM và tên lửa đạn đạo tầm ngắn ATACMS, làm dấy lên lo ngại về khả năng duy trì kho dự trữ các loại tên lửa tầm xa.

PrSM mới được Quân đội Mỹ tiếp nhận với số lượng đáng kể từ năm 2023 và đã được sử dụng trong chiến đấu tại Iran. Các báo cáo gần đây cho thấy lượng PrSM còn lại đã giảm mạnh.

Một quả PrSM Increment 1 có giá khoảng 1,5 triệu USD và thuộc nhóm vũ khí cần thời gian dài để sản xuất, có thể mất nhiều năm từ lúc đặt hàng đến khi nhận bàn giao. AHSS vì thế phản ánh một nhu cầu rộng hơn của quân đội Mỹ: phát triển các loại đạn có giá thành thấp hơn, dễ sản xuất và có thể nhanh chóng bổ sung cho kho dự trữ.

Hiện chưa rõ AHSS sẽ mất bao lâu để chuyển từ ý tưởng sang năng lực tác chiến thực tế. Trong tài khóa 2027, Quân đội Mỹ đề nghị hơn 94,2 triệu USD cho chương trình. Australia cũng được xác định là đối tác quốc tế của AHSS, cho thấy chương trình có thể hướng tới hợp tác với các đồng minh ngay từ giai đoạn phát triển.

Sức mạnh “Diều hâu biển” MH-60R mang tên lửa Hellfire trên tàu khu trục Mỹ

VOV.VN - Trực thăng MH-60R Sea Hawk mang 4 tên lửa Hellfire giúp tàu khu trục Mỹ mở rộng khả năng phát hiện, theo dõi và tấn công mục tiêu trên biển từ khoảng cách an toàn hơn.