Mỹ sẽ đưa thêm tàu chiến đến châu Á - Thái Bình Dương

• Tranh chấp Biển Đông được đề cập đến tại Đối thoại Shangri-La 11 
• Mỹ không mở căn cứ quân sự thường trực mới tại châu Á

Trong khuôn khổ Hội nghị Cấp cao An ninh châu Á (còn gọi là Đối thoại quốc phòng Shangri-La) lần thứ 11 tại Singapore, ngày 2/6, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Leon Panetta đã lần đầu tiên công bố chi tiết chiến lược quân sự của quốc gia này tại châu Á-Thái Bình Dương. Theo đó, Mỹ sẽ đưa thêm nhiều tàu chiến của hải quân Mỹ tới khu vực châu Á - Thái Bình Dương trong một vài năm tới.

Theo ông Panetta, đến năm 2020, sẽ có khoảng 60% các tàu chiến của Mỹ có mặt tại đây như một phần trong kế hoạch tăng cường sự hiện diện của Mỹ tại khu vực châu Á. Ngoài ra, 6 trong số 11 tàu sân bay của Mỹ sẽ tiếp tục duy trì hoạt động tại khu vực này.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Leon Panetta (trái) trò chuyện với người đồng cấp Australia Stephen Smith tại Đối thoại Shangri-La 11 ở Singapore hôm 1/6 (Ảnh: Roslan Rahman)

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ cũng khẳng định lại một loạt các cam kết quân sự tại châu Á-Thái Bình Dương, gồm các hiệp ước với các đồng minh Nhật Bản, Hàn Quốc, Thái Lan, Philippines, Australia và các đối tác Ấn Độ, Singapore, Indonesia cùng nhiều nước khác. Ông cho biết Mỹ sẽ nỗ lực xây dựng quan hệ quân sự khu vực thông qua những hoạt động hợp tác tương tự như thỏa thuận luân chuyển bố trí quân mà Mỹ đã đạt được với Australia và đang tiến hành với Philippines.

Ngoài ra, Washington còn tăng số lượng cũng như quy mô các cuộc tập trận quân sự song phương và đa phương tại khu vực. Bên cạnh đó, nhằm làm giảm quan ngại về việc Washington có thể không kham nổi các cam kết quân sự trong khu vực do nước này đang phải cắt giảm ngân sách quốc phòng, ông Panetta tuyên bố Bộ Quốc phòng Mỹ đã lên kế hoạch ngân sách 5 năm để thực hiện chiến lược quân sự tại châu Á-Thái Bình Dương, thực hiện đầy đủ các trách nhiệm tài chính và những mục tiêu dài hạn được đề ra trong chiến lược này.

Tuy nhiên, ông Panetta cũng thừa nhận sẽ phải mất nhiều năm để Mỹ thực hiện kế hoạch này. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ cũng đồng thời khẳng định các vấn đề về ngân sách và việc cắt giảm ngân sách quốc phòng của Mỹ mới đây sẽ không làm ảnh hưởng đến kế hoạch này.

Phát biểu tại Shangri-La 11, ông Panetta bác bỏ những nhận định cho rằng việc chuyển hướng trọng tâm quân sự sang châu Á-Thái Bình Dương là một phần trong kế hoạch của Wahington nhằm kiềm chế vai trò của Trung Quốc tại khu vực. Ông tuyên bố việc Mỹ tăng cường sự hiện diện quân sự tại châu Á-Thái Bình Dương sẽ cải thiện an ninh khu vực và điều này đem lại lợi ích cho Trung Quốc. Ông cam kết Mỹ sẽ xây dựng quan hệ hợp tác quân sự ổn định, đáng tin cậy, lành mạnh và lâu dài với Trung Quốc.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ cũng nhấn mạnh đến vai trò quan trọng của Bắc Kinh trong việc duy trì an ninh, ổn định khu vực. Ông Panetta kêu gọi Bắc Kinh ủng hộ hệ thống công ước quy định chủ quyền ở khu vực và giải quyết các tranh chấp khu vực một cách hòa bình.

Trước đó, trong tuyên bố trước khi lên đường sang Singapore dự Đối thoại Shangri-La 11, Bộ trưởng Quốc phòng Panetta cũng đã đưa ra tuyên bố này. Người đứng đầu Lầu Năm Góc cho hay, để thực hiện chiến lược trở lại khu vực châu Á –Thái Bình Dương đã được Tổng thống Barack Obama tuyên bố đầu năm nay, Mỹ sẽ đưa thêm binh sĩ và các vũ khí công nghệ cao đến khu vực này trong một thập kỷ tới.

“Kế hoạch mở rộng sự hiện diện quân sự của Mỹ ở Đông Nam Á và bên ngoài khu vực này sẽ được tiến hành dưới sự điều phối với các đồng minh và đối tác mà không có việc xây dựng thêm các tiền đồn thường trực mới”, Bộ trưởng Panetta khẳng định.

“Chính quyền Mỹ đang triển khai một chiến lược rất mới tại châu Á - Thái Bình Dương. Theo đó, thay vì thành lập các căn cứ lớn, Mỹ sẽ triển khai các lực lượng tàu chiến hải quân, máy bay và binh sĩ tới tham gia các nhiệm vụ tạm thời như tập trận, huấn luyện và tác chiến chung”, người đứng đầu ngành quốc phòng Mỹ cho biết thêm, đồng thời nhấn mạnh chiến lược mới này chỉ có thể được thực hiện khi các nước đối tác đồng ý cho các lực lượng Mỹ tiếp cận bến cảng, sân bay và nhiều cơ sở khác.

Bộ trưởng Panetta cũng nêu rõ, do Washington đang đối mặt với sức ép về ngân sách nên cách tiếp cận nói trên sẽ ít tốn kém hơn so với việc thành lập các căn cứ thường trực. Bên cạnh đó, cách làm này cũng ít tạo ra sự phản đối về chính trị ở các nước đối tác.

Nhận thấy tầm quan trọng kinh tế của khu vực tây Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương, Tổng thống Mỹ Barack Obama hồi tháng 2 tuyên bố chuyển trọng tâm sang châu Á - một động thái theo giới phân tích là đối trọng của sức mạnh quân sự, kinh tế ngày càng tăng của Trung Quốc.

Sự hiện diện quân sự của Mỹ ở khu vực Thái Bình Dương sẽ được tăng cường thêm nhờ các khoản đầu tư vào công nghệ mới, ông Panetta nói. Lo ngại năng lực chiến tranh mạng và hỏa tiễn chống hạm của Trung Quốc, Lầu Năm Góc đang chế tạo những loại máy bay chiến đấu, máy bay ném bom, tàu chiến và hệ thống phòng thủ tên lửa tân tiến.

Trong thời gian gần đây, Mỹ liên tiếp có những động thái được giới phân tích quốc tế nhận định là nhằm tăng cường sự hiện diện của mình tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, như việc điều 200 binh sĩ đầu tiên thuộc lữ đoàn lính thủy đánh bộ số 3 tới căn cứ quân sự thành phố Darwin của Australia; cử các tàu chiến tới Singapore, Philippines, Thái Lan để thúc đẩy quan hệ quân sự song phương. Mới đây nhất, 4.500 binh sĩ Mỹ đã được triển khai luân phiên tới Philippines để tiến hành cuộc tập trận chung thường niên từ ngày 16 đến ngày 27/4./.