Mỹ tiếp tục nỗ lực "phá băng" trong quan hệ với Nga

Ngày 20/3, một nhóm các nhân vật nổi danh nhiều thập kỷ qua trong lĩnh vực chính sách đối ngoại của Mỹ đã có các cuộc gặp với cả Tổng thống và Thủ tướng Nga tại thủ đô Moscow. Động thái này là sự tiếp nối những nỗ lực thời gian gần đây của Washington nhằm cải thiện mối quan hệ băng giá với Moscow đang có nguy cơ phá hỏng nhiều mục tiêu chính sách đối ngoại của Mỹ.

Dẫn đầu đoàn đại biểu là cựu Ngoại trưởng Henry Kissinger, tác giả của chiến lược Chiến tranh Lạnh đối với Liên Xô (trước đây). Trong số các thành viên khác của đoàn có cựu Ngoại trưởng George Shultz và cựu Thượng nghị sĩ Sam Nunn. Sau cuộc gặp Tổng thống nước chủ nhà Dmitry Medvedev, ông Kissinger cho biết "có nhiều sự tương đồng và ít bất đồng quan điểm" trong các cuộc thảo luận giữa hai bên về vấn đề năng lượng và một số vấn đề chiến lược khác. Các đại biểu Mỹ bày tỏ hy vọng rằng cuộc gặp giữa Tổng thống Medvedev và Tổng thống Mỹ Barak Obama bên lề Hội nghị thượng đỉnh Nhóm 20 nền kinh tế phát triển và đang nổi lên (G-20) vào đầu tháng 4 tới sẽ mở ra kỷ nguyên mới trong quan hệ Mỹ-Nga và sẽ dẫn đến những kết quả cụ thể có thể giúp cải thiện quan hệ song phương. Đoàn đại biểu Mỹ cũng đề xuất cắt giảm mạnh các kho vũ khí hạt nhân trên toàn cầu và khẳng định nối lại đàm phán về hạn chế vũ khí hạt nhân, đặc biệt Hiệp ước cắt giảm vũ khí tiến công chiến lược giai đoạn một (START-1), là ưu tiêu hàng đầu trong chương trình nghị sự của Mỹ. Theo các nhà quan sát, đề nghị này nhằm mục tiêu lớn hơn là tỏ thiện ý Mỹ muốn khôi phục quan hệ với Nga vì Moscow đang rất quan tâm 2 vấn đề này.

Tổng thống Medvedev hoan nghênh sáng kiến mới đây của Mỹ "ấn nút cài đặt lại" mối quan hệ với Nga, cho rằng tuyên bố này phản ánh thực chất của những thay đổi mà Moscow mong chờ, đồng thời tỏ ý hy vọng Washington sẽ biến cam kết này thành hiện thực.

Trong khi hoan nghênh sáng kiến ngoại giao của Mỹ, Điện Kremli cũng đã phát tín hiệu khẳng định Washington, chứ không phải Moscow, sẽ phải nhượng bộ nếu muốn mối quan hệ này được cải thiện. Phát biểu với báo giới ngày 20/3, Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Ryabkov cho biết Nga tin tưởng thời kỳ băng giá nhất trong quan hệ Mỹ-Nga đã lùi lại phía sau, và quá trình Mỹ điều chỉnh quan hệ với Nga đã bắt đầu. Tuy nhiên, Moscow sẽ không giảm nhẹ lập trường phản đối kế hoạch của Mỹ mở rộng hệ phòng thủ chống tên lửa (NMD) sang Đông Âu, và sẽ không ủng hộ các nỗ lực siết chặt biện pháp trừng phạt đối với Tehran tại Hội đồng Bảo an LHQ vì chương trình hạt nhân của nước này.

Quan hệ Mỹ-Nga đang ở điểm thấp nhất kể từ đầu thập niên 80 của thế kỷ trước. Các chuyên gia chính sách đối ngoại cho rằng sự lạnh nhạt trong mối quan hệ này đã làm phức tạp các nỗ lực hạn chế phổ biến vũ khí hạt nhân, giảm thiểu căng thẳng ở Đông Âu và ngăn chặn cuộc chiến ở Afghanistan lan rộng. Vì vậy, dù Moscow tiếp tục giữ lập trường cứng rắn, hay từ chối nhượng bộ trong các cuộc đàm phán tiếp theo với Mỹ, thì Washington vẫn coi Nga là một đối tác quan trọng có thể giúp Mỹ thực hiện nhiều mục tiêu chính sách đối ngoại lớn.

Hiện chưa có thông tin về kết quả cuộc gặp giữa đoàn đại biểu Mỹ với Thủ tướng Nga V. Putin./.