Mỹ và Nga ký kết Hiệp ước START mới

Ngày 8/4, Tổng thống Mỹ Obama và Tổng thống Nga Medvedev đã ký Hiệp ước cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược (START) mới tại Thủ đô Prague của Cộng hòa Czech. Hiệp ước này đánh dấu một sự kiện lịch sử trong quan hệ Nga- Mỹ.

Hiện Mỹ và Nga đang  sở hữu hơn 90 % vũ khí hạt nhân của toàn thế giới. Lễ ký Hiệp ước START mới này diễn ra trước thềm Hội nghị thượng đỉnh An ninh hạt nhân sẽ được Mỹ tổ chức tại thủ đô Washington với hơn 40 nguyên thủ các nước tham dự. 

Tổng thống Mỹ Obama cho rằng, đây là một bước tiến quan trọng trong vấn đề không phổ biến vụ khí hạt nhân. Phát biểu sau lễ ký, Tổng thống Mỹ Obama nói: “Cuối cùng, ngày hôm nay đã chứng minh được quyết tâm của Mỹ và Nga trong việc thể hiện trách nhiệm lãnh đạo toàn cầu. Vũ khí hạt nhân không chỉ là  vấn đề riêng giữa Mỹ và Nga, nó đe dọa đến an ninh của tất cả các nước trên thế giới, nếu vũ khí hạt nhân rơi vào tay tổ chức khủng bố  thì nó là hiểm họa cho tất cả mọi người ở bất cứ đâu, từ Moscow đến New York,  từ trung tâm của châu Âu đến Đông Nam Á…”.

Về phần mình, Tổng thống Nga Medvedev cũng khẳng định, Hiệp ước cắt giảm vũ khí chiến lược là thắng lợi của cả Nga và Mỹ.

Hiệp ước cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược này được coi như là bước khởi đầu mới trong quan hệ Nga -Mỹ. Tuy nhiên, Hiệp ước này phải được Duma Quốc gia Nga và Thượng viện Mỹ thông qua.

Tổng thống Obama khẳng định sẽ làm việc tích cực với Thượng viện Mỹ để thông qua Hiệp ước này trong năm nay.

Cùng ngày, phía Nga cũng ra tuyên bố khẳng định START mới sẽ chỉ "có thể tồn tại" nếu Mỹ kiềm chế theo đuổi hệ thống phòng thủ tên lửa mà Nga vẫn cho rằng đe dọa tới an ninh nước này.

** Thế giới hoan nghênh Nga Mỹ ký Hiệp ước START mới

Ngay sau khi Mỹ và Nga ký Hiệp ước START mới, Liên Hợp Quốc và nhiều nước trên thế giới đã bày tỏ hoan nghênh sự kiện này.

Ngày 8/4, Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) Yukiya Amano đã hoan nghênh việc Nga và Mỹ ký thỏa thuận bước ngoặt START mới, cho rằng, việc giảm vai trò và số lượng các vũ khí hạt nhân là một động thái tích cực nhằm mang đến một thế giới an toàn và hoà bình, đồng thời tác động mạnh mẽ đến những nỗ lực phi hạt nhân hoá vũ khí hạt nhân trên thế giới.

Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc Ban Ki-moon cũng bày tỏ sự hoan nghênh về sự kiện này, coi đây là một dấu mốc quan trọng trong nỗ lực của cộng đồng quốc tế nhằm thúc đẩy việc giải trừ hạt nhân và xây dựng một thế giới phi vũ khí hạt nhân. Phát biểu tại trụ sở Liên Hợp Quốc ngày 8/4, người phát ngôn của Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc Farhan Haq nêu rõ: “Tổng Thư ký ngợi khen năng lực lãnh đạo của Tổng thống Mỹ Obama và Tổng thống Nga Medvedev. Ông tin rằng việc ký Hiệp ước START mới này là một thành tựu quan trọng góp phần tạo dựng một bầu không khí tích cực cho hội thảo tới đây về việc đánh giá giữa các bên đối với Hiệp ước không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT). Tổng Thư ký cũng hy vọng rằng, Mỹ và Nga sẽ tiếp tục nỗ lực theo đuổi mục tiêu giảm và loại trừ tất cả các loại vũ khí hạt nhân.”

Cùng với Liên Hợp Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ và Phần Lan là những nước đầu tiên đưa ra đánh giá tích cực trước việc Mỹ và Nga ký kết Hiệp ước này. 

Giới quan sát cho rằng, cả Nga và Mỹ đều đã nhân nhượng để có thể ký một văn kiện bảo đảm an ninh ngang nhau cho mỗi bên là START mới, góp phần duy trì sự cân bằng lực lượng và ổn định chiến lược trên thế giới. Trả lời phỏng vấn hãng tin BBC của Anh, nhà phân tích trị Mac Henry nói: “Tôi nghĩ việc Nga và Mỹ ký kết Hiệp ước này là một dấu mốc quan trọng trong trong lịch sử thế giới. Việc Nga và Mỹ ký kết Hiệp ước này không chỉ nhận được sự đồng tình của dư luận hai nước mà còn cả dư luận thế giới”./.