Nga, Mỹ và Hiệp ước START mới

•  START mới - Hiệp ước lịch sử

Với 350 phiếu ủng hộ và 58 phiếu phản đối, hôm 24/12 Duma Quốc gia (Hạ viện) Nga thông qua trong phiên xem xét thứ nhất Hiệp ước cắt giảm vũ khí tiến công chiến lược (START) mới, sau khi Thượng viện Mỹ phê chuẩn hiệp ước này vào ngày 22/12. Điều này đánh dấu nỗ lực của hai bên trong việc cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược.

Theo Chủ tịch Ủy ban đối ngoại Duma Quốc gia, ông Konstantin Kosachev, tiến trình thông qua START mới tại Duma quốc gia sẽ được hoàn tất sớm nhất trong tháng tới, cụ thể là sau khi các nghị sĩ cơ quan lập pháp này kết thúc kỳ nghỉ Năm Mới kéo dài đến ngày 11/1/2011.

Duma Quốc gia Nga đã sơ bộ tán thành Hiệp ước START mới (Ảnh: Getty Images)

Thông thường, Quốc hội Nga thông qua các hiệp ước quốc tế trong một cuộc bỏ phiếu duy nhất, nhưng lần này các nhà làm luật nói họ cần thêm thời gian để nghiên cứu những bổ sung của Thượng viện Mỹ kèm theo hiệp ước vừa được cơ quan này thông qua. Đó là vấn đề phòng thủ tên lửa và việc tài trợ cho kho hạt nhân Mỹ. Sau quyết định chuẩn y cuối cùng của Duma Quốc gia Nga, hiệp ước cần được Hội đồng Liên bang (Thượng viện) Nga thông qua mới có hiệu lực.

START mới, được Thượng viện Mỹ phê chuẩn hôm 22/12, sẽ giới hạn số đầu đạn hạt nhân chiến lược của mỗi nước còn 1.550 đơn vị từ mức trần 2.200 đơn vị hiện nay và giảm số phương tiện phóng đầu đạn hạt nhân xuống còn 700-800 đơn vị.

Có thế thấy, cả Nga và Mỹ đều kỳ vọng vào Hiệp ước START mới này, và coi đây như là một thứ “vũ khí chiến lược” cài đặt lại mối quan hệ hai bên.

Trong một cuộc điện đàm hôm 23/12, Tổng thống Nga Medvedev chúc mừng Tổng thốngMỹ về kết quả chuẩn y của Thượng viện đối với hiệp ước mà cả hai nhà lãnh đạo đánh giá là một sự kiện lịch sử trong quan hệ Mỹ- Nga.

Trong một cuộc trả lời phỏng vấn trực tiếp của các đài truyền hình Nga hôm 24/12, ông Medvedev ví hiệp ước như một “hòn đá tảng của ổn định ở châu Âu và trên thế giới trong những thập niên tới”.

Còn phát biểu với các nhà lập pháp ở cả 2 viện hôm 24/12, Ngoại trưởng Nga Lavrov cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phê chuẩn START mới: “Việc thực hiện Hiệp ước START mới sẽ tăng cường an ninh quốc gia và ổn định quốc tế, thúc đẩy không phổ biến hạt nhân và trở thành một nhân tố bổ sung thúc đẩy xu hướng tích cực, cho cả  Nga, Mỹ và cả thế giới” 

Về phía Mỹ, ông Obama gọi hiệp ước là mệnh lệnh an ninh quốc gia và mạnh mẽ hối thúc việc phê chuẩn  START mới trước khi quốc hội mới, với thế đa số thuộc Đảng Cộng hòa, nắm quyền vào tháng 1/2011../.