Nghị quyết về Syria – sự phủ quyết được báo trước

• Mỹ tiếp tục lên án Nga và Trung Quốc phủ quyết chống Syria 
• LHQ tiếp tục bất đồng về bản dự thảo Syria

Ngày 4/2, tại Hội đồng Bảo an LHQ, Nga và Trung Quốc đã phủ quyết Nghị quyết về vấn đề Syria do các nước Arab và Phương Tây soạn thảo. Sự việc này đang khiến các cường quốc phương Tây và Arab phản ứng gay gắt, thậm chí tức giận. Thế nhưng, theo dõi diễn biến tình hình liên quan đến Syria thời gian qua, dư luận chung hiểu rằng đây là điều gần như đã được báo trước.

Vấn đề Syria có thể được giải quyết triệt để, tấn công quân sự và bạo lực sẽ không là giải pháp tối ưu (Ảnh: Tân Hoa xã)

Trong khi những ý kiến phản đối Nga và Trung Quốc cho rằng “việc phủ quyết này sẽ khuyến khích thêm các hành động đàn áp của chính quyền Syria”; rồi “Nga và Trung Quốc đã khiến cho người dân Syria thất vọng”; hay “đã đến lúc phải cùng lên tiếng chấm dứt tình trạng đổ máu và hướng tới tương lai của nền dân chủ cho Syria"… lên tiếng “lý giải” cho hành động của mình, Đại sứ Nga tại LHQ, ông Vitaly Churkin cho biết, Nga đã phủ quyết dự thảo Nghị quyết do các nước Arab và châu Âu soạn thảo vì nghị quyết này “phát đi một tín hiệu không cân xứng tới Syria”.

Ông Churkin kêu gọi đưa ra một nghị quyết khách quan của LHQ, theo đó có thể “thực sự giúp” chấm dứt cuộc khủng hoảng chính trị hiện nay tại Syria.

Thực ra, theo dõi diễn biến tình hình Syria thời gian qua người ta không lạ về những quyết định kiểu “trống đánh xuôi, kèn thổi ngược” trong một Cơ quan hết sức quan trọng này của LHQ. Đây đã là lần thứ 2 kể từ tháng 10/2011, Nga và Trung Quốc sử dụng quyền phủ quyết kép đối với Nghị quyết về vấn đề Syria của Hội đồng Bảo an LHQ để thể hiện sự phản đối của mình.

Nga đã rất thẳng thắn khi nêu ý kiến là: “Chúng tôi sẽ không cho phép thông qua văn bản mà chúng tôi thấy sai trái khiến cuộc xung đột ở Syria càng sâu sắc hơn”. Đại sứ Nga tại LHQ khẳng định rằng: Moscow muốn thúc đẩy một văn bản “cho thấy rõ không có sự can thiệp quân sự nước ngoài trong bối cảnh khủng hoảng tại Syria”.

Bản dự thảo nghị quyết do Morocco đệ trình phản ánh rất rõ quan điểm của các nước Arab và phương Tây. Như đã “thấy trước” những yếu tố can thiệp trong nội dung của bản Dự thảo Nghị quyết, bởi thế, bất chấp những ý kiến kêu gọi Tổng thống Syria Bashar al-Assad phải “chuyển giao quyền lực” cho cấp phó và tìm cách “chấm dứt tình trạng bạo lực” đã khiến 6.000 người thiệt mạng, một con số cũng do LHQ đưa ra mà dư luận Syria chưa công nhận, Nga và Trung Quốc kiên quyết không “lùi bước”.

Trường hợp của Libya có lẽ đã là “bài học” cho hai thành viên thường trực, có quyền phủ quyết này của HĐBA LHQ. Các quốc gia phương Tây đã từng dùng Nghị quyết của HĐBA LHQ để tấn công quân sự nhằm thay đổi bằng được chính quyền của Tổng thống Gaddafi.

Lúc đó, tình hình Libya cũng là những xung đột bạo lực, những tấn công trấn áp khiến nhiều người thiệt mạng. Thế rồi, cũng vì bảo vệ dân thường mà những cuộc tấn công quân sự đã diễn ra để rồi cuối cùng Tổng thống Gaddafi đã bị tiêu diệt một cách vô nhân đạo và cùng với đó là sự ra đi của chính quyền do ông đứng đầu suốt hơn ba chục năm. Lực lượng đối lập ở Libya sau đó đã trở thành lực lượng nắm quyền. Thế nhưng, tình hình Libya đã không khá hơn.

Quá trình thực thi Nghị quyết của HĐBA LHQ khi đó có những vi phạm khiến dư luận thế giới cũng không khỏi nghi ngờ tính chính đáng.

Như vậy, trong thời gian tới, để vấn đề Syria có thể được giải quyết triệt để, tấn công quân sự và bạo lực sẽ không là giải pháp tối ưu. Trong một tuyên bố được Bộ Ngoại giao Nga đưa ra trước thềm chuyến thăm của Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov tới Syria, dự kiến vào ngày 7/2 tới, Nga khẳng định kiên quyết theo đuổi mục tiêu sớm ổn định tình hình Syria thông qua việc nhanh chóng tiến hành các cải cách dân chủ ở quốc gia này. Trong đó nhấn mạnh Nga và Trung Quốc buộc phải phản đối một bản dự thảo nghị quyết "thiếu cân bằng" về tình hình Syria và Nga thực sự tiếc khi các bên đối tác đều thiếu ý chí chính trị để có thể đạt được sự đồng thuận. Bộ Ngoại giao Nga nêu rõ quốc tế cần tập trung nỗ lực của mình để thiết lập một cuộc đối thoại dân tộc với sự tham gia rộng rãi của các bên ở Syria, đồng thời phối hợp để chấm dứt bạo lực ngay lập tức tại quốc gia này.

Và như thế, vấn đề Syria chưa phải là hết cách và thật dễ hiểu cho quyết định cứng rắn lần này của Nga và Trung Quốc. Rằng họ không muốn thấy tái diễn một Libya thứ hai ở Trung Đông và cái quyết định phủ quyết lần này cũng là dễ hiểu và là “điều được báo trước”./.