Người Nhật khốn đốn vì thủy triều

•  Nhật Bản phát hiện thêm vết nứt mới từ nhà máy Fukushima
• Nhật Hoàng và Hoàng hậu thăm tỉnh Fukushima

Trận động đất hôm 11/3 tấn công miền đông Nhật Bản mạnh tới nỗi nó kéo toàn bộ đất nước ra biển và lún sâu hơn. Đây là lần đầu tiên ở Nhật xảy ra hiện tượng này, kể từ khi giới chức trách bắt đầu tiến hành đo đạc vào cuối thế kỷ 19.

Trận động đất và sóng thần kinh hoàng ngày 11/3 kéo theo nhiều hệ luỵ với Nhật Bản

Tại Tokyo, nhiều khu vực bị dịch chuyển ra biển 24cm. Các đô thị ven biển gần như bị san phẳng giờ đây lại đối mặt với ngập lụt thường xuyên. Hiện tượng lún xảy ra mạnh nhất ở quanh Ishinomaki, một thành phố ven biển thuộc tỉnh Miyagi, khu vực gần tâm chấn nhất.

Ảnh hưởng của hiện tượng này có thể thấy rõ: các miệng cống bị trồi lên trên phố, cột điện bị lún sâu, khiến dây điện ở ngay trên đỉnh đầu người. Người dân ở Ishinomaki đang phải đối mặt với vấn đề hằng ngày: Lụt lội do thủy triều dâng cao. Cứ hai lần một ngày, dòng nước lại dâng lên ngập mắt cá chân, mang theo cả cá, rác rưởi đủ loại khiến người dân gần như “chôn chân” trong nhà. Còn những người vẫn đang trên đường phải bì bõm trong nước bằng ủng cao su hoặc tránh nước bằng cách đi xe đạp. Hầu hết các ngôi nhà đều nằm ở trên “tầm với” của thủy triều, nhưng xe cộ chạy qua làm nước tràn vào nhà, hệ thống cống rãnh ngập nặng khiến toilet không thể sử dụng được. Trong khi đó, các nhà khoa học cho rằng tình trạng này sẽ là vĩnh viễn.

Nửa phía Bắc của Nhật Bản nằm trên bình địa kiến tạo Bắc Mỹ. Bình địa Thái Bình Dương, hầu hết nằm dưới biển, thường trượt dưới bình địa Bắc Mỹ, dần dần đẩy nước Nhật về phía Tây. Nhưng trong trận động đất hôm 11/3, đoạn tầng giữa hai bình địa bị đứt gãy, bình địa Bắc Mỹ trượt lên trên và ra ngoài, dọc bình địa Thái Bình Dương. Rìa nhô lên của bình địa đã khiến lòng biển ngoài khơi phía Đông Nhật Bản cũng nhô lên, mà theo đo đạc của trường đại học Tohoku là 5m, tạo ra sóng thần tàn phá bờ biển Nhật.

Phần bình địa bên dưới Nhật Bản bị kéo thấp xuống khi nó trượt ra phía biển, khiến cả nước Nhật cũng bị kéo xuống. Một số khu vực tại Ishinomaki bị dịch chuyển sang hướng Đông Nam 5,3m và lún sâu xuống tận 1,2m. “Chúng tôi cho rằng hiện tượng trượt ra phía biển này sẽ xảy ra từ từ. Chúng tôi không dự đoán nó sẽ xảy ra mạnh cùng lúc” - Testuro Imakiire, nhà nghiên cứu tại Cơ quan thông tin địa quyển Nhật, cơ quan chịu trách nhiệm khảo sát và vẽ bản đồ của chính phủ, cho biết.

Trong khi các thành phố bị động đất, sóng thần tàn phá đang tích cực dọn dẹp đống đổ nát, lên kế hoạch tái thiết thì người dân thành phố Ishinomaki lại có nỗi khổ khác. Nhà cửa của họ gần như không bị hư hại, không đủ tiêu chuẩn để được nhận bảo hiểm hay hỗ trợ của chính phủ, song hai lần một ngày, thủy triều lại viếng thăm đường phố của họ. “Chúng tôi không thể phàn nàn gì, bởi những người khác mất mát rất nhiều”, Yuichiro Mogi, một người dân thành phố cho biết.

Chính quyền thành phố bắt đầu xây dựng một số tường chắn sóng, nhưng do phần lớn thành phố bị tàn phá nên các nguồn lực của họ trở nên quá nhỏ bé. Dự án nâng độ cao của các con đường đã hoàn thành trước khi sóng thần tấn công. Song phần lớn công trình trở nên vô dụng do đất bên dưới sụt lún.

Tình trạng nước dâng xảy ra thường xuyên khiến công nhân xây dựng chỉ có thể làm việc theo những ca ngắn. Dịch vụ cung cấp điện và nước mới chỉ được phục hồi từ hai tuần trước. Người dân chưa có khí đốt và nhiều người phải tới các trại sơ tán để tắm. “Chúng tôi nhận được rất nhiều yêu cầu về việc xây dựng lại thành phố, song thực sự hiện giờ chúng tôi không có ngân sách”, đó là phát biểu của Kiyoshi Koizumi, quan chức phụ trách đường sá và cơ sở hạ tầng của thành phố Ishinomaki./.