Nhật Bản và Trung Quốc nỗ lực làm dịu căng thẳng ngoại giao

Hãng thông tấn Jiji của Nhật Bản đưa tin: Cựu Chủ tịch Thượng viện Nhật Bản Satsuki Eda, người được xem là trợ lý thân cận của Thủ tướng Nhật Bản Naoto Kan, đã gặp Ngoại trưởng Trung Quốc Dương Khiết Trì tại Bắc Kinh.

Hai bên đã nhất trí rằng, Thủ tướng Kan và Thủ tướng Trung Quốc Ôn Gia Bảo cần gặp gỡ tại các hội nghị cấp cao khu vực sắp tới và Nhật Bản cho rằng, điều này là "vô cùng quan trọng đối với cả hai quốc gia".

Các cuộc biểu tình đòi chủ quyền đảo Senkaku khiến quan hệ Nhật - Trung trở nên cực kỳ căng thẳng (Ảnh: Getty Images)

Cùng ngày, Chính phủ Nhật Bản cũng yêu cầu mở các cuộc thảo luận chính thức với Trung Quốc về vấn đề nhập khẩu đất hiếm, vốn bị ngưng trệ từ gần 1 tháng nay do khủng hoảng ngoại giao giữa hai nước láng giềng.

Theo phía Nhật Bản, mặc dù hai chuyến hàng chở đất hiếm đang trên đường tới Nhật Bản, song cục diện tình hình không mấy tiến triển. Bên cạnh đó, Nhật Bản cũng đang tích cực tìm kiếm các loại vật liệu mới thay thế đất hiếm. Trung Quốc hiện kiểm soát 97% thị trường kim loại đất hiếm, vật liệu quan trọng để sản xuất điện tử và ô tô.

Quan hệ Trung Quốc - Nhật Bản bắt đầu trở nên căng thẳng hồi tháng 9 vừa qua, sau khi Nhật Bản bắt giữ một tàu đánh cá Trung Quốc, với lý do xâm phạm vùng biển Nhật Bản và sau đó đâm vào tàu tuần tra Nhật Bản, làm hư hại con tàu này.

Trước sức ép của Trung Quốc, Nhật Bản đã thả các thuỷ thủ và sau đó thả  thuyền trưởng mà họ định giữ lại để đưa ra xét xử. Thái độ mềm mỏng này của Nhật Bản đã khiến mối quan hệ giữa hai nước bớt căng thẳng đôi chút. Tuy nhiên về vấn đề chủ quyền đảo Senkaku (Trung Quốc gọi là Điếu Ngư) thì cả hai bên không bên  nào chịu nhượng bộ, làm bùng lên cuộc biểu tình kéo dài 3 ngày qua của hàng nghìn người dân Trung Quốc và Nhật Bản.

Trước những diễn biến căng thẳng này, Thủ tướng Nhật Bản Naoto Kan hôm 18/10 bày tỏ "rất tiếc" về các cuộc biểu tình chống Nhật diễn ra tại Trung Quốc cuối tuần qua, đồng thời kêu gọi bình tĩnh giải quyết vấn đề. Trước đó, phía Trung Quốc cũng khẳng định chủ trương giải quyết các vấn đề với Nhật Bản "thông qua đối thoại và nỗ lực chung nhằm đảm bảo quan hệ song phương chiến lược cùng có lợi".

Trong một diễn biến liên quan, chiều tối qua, Nội các Nhật Bản đã nhóm họp bàn thảo về yêu cầu của Ủy ban Ngân sách Hạ viện đòi công khai băng ghi hình toàn bộ quá trình xảy ra đụng độ giữa tàu cá Trung Quốc với 2 tàu tuần tra Nhật Bản. Tuy nhiên, nhiều người lo ngại, động thái này có ảnh hưởng lớn tới quan hệ Nhật Bản - Trung Quốc.

Theo giới truyền thông Tokyo, nhiều khả năng Chính phủ Nhật Bản sẽ chỉ công bố nội dung cuốn băng trong phạm vi hẹp, hoặc là Ủy ban Ngân sách, hay rộng hơn nữa là Hạ viện./.