Nhiều thách thức về môi trường và khí hậu

Có thể thấy, “môi trường và biến đổi khí hậu” chính là cụm từ được nhắc đến nhiều nhất trong năm qua. Nó hiện diện trong tất cả các chương trình nghị sự quốc tế và là “tâm điểm” thu hút sự quan tâm của toàn cầu.

12 tháng qua, đã có hàng loạt hội nghị quốc tế lớn nhỏ về môi trường và khí hậu, trong đó có Hội nghị Bonn (Đức), Hội nghị Barcelona (Tây Ban Nha), hội nghị New York (Mỹ), Hội nghị biến đổi hậu quốc tế ở Thái Lan. Dù đã có nhiều hội nghị đã được tổ chức, nhưng việc tìm kiếm một thoả thuận về chống biến đổi khí hậu-bảo vệ môi trường thay thế cho Nghị định thư Kyoto bảo vệ Trái Đất đã không diễn ra.

Trong báo cáo mới nhất công bố giữa tháng 12 này, các nhà khoa học trên thế giới cảnh báo băng đang tan chảy nhanh hơn trên khắp Trái Đất, từ các biển băng Bắc cực đến Nam cực và các khu vực núi cao ở châu Á, châu Phi và Mỹ Latin. Năm 2007, diện tích băng ở Nam cực đã giảm 27% so với năm 2005 và 38% so với diện tích băng trung bình từ năm 1979-2007. Băng tan cũng đồng nghĩa với việc Trái Đất ấm lên và con người sẽ đứng trước nhiều thách thức mới. Viễn cảnh nhiều thành phố sụp đổ, người dân Trái Đất sống trong cảnh bần hàn sẽ trở thành thực tế trong tương lai. Theo ước tính của giới khoa học, lớp trên cùng của tầng đất đóng băng vĩnh cửu sẽ tan hơn 50% diện tích vào năm 2050 và đến 90% vào cuối thế kỷ, tức vào năm 2100.

Rõ ràng thế giới đang đứng trước nhiều thách thức và con người hoàn toàn nhận thức rõ về điều đó. Việc tìm kiếm một thoả thuận mới cắt giảm lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính và hỗ trợ các nước nghèo tìm cách thích ứng với biến đổi khí hậu, đã được triển khai rộng khắp trong năm qua với những nỗ lực và cam kết của nhiều quốc gia.

Tuy nhiên, kết quả lại không được như mong đợi. Việc Tổng Thư ký LHQ Ban Ki-moon phải hạ mục tiêu ở hội nghị Copenhagen, từ chỗ "đạt một thỏa thuận ràng buộc về pháp lý" xuống còn "một thỏa thuận chính trị" là ví dụ cho thấy rõ điều đó.

Thoả thuận Copenhagen được cả thế giới trông đợi, rốt cuộc chỉ là một sự thoả hiệp mang tính đối phó và xoa dịu dư luận, bởi mục tiêu lớn nhất là cắt giảm cụ thể mức khí thải gây hiệu ứng nhà kính đã không được đưa ra.

Hố sâu ngăn cách trong vấn đề môi trường và khí hậu một lần nữa lộ rõ khi tranh cãi nổ ra giữa các nước phát triển và đang phát triển, thậm chí ngay cả trong chính những nước đang phát triển. Nhìn lại một năm trong vấn đề môi trường và chống biến đổi khí hậu vừa qua, có thể thấy rõ các nỗ lực bỏ ra không nhỏ, song kết quả thu được lại không được như mong muốn. Thất bại này, sẽ ảnh hưởng đến cuộc chiến bảo vệ môi trường - chống biến đổi khí hậu của toàn cầu trong tương lai.

Thiên tai, dịch bệnh, nghèo đói, xung đột, mất cân bằng dân số... gia tăng là những hậu quả nhãn tiền do biến đổi khí hậu gây ra. Những mối đe dọa này sẽ không thể giải quyết được nếu từng nước không hy sinh lợi ích của mình vì lợi ích chung của nhân loại.

Sẽ là quá muộn nếu chúng ta không hành động khi "quả bom hẹn giờ" biến đổi khí hậu sẽ tiếp tục treo lơ lửng trên mái nhà chung của thế giới./.