Nhóm G20 cố gắng đi đến đồng thuận

Phải thừa nhận rằng để đạt được kết quả đó, các nước đã phải nỗ lực và nhân nhượng lẫn nhau, mà điển hình là mối quan hệ giữa Mỹ và châu Âu. Tuy nhiên, tính chung chung trong các giải pháp mà G20 nêu ra cũng cho thấy, thế giới chưa đạt được sự nhất trí cần có để chặn đứng khủng hoảng.

Dành tổng cộng 1.000 tỷ USD cho việc thúc đẩy kinh tế thế giới, bao gồm 750 tỷ USD bổ sung cho Quỹ Tiền tệ quốc tế và 250 tỷ USD để thúc đẩy thúc đẩy thương mại toàn cầu, nhấn mạnh vào việc củng cố hệ thống tài chính và nhất trí sẽ làm mọi biện pháp có thể để kích thích nền kinh tế của từng quốc gia thành viên… Hội nghị thượng đỉnh lần này của nhóm G20 đã không làm dư luận thất vọng. Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy- người từng dọa tẩy chay hội nghị còn tuyên bố “hội nghị đã đạt được kết quả hơn mức dự đoán ban đầu”.

Hai giải pháp là bổ sung tiền cho Quỹ Tiền tệ quốc tế và dành tiền thúc đẩy thương mại toàn cầu đã dễ dàng đạt được sự nhất trí cao, thậm chí hơn cả mức người ta mong đợi ban đầu. Sở dĩ như vậy là bởi các nước đã nhìn thấy rõ ràng tác động nặng nề của cuộc khủng hoảng lên các quốc gia đang phát triển cũng như bóng ma chủ nghĩa bảo hộ đang hiển hiện trước mắt. Các nhà lãnh đạo nhóm G20 cũng nhất trí thiết lập một danh sách gọi là “Cái tên và nỗi hổ thẹn” trong đó sẽ “chỉ mặt đọc tên” những quốc gia áp dụng các biện pháp bảo hộ mậu dịch mới kể từ sau hội nghị.

Hai giải pháp gây nhiều tranh cãi nhất, một do Mỹ, một do các nước Tây Âu nêu ra, đó là đưa ra các gói kích thích kinh tế mới hay tập trung vào củng cố cải cách hệ thống tài chính - ngân hàng. Cuối cùng, các nhà lãnh đạo nhóm G20 đã nhất trí tiến hành cả hai và không bắt buộc các nước phải nêu ra các con số cam kết cụ thể. Đây có thể được xem là một sự lựa chọn “vẹn cả đôi đường”, bởi về bản chất, hai giải pháp này không mâu thuẫn nhau. Tình hình kinh tế thế giới hiện nay rất cần có các gói giải cứu kinh tế mới để kích cầu tiêu dùng, tạo công ăn việc làm, tạo nền móng cơ sở hạ tầng tốt hơn cho nền kinh tế. Đồng thời, đúng như lập luận của châu Âu, cội rễ của khủng hoảng là từ những sơ hở, sai lầm trong quản lý hệ thống ngân hàng, nên nếu không tiến hành cải cách hệ thống này, thì các kế hoạch kích thích kinh tế cũng trở nên vô nghĩa.

Về cơ bản, hai giải pháp của Mỹ và các nước Tây Âu cùng gặp nhau ở một điểm quan trọng, đó là phải tập trung giải quyết nhanh chóng các tài sản xấu ở các ngân hàng. Tuy nhiên, trong khi Mỹ chọn giải pháp tung tiền để mua lại các tài sản này, thì các nước Tây Âu, mà đi đầu là Đức và Pháp lại đang thử nghiệm các cách thức khác, tránh phải dùng tiền chính phủ để mua các tài sản đầy rủi ro này.

Thời gian và thực tế sẽ chứng minh giải pháp nào là hiệu quả. Tuy nhiên, do dung hòa mâu thuẫn giữa Mỹ và Tây Âu, nên các giải pháp được đưa ra có phần chung chung khiến người ta hiểu rằng tùy từng điều kiện của riêng mình, các nước tự quyết nên ưu tiên giải pháp nào hơn, cũng như tự định ra con số cụ thể cần đạt được. Như thế, sẽ rất khó khăn để kiểm tra việc thực hiện, và hiệu quả sẽ không cao.

Về vấn đề này, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Jose Manuel Barroso cho rằng: “Những giải pháp mà Hội nghị thượng đỉnh lần này đưa ra là rất quan trọng. Nhưng điều quan trọng hơn là cần phải chắc chắn rằng những giải pháp đó sẽ được thực hiện nghiêm túc. Cần có một cuộc gặp mới để nhìn lại quá trình triển khai các giải pháp đó ở các nước. Tôi cho rằng sẽ là một ý hay để Quỹ Tiền tệ quốc tế giám sát kết quả thực hiện các giải pháp đó nhưng cần phải thấy rõ rằng chúng ta sẽ không thể đòi hỏi các cách triển khai, kết quả giống hệt nhau ở các quốc gia khác nhau được”.

Nhớ lại hội nghị thượng đỉnh nhóm G20 diễn ra cuối năm ngoái, các nhà lãnh đạo nhóm đã đưa ra lời hứa sẽ không gia tăng các rào cản mới đối với đầu tư và thương mại trong vòng 1 năm. Tuy nhiên, kể từ đó đến nay, chỉ chưa đầy 5 tháng, Ngân hàng Thế giới thống kê 17 trong tổng số 20 quốc gia thành viên của G20 đã áp dụng tới 47 biện pháp mang tính chất bảo hộ thương mại.

Đã đưa ra được giải pháp, các nền kinh tế phát triển và mới nổi cần tiếp tục tôn trọng và thiện chí thực hiện các giải pháp đó./.