Nợ công - Cuộc khủng hoảng lòng tin nghiêm trọng
Vấn đề nợ công ở Mỹ và châu Âu đang bao phủ "những đám mây đen" trên bầu trời kinh tế thế giới.
Trước nguy cơ tăng trưởng GDP thế giới suy thoái trở lại và rơi một cuộc khủng hoảng toàn cầu mới, các nhà kinh tế đã cảnh báo về một cuộc khủng hoảng lòng tin nghiêm trọng trên thị trường tài chính toàn cầu.
"Nhật báo Phố Wall", tờ báo hàng đầu của Mỹ hôm 13/8 nhấn mạnh những đám mây suy thoái lại tích tụ trên thị trường tài chính toàn cầu, gây ra tình trạng hoảng loạn tuần qua tại các nền kinh tế Mỹ và châu Âu. Các cuộc trao đổi điện thoại diễn ra dồn dập giữa các nhà lãnh đạo các nước, những người đứng đầu các cơ quan tài chính quốc tế và thống đốc ngân hàng trung ương nhằm kêu gọi cùng hợp lực khẩn cấp để ngăn chặn nguy cơ thảm họa tài chính có thể tái diễn vào tuần tiếp theo.
Các nhà kinh tế cho rằng, nếu tình trạng hoảng loạn trước cuộc khủng hoảng kinh tế năm 2008 liên quan đến các thị trường, thì tình trạng hoảng loạn hiện nay trên thị trường tài chính thế giới là khủng hoảng trong các chính phủ của các nền kinh tế phát triển và các nền kinh tế đang phát triển lớn nhất. Cũng chính vì thế, những ngày qua chính phủ các nước liên tục đưa ra những động thái nhằm trấn an các thị trường. Italy, nền kinh tế lớn thứ 3 khu vực đồng tiền chung châu Âu và là quốc gia phát hành trái phiếu chính phủ lớn thứ 3 thế giới, đang nỗ lực chứng minh cho các thị trường thấy nước này có nền tảng kinh tế bền vững. Chính phủ Italy mới đây cũng đã thông qua một chương trình thắt lưng buộc bụng nghiêm ngặt nhằm tiết kiệm tới hơn 45 tỷ euro từ nay đến năm 2013.
Thủ tướng Italy Silvio Berlusconi cho rằng: “Italy có các nền tảng kinh tế bền vững. Vì thế, một kế hoạch hành động ngay lập tức là cần thiết nhằm khôi phục tăng trưởng. Chúng ta cần phải đối phó với khủng hoảng một cách mạnh mẽ và trên tinh thần phối hợp mà không làm gia tăng căng thẳng trên thị trường”.
Trong khi đó, tại Mỹ, Tổng thống B.Obama mới đây đã chỉ trích Quốc hội hoạt động thiếu hiệu quả, kêu gọi các nghị sĩ nhượng bộ để thoát khỏi tình trạng bế tắc chính trị hiện nay, vì lợi ích của quốc gia. “Những bế tắc do tranh cãi mới đây giữa các đảng phái tại Quốc hội chỉ làm người dân Mỹ thất vọng và cản trở những nỗ lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Các đảng phái cần phải chấm dứt tình trạng này vì lợi ích quốc gia. Trong những tuần tới, tôi sẽ đưa ra nhiều đề xuất hơn để giúp tạo việc làm, và sẽ không dừng lại cho đến khi mọi người dân Mỹ đều có thể tìm thấy một công việc” - ông Obama nói.
Tuy nhiên, cũng theo các chuyên gia kinh tế hàng đầu của Mỹ, Ngân hàng Thế giới (WB) và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), hiện trạng trên các thị trường tài chính thế giới phản ánh ở mức độ cao sự bất lực của các nhà hoạch định chính sách của các chính phủ các nền kinh tế lớn trên thế giới trong việc sắp xếp lại trật tự ngôi nhà chung tài chính - tiền tệ toàn cầu. Điều đó đã làm suy giảm nghiêm trọng lòng tin của các nhà đầu tư và làm rối loạn các thị trường chứng khoán thế giới. Ví dụ rõ nhất là việc Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) chỉ thực hiện các biện pháp nhỏ cứu vãn nguy cơ vỡ nợ tăng lên ở Italy và Tây Ban Nha sau khi các nước khác trong Liên minh châu Âu (EU) không thể thoả thuận được kế hoạch cứu trợ hiệu quả.
Cục dự trữ liên bang Mỹ (FED) liên tục can thiệp để cứu thị trường tài chính trong 3 năm qua, song trong cơn hoảng loạn hiện nay, FED mới chỉ đưa ra tuyên bố duy trì lãi suất thấp trong 2 năm tới và hứa hẹn mơ hồ về các biện pháp cụ thể trong tương lai./.